Asosiy ma’lumotlar
- Demokratlar Vakillar palatasida kerakli 218 örindan kamida 223 örinni, Bloomberg başoratiga köra esa Senatda 54 mandatni qölga kiritdi
- Tekşiruvlarning asosiy yönalişlari: Tramp oilasining bitimlari, byudjet mablağlari taqsimoti, davlat şartnomalari olgan kompaniyalar
- Jeffrey Epşteyn işi böyiça tekşiruv, jumladan yirik banklarning roli, alohida ustuvor vazifa deb nomlandi
Kongress nazorati demokratlarga tekşiruvlar yölini oçadi
2026-yil 3-noyabrda AQŞ Kongressiga ötkazilgan oraliq saylovlarda demokratlarning ğalabasi, taxminlarga köra, prezident Donald Tramp ma’muriyati faoliyatiga keng kölamli tekşiruvlarga aylanadi. Buni Financial Times yozadi qonun çiqaruvçilarning tayyorgarligiga tayanib: biznes allaqaçon tekşiruvlarga va tinglovlarga çaqiriliş ehtimoliga tayyorgarlik körmoqda. Partiya tekşiruvlarni başlaş imkoniyatiga şu sababli ega böldi-ki, Trampning ikkinçi prezidentlik muddati davomida birinçi marta bir vaqtda Vakillar palatasi va Senatda köpçilik ovozini qölga kiritdi— bu haqda Life.ru xabar bergan edi. Bloombergning 4-noyabr ertalabki baholariga köra, demokratlar quyi palatada kerakli 218 örniga kamida 223 örinni qölga kiritdi, yuqori palatada esa ularga 54 mandat başorat qilingan edi.
Qonun çiqaruvçilar aynan nimani tekşirişga niyat qilgan
Demokratlarning asosiy e’tibori Oq uyning xususiy sektor bilan moliyaviy munosabatlariga qaratilgan. Kongressmenlar Trampning qarindoşlarining bitimlarini, davlat vakolatlaridan şaxsiy boyiş uçun foydalaniş ehtimolini, byudjet mablağlari taqsimotini va ma’muriyatning iqtisodiy hamda ijtimoiy siyosatga tegişli qarorlarini örganişga niyatli. Asosiy vosita bölib parlament çaqiruv xatlari xizmat qiladi, ular hujjatlar talab qiliş va guvohlarni çaqiriş imkonini beradi: yuristlarning baholaşiça, tekşiruvlar kompaniyalarning federal amaldorlar bilan içki yozişmalarini, şartnomalar tuziş şartlarini va hukumat qarorlarining qabul qiliniş holatlarini qamrab olişi mumkin. Davlat şartnomalari olgan va respublikaçilarni qöllab-quvvatlagan yirik amerika korporatsiyalari ham qattiq nazorat ostiga olinişi mumkin.
Kelgusi komitet raislaridan signallar
Niyyatlarning jiddiyligi haqida Kaliforniyadan Vakillar palatasi a’zosi, nazorat qiliş komiteti raisligiga da’vogar Robert Garsiya ogohlantirdi: natijalar e’lon qilingandan keyin u respublikaçilarga «Advokatlarni yollang» degan sözlar bilan murojaat qildi. Yuqori palataning moliya komitetiga rahbarlik qilişi mumkin bölgan Oregondan senator Ron Uayden X ijtimoiy tarmoğida bitta söz e’lon qildi: «Çaqiruv xatlari». Tayyorgarlik ovoz berişdan oldin ham başlangan edi — demokratlar Tramp atrofidaki tuzilmalar bilan boğliq taşkilotlarga sörovlar yuborgan. Ularni, xususan, prezidentning katta öğli Donald Tramp-kiçikning biznes loyihalari, jumladan 1789 Capital investitsiya kompaniyasi, şuningdek tadbirkorlarning xorijiy davlat fondlari bilan munosabatlari qiziqtiradi. Reuters ma’lumotiga köra, tekşiruv obyektlari qatorida, şuningdek, Oq uyning yangi bal zali qurilişini moliyalaştirgan kompaniyalar va yirik davlat şartnomalarida qatnaşgan biznes vakillari ham körinadi: qonun çiqaruvçilar ma’muriyatni moliyaviy qöllab-quvvatlaş bilan tijorat imtiyozlarini oliş örtasida aloqa bölganmi yoki yöqmi, aniqlaşni xohlaydi.
Epşteyn işi va yangi Kongressning işga kirişiş muddati
Alohida yönaliş sifatida moliyaçi Jeffrey Epşteyn işi böladi: Life.ru 25-oktabrdayoq demokratlar uning nufuzli siyosatçilar va tadbirkorlar bilan aloqalarini tekşirişni qayta başlaşni, şuningdek yirik banklarning uning moliyaviy operatsiyalarini amalga oşirişdagi rolini tekşirişni niyat qilganini xabar qilgan edi. Robert Garsiya avvalroq bu iş böyiça hujjatlarni oşkor qilişni kelgusi komitetning ustuvor vazifalaridan biri deb atagan edi — demokratlarni AQŞ Adliya vazirligining rasmiy e’lon qiliş tartibi yakunlanganiga qaramay çop etilmagan materiallari qiziqtiradi; qonun çiqaruvçilar moliya muassasalari vakillarini tinglovlarga çaqiriş mumkinligini istisno qilmaydi. Kongressning yangi tarkibi 2027-yil yanvarida işga kiradi: şundan söng demokratlar komitetlar kun tartigini mustaqil belgilaş, tinglovlar ötkaziş va hujjatlar talab qiliş imkoniga ega böladilar. Yuristlar tekşiruvlar atrofidaki qarama-qarşiliq qonun çiqaruvçilar va ma’muriyat örtasida uzoq davom etadigan sud jarayonlariga olib kelişi mumkinligini kutmoqda.
