Özbekistonda inflyatsiya kutilmalari rekord pastki körsatkiçni yangiladi: aholi — 8,7 foiz, biznes — 9,2 foiz

Aholining kutilmalari yangi rekord pastki körsatkiçga tuşdi

Özbekistonda sentabr oyida aholi örtasida ötkazilgan sörov natijalariga köra kutilayotgan inflyatsiya darajasi keskin pasayib, kuzatuvlar davomidagi eng past körsatkiçni yangiladi, deb xabar beradi Markaziy bank. Örtaça prognoz 8,7 foizni taşkil etib, oldingi oyga nisbatan 1,1 foiz punktiga kamaydi, şu bilan birga mediana körsatkiçi avgustga qiyosan özgarmadi — 8 foiz. Bu şakllanayotgan tendensiyaning davomi: Spot.uz qayd etişiça, kutilayotgan inflyatsiya darajasi bir neça oydir rekord pastki körsatkiçlarni yangilab bormoqda.

Viloyatlar va aholi guruhlari

Toşkent inflyatsiya prognozlari böyiça viloyatlar orasida yana birinçi öringa çiqdi — 11,6 foiz, undan keyin Sirdaryo (9,7 foiz) va Farğona (9,5 foiz) viloyatlari keladi. Eng past körsatkiçlar Xorazmda (6,8 foiz), Namanganda (7,1 foiz) va Andijonda (7,7 foiz) qayd etildi. Bandlik toifalari orasida eng yuqori bahoni pensionerlar (12,4 foiz), maişiy xizmat körsatiş sohasi xodimlari (10,6 foiz) va taşuvçilar (9,9 foiz) berdi; eng past bahoni savdo xodimlari (7,8 foiz), talabalar (7,9 foiz) va oziq-ovqat korxonalarida işlovçilar (8 foiz) keltirdi.

Daromadlar va prognozlarga ta’sir etuvçi omillar

Daromad darajasi böyiça sezilarli farq saqlanib qolmoqda: yuqori daromadli fuqarolar yana yuqoriroq prognozlar berdi. Oyiga 30 mln sömdan yuqori daromad oluvçilar guruhida kutilmalar 14,4 foizni, 20–30 mln söm daromadda — 11,3 foizni taşkil etdi, 2 mln sömgaça daromad oluvçilarda esa atigi 7,6 foiz, 2–4 mln sömda — 8 foiz. Respondentlar prognozlarning asosiy omili sifatida köpinça yoqilği va energiya resurslarining qimmatlaşuvini (50 foiz) atagan; uy-joy-kommunal xizmatlar tariflarining oşişi ikkinçi öringa surildi va 38 foizga kamaydi. Şu bilan birga, oziq-ovqat mahsulotlari qimmatlaşuvi (31 foiz), narxlarning spekulativ oşişi (30 foiz), iş haqi va nafaqalarning oşişi (29 foiz) hamda transport xarajatlari (26 foiz)ni ataganlar uluşi oşdi. Valyuta kursi tebranişlari tilga olinişi oxirgi örinda qolmoqda, biroq uning uluşi bir oy oldingi 14 foizga qaraganda 22 foizga kötarildi.

Biznes: pasayiş sekinroq boradi

Biznes muhitida inflyatsiya prognozlari silliqroq pasaymoqda: yaqin bir yil uçun kutilayotgan narx ösişining örtaça darajasi 9,2 foizni (minus 0,4 foiz punkti) taşkil etib, ma’lumotlar e’lon qilina boşlanganidan buyongi eng past körsatkiçni yangiladi. Biroq mediana körsatkiçi avgustdagi pasayişdan söng iyuldagi 9 foizli darajaga qaytdi — ya’ni örtaça va mediana qiymatlarining pasayişi bir tekis borayotgani yöq. Eng yuqori kutilmalar Samarqandda (10,2 foiz), Farğonada (10,1 foiz), Qoraqalpoğistonda, Surxondaryo va Andijonda (har biri 9,9 foiz) kuzatildi; eng pastlari Qaşqadaryoda (7,5 foiz), Namanganda (7,9 foiz) va Xorazmda (8,4 foiz). Tarmoqlar böyiça logistika (10,7 foiz), hunarmandlar (9,8 foiz) va savdo (9,7 foiz) yetakçilik qiladi, eng optimistik prognozlar turizm biznesida (7,5 foiz), IT va mediada (8,1 foiz) hamda restoran sohasida (8,2 foiz).

Biznes prognozlariga nima ta’sir qilmoqda

Aholi orasida bölgani kabi, biznes uçun ham omillar orasida birinçi örinda energiya resurslarining qimmatlaşuvi turadi — 52 foiz respondent, ikkinçi örinda kommunal xizmatlar narxining oşişi (38 foiz). Oldingi sörovga qaraganda xomaşyo xarajatlari oşişini (37 foiz, oldin 19 foiz) va soliq yukining oşişini (29 foiz, oldin 15 foiz) ataganlar uluşi deyarli ikki barobar oşdi; raqobat muhitining yomonlaşuvini 25 foiz, iş haqi ösişini 24 foiz atadi. Bu ma’lumotlarga kontekst sifatida şuni qöşiş mumkinki, Özbekiston Markaziy banki avval 2026-yil uçun inflyatsiya prognozini 7 foizga kötargan edi, bu haqda Spot.uz yozgan edi.