Fransiya Özbekistonga şaharlar uçun yeçimlarni taklif qilmoqda: raqamli egizaklar, mutaxassislar tayyorlaş va «yöqolgan» energiyadan foydalaniş

Taşrif va kun tartibi

Fransiya Yevropa va taşqi işlar vazirining transport va barqaror şaharsozlik masalalari böyiça maxsus vakili Jerar Volf Özbekistonga taşrif buyurdi va Gazeta.uz naşriga bergan intervyusidaikki kun içida prezident administratsiyasida, transport, energetika, iqtisodiyot va moliya, investitsiyalar, sanoat va savdo vazirliklarida, şuningdek Turizm qömitasi va Yangi Taşkent direksiyasida uçraşuvlar ötkazganini aytdi. Uning sözlariga köra, maqsad bitta aniq loyihani ilgari suriş emas, balki vazirliklar va şahar hokimiyatlarining ehtiyojlarini örganib, mamlakatga moslaştirilgan yeçimlarni taklif qiliş edi.

Fransuz kompaniyalari nimalarni taklif qilmoqda

Volf şaharni törtta asosiy xizmatdan — suv, energiya, transport va çiqindilarni boşqarişdan (qöşimça sifatida soğliqni saqlaş alohida xizmat turi sifatida) — iborat «mozaika» sifatida tasvirlab, har bir yönaliş böyiça Fransiya muayyan mamlakatga moslaştirilgan, umumiy yondaşuvda dekarbonizatsiyaga urğu beriladigan yeçimlarni taklif qila olişini aytdi. Misollar qatorida «yöqolgan» energiyadan foydalanişni keltiriş mumkin: data-markazlari serverlaridan çiqadigan issiqlikni isitiş uçun yiğiş mumkin. U Parijdagi Olimpiya suv sporti markazi misolini keltirdi, u yerda, uning sözlariga köra, energiyaga bölgan ehtiyojning qariyb 90 foizi qayta tiklanadigan manbalar va issiqlikdan qayta foydalaniş hisobiga qoplanadi. Transport sohasida fransuz yondaşuvi, uning ta’biri bilan aytganda, bitta yeçim emas, turli transport turlarining uyğunligi va almaşinuv tugunlariga asoslanadi: Taşkentga mos keladigan yeçim Samarqandga albatta mos kelavermaydi, u yerda — noldan qurilayotgan Yangi Taşkentdan farqli ölaroq — maydonni tramvayga moslab qayta tartibga beriş mumkin emas.

Taklifning öziga xosligi sifatida kadrlar tayyorlaş va raqamli egizaklar

Volf fransuz takliflarini ajratib turuvçi ikki elementni, uning sözlariga köra, alohida ta’kidladi: mahalliy mutaxassislarni uskunalar ekspluatatsiyasiga örgatiş majburiyligi va infratuzilma loyihalariga raqamli egizaklarni kiritiş. Uning tuşuntirişiça, raqamli model yordamida loyihalaş bosqiçidayoq, masalan, Yangi Taşkentdagi binoning yönalişi energiya sarfiga qanday ta’sir qilişini baholaş yoki tramvay yoki kanat yöli uçun eng optimal marşrutni tanlaş mumkin. Şuningdek, u suv va elektr tarmoqlaridagi yöqotişlarni aniqlaş uçun datçiklarni, yöqotişlarni nazorat qilmasdan oddiygina tarmoq qurişning muqobili sifatida tilga oldi.

Investitsiyalar va raqobat

Özbekistonda allaqaçon faoliyat yuritayotgan fransuz kompaniyalari — Veolia, EDF, Suez — rejalari haqidagi savolga Volf ular «albatta köproq investitsiya kiritişga tayyor» ekanini, «agar bizni tanlasa», deb javob berdi va, jumladan, Yangi Taşkentdagi boş vazir örinbosari bilan uçraşuvlar fransuz yeçimlariga qiziqiş borligini körsatganini qayd etdi. U, şuningdek, özbekistonlik muhandislik yönalişidagi talabalarni qabul qiliş va universitetlar örtasidagi aloqalarni rivojlantirişga tayyorligini bildirdi. Köpinça arzonroq yeçimlarni taklif qiladigan xitoylik kompaniyalar bilan raqobat haqida gapirar ekan, Volf özi EDFda AES loyihasi ustida xitoylik hamkorlar bilan işlaganini va ularning takliflarini «ahmoqona» deb hisoblamasligini ta’kidladi: farq, uning sözlariga köra, taklif tarkibida — faqat uskuna sotilayotganimi yoki kadrlar tayyorlaş bilan birgami — va eng arzon yeçim har doimo ham eng samarali bölavermaydi.

Kontekst

Gazeta.uz ma’lumotlariga köra, Veolia va Suez allaqaçon Özbekistonda faoliyat yuritadi — mos ravişda energetika va suv sohasida, bu Volf bozorda allaqaçon mavjud bölgan kompaniyalar sifatida nomlagan röyxatga mos keladi. Taşrif yakunlari böyiça imzolangan aniq bitimlar yoki tanlangan loyihalar haqida materialda xabar berilmagan: hozirça söz takliflar va tayyorgarlik haqida boradi, yeçimlarni tanlaş esa özbekistonlik tomon qoladi.