Asosiy ma’lumotlar

  • Aer Lingus EI402 Dublin — Rim reysi bomba tahdididan keyin Fransiyadagi Evro aviabazasiga favqulodda qöndi
  • 5-noyabr kuni bir neça mamlakatda taxminan 10 reys ta’sirlandi; 3-noyabrda kamida yettita samolyot tekşirildi — portlovçi modda topilmadi
  • Hokimiyatlar hozirça heç kimi ayblamagan; DW va The National bu holatlarning supermarketlar va qon banklariga qilingan kiberhujumlar bilan vaqt jihatidan ustma-ust tuşişini qayd etadi

Dublin — Rim reysi Fransiyada favqulodda qöndi

Aer Lingus aviakompaniyasining Dublinadan Rimga uçayotgan Airbus A320 yölovçi samolyoti 5-noyabr kuni Normandiyadagi, Parijdan taxminan 100 km ğarbda joylaşgan Evro-Fovil harbiy aviabazasiga yöntirildi. Fransiya baş vazir Sebastyan Lekorniyning apparati vaziyat «real vaqtda» kuzatilayotganini ma’lum qildi, mamlakat harbiy havo kuçlari esa hodisa haqidagi xabar kelişi bilan hamroh samolyotlarni yubordi. Anadolu va Life.ru havola qilgan Flightradar24 va RTL parvoz kuzatuv xizmatlarining ma’lumotlariga kö‘ra, bort Parij havo hududida keskin yönalişini özgartirgan, bir neça marta aylana çizib, bazaga qarab yöl olgan. Samolyot muvaffaqiyatli qöndi. Anadolu va Life.ru, bort Parij havo hududida keskin yönalişini özgartirib, bir neça marta aylana çizdi va bazaga yöl oldi. Samolyot muvaffaqiyatli qöndi.

Aviakompaniyaning özi qönişni «ehtiyot çorasi» deb ataydi

Aer Lingus tasdiqladi, EI402 Dublin — Rim reysi «xavfsizlik çorasi sifatida» Normandiyaga burilganini va yölovçilarni imkon qadar tezroq manzilga yetkaziş va’dasini bildirdi. BBC bort favqulodda signal berganini qayd etadi. Tahdid qayerdan kelgani va bortda neça kişi bölgani naşrlarda kö‘rsatilmagan.

Bir hafta içida ikkinçi tö‘lqin: başqa mamlakatlarda nima böldi

Bu bir hafta içida bunday tahdidlarning ikkinçi tö‘lqini. BBC ma’lumotlariga kö‘ra, 3-noyabr kuni anonim xabarlar ortidan kamida yettita samolyot tekşirildi, jumladan Buyuk Britaniyadan ikki reys (Mursiyaga qöngan Mançester reysi va Xitroudan Varşavaga uçgan reys) hamda Dublinadan va Lissabondan uçib, Rimda qöngan ikkita Ryanair reysi. Heç bir bortda portlovçi qurilma topilmadi; Britaniya hukumati bu holatlarni «qasddan qilingan yolğon tahdidlar» deb atadi. The National yözişiça, öşa kuni kruiz layneriga ham tahdid kelgan.

5-noyabr kuni bir neça mamlakatda önlab reyslar ta’sirlandi

The National hisob-kitobiga kö‘ra, 5-noyabr kuni taxminan 10 reys ta’sirlandi. Bolgariya hokimiyatlari uçta favqulodda qöniş haqida xabar berdi: içki işlar vaziri Ivan Demerjiyevning aytışıça, Kopenhagenadan va Madridadan kelgan bortlar Sofiyada, Londondan kelgan samolyot Plovdivda qöndi. Çex politsiyasi Pragaga uçayotgan tö‘rtta samolyot tahdid olganini yözdi, ularning işonçliligini past deb baholadi, biroq qöngandan keyin barça bortlar pirotexnik tekşiruvdan ö‘tişini ma’lum qildi. Xelsinkidan Rimga uçgan Finnair reysi tahdid oldi, biroq harbiy hamrohlik ostida jadval böyça qöndi; Finnairning yana bir borti Venada qöndi. Bryusselga Polşaning LOT samolyoti (LO235 Varşava — Bryussel reysi) favqulodda qöndi: kompaniya bortdagi kö‘rik va aeroportdagi qöşimça tekşiruvda heç narsa şubhali topilmaganini xabar qildi. Deutsçe Welle ham Bryussel va Bolgaridagi qönişlarni eslatib ö‘tadi. Alohida Wizz Airning Milan — Varşava reysi favqulodda signal berib, Venada qöndi, biroq bu holatda bomba tahdidi kelmagani va sababi noma’lum.

Kiberhujumlar bilan aloqa — taxmin, isbotlangan fakt emas

Hozirgaça heç bir mamlakat tahdidlar uçun javobgarlikni heç kimga yuklamagan. The National ularning vaqti Yevropa rasmiylarining Rossiya va Eronni «gibrid hujumlar» va diversiyalarda ayblaşi — Moskva va Tehron buni rad etadi — hamda bir neça Yevropa mamlakatidagi supermarketlar muzlatgiçlariga, DW ma’lumotlariga kö‘ra, Fransiya qon banklariga qilingan xakerlik hujumlariga tö‘ğri kelganini qayd etadi. Ba’zi mutaxassislar yolğon tahdidlar arzon, mansabga urğu berilmaydigan xalaqitlarning öşa sxemasi tarkibiga kirişi mumkinligini istisno qilmaydi; Cyviation kompaniyasi rahbari Eliran Almog takrorlanayotgan tahdidlar işni buziş uçun ham, aviakompaniyalar va hokimiyatlarning reaksiyasini kuzatiş uçun ham xizmat qilişi mumkinligini taxmin qildi. DW esa holatlar orasidagi aloqa hozirça aniqlanmaganini ta’kidlaydi. Barça işlar tergovning başlanğiç boşiçida qolmoqda.