Asosiy ma’lumotlar

  • Payşanba kuni yolğon tahdidlar kamida 14 ta reysga tegişli böldi, hafta böyça jami 20 dan ortiq; köpinça byudjetli aviakompaniyalar hamda Bolgariya, Çexiya va Italiyaga yönalişdagi reyslar nişon bölgan.
  • Uç davlat qiruvçilari samolyotlarni kuzatib bordi, uçta reys başqa aeroportga yönaltirildi, barça qönişlar xavfsiz ötdi, portlovçi qurilmalar topilmadi.
  • Tahdidlarning kelib çiqişi va motivlari noma’lum; AFP Yevropada gibrid hujumlar köpayib borayotgan kontekstga e’tibor qaratadi.

Ketma-ket uçinçi kun: Yevropa osmonida qiruvçi samolyotlar

Payşanba kuni kamida 14 Yevropa reysiga bomba taxdidi qilingani haqidadi yolğon xabarlar nişon böldi — bu joriy haftadagi uçinçi şunday kun böldi, deya hokimiyat va aviakompaniyalar xabar berdi (AFP ma’lumotiga köra). Asosiy zarba byudjetli aviakompaniyalarga va Bolgariya, Çexiya hamda Italiya bilan boğliq reyslarga yönaltirildi. Italiya harbiy-havo kuçlari Xelsinkidan Rimga uçayotgan Finnair samolyotini kuzatib bordi, fransuz qiruvçilari Aer Lingus kompaniyasining Dublin — Rim reysini Parij yaqinidagi harbiy bazaga yönaltirdi, bolgariya aviatsiyasi esa uçta samolyotni hamrohlik qilib kuzatdi. Jami uçta reys zaxira aeroportlarga qöndi; barça samolyotlar muvaffaqiyatli qöndi, portlovçi modda topilmadi.

Bolgariya, Çexiya, Avstriya va Rumıniya: reyslar böyça tafsilotlar

Madrid, Kopengagen va Londonning Stansted aeroportidan Sofiyaga uçayotgan uçta Ryanair samolyotiga tahdid qilinganini bolgariya transport vazirligi vakili AFP agentligiga aytdi. Ikki samolyot Sofiyaga qöndi, Stansteddan uçgan reys Plovdivga yönaltirildi; uçala samolyotni ham qiruvçilar kuzatib bordi va tekşiruvdan söng portlovçi qurilmalar topilmadi, deya Bolgariya İçki işlar vazirligi vakili xabar berdi. Finnair Xelsinki — Rim reysida «heç qanday ğalati narsa topilmaganini» tasdiqladi va Xelsinki — Vena yönalişidagi AY1471 reysiga qarşi yolğon tahdid haqida ham ma’lumot berdi. Wizz Air kompaniyasining Milan — Varşava samolyoti xavfsizlik protokollariga muvofiq Venaga yönaltirildi; Wizz Airning yana bir samolyoti Milan — Buxarest yönalişida manzilga yetib bordi, şundan söng rumın razvedka xizmati Anri Koanda aeroportida inqiroz ştabi tuzdi.

Praga va Kopengagen: elektron poçta orqali tahdidlar

Pragaga uçayotgan törtta samolyot (Ryanair, easyJet va Sky Express aviakompaniyalari) ham tahdidlar nişoniga aylandi. Çex politsiyasi ularning işonçliligini past deb baholadi, biroq «vaziyatni kam baholamaymiz» deb bayonot berdi va barça zarur xavfsizlik çoralarini faollaştirdi. Praga aeroporti matbuot kotibi Denisa Geytmankovaning sözlariga köra, barça tahdidlar anonim manzillardan elektron poçta orqali kelgan; qaysi reyslar qamrab olingani dastlab noaniq edi. Kopengagenda tahdidlar kelgan ikki samolyotga tegişli edi; politsiya AFP agentligiga «yölovçilar uçun xavf yöq va bölmagan» degan.

Haftaning kölami va kontekst

Bir hafta içida 20 dan ortiq yolğon xabar qayd etildi, Ryanair esa kamida yetti marta zarar körgan. Seşanba kuni tahdidlar 10 ta reysga tegişli böldi — barçasi yolğon çiqdi; öşa kuni Varşava aeroporti yopildi, Italiya harbiy-havo kuçlari samolyotlarni himoya qiliş uçun qiruvçilarni havoga kötardi. Duşanba kuni Wizz Airning Londondagi Lutondan Sofiyaga uçayotgan reysi tahdid tufayli Budapeştta majburiy qöndi. Tahdidlarning kelib çiqişi va motivlari noma’lum qolmoqda; AFP agentligi bu voqealar Yevropada köpayib borayotgan gibrid hujumlar fonida sodir bölayotganini, hokimiyat esa ularni ba’zan Rossiya yoki Eron bilan boğlaşini qayd etadi. Ötgan oyda Fransiya mudofaa idorasi baş kotibi Nikolya Roş parlamentda Yevropada kuzatilayotgan «barça körinişlaridagi keng kölamli gibrid hujumlar — sabotaj, kiberhujumlar, dronlar, albatta, josuslik» haqida gapirgan edi. Aynan şu xabarlar tölqini ortida kim turgani manbalarda aniqlaştirilmagan.