Asosiy ma’lumotlar

  • Fransiya içki işlar vaziri Lorán Nunyes 2-noyabrda afğon muhojirlarining bir qismini qaytariş böyiça «Tolibon» bilan muzokaralarni tasdiqladi
  • Fransiya «Tolibon» hukumatini tan olmaydi, ammo çiqarib yuborişni tezlaştirişga intilayotgan taxminan 20 Yevropa Ittifoqi davlati qatorida turadi
  • Muxolifat aloqalarni tanqid qildi, BMT esa sentyabrda Afğonistonga majburiy qaytarişlarni töxtatişga çaqirgan edi

Diplomatik munosabatlar yöq bölsa-da, texnik muzokaralar

Fransiya «Tolibon» bilan mamlakatda noqonuniy yaşovçi afğonlarning bir qismini qaytariş imkoniyatini muhokama qilmoqda. Buni 2-noyabr kuni parlamentda içki işlar vaziri Lorán Nunyes ma'lum qildi; uning sözlarini AFP agentligi keltiradi, DW yozadi. «Biz mamlakatda noqonuniy bölgan ayrim afğonlarni qaytariş imkoniyatiga erişişga harakat qilmoqdamiz. Bu texnik muhokamalar haqida», — dedi vazir AFP iqtibosi bilan. Uning aytişiça, şunga öxşaş aloqalarni boşqa Yevropa davlatlari, jumladan Germaniya ham tolibonlar bilan saqlab kelmoqda.

Aynan kimni çiqarib yuborişni xohlaşmoqda

Fransiya 2021-yilda harakat Afğonistonda hokimiyatga qaytgandan söng «Tolibon» tuzgan hukumatni rasman tan olmaydi va tomonlar örtasida diplomatik munosabatlar yöq. Şunga qaramay, AFP ma'lumotlariga köra, Fransiya afğon fuqarolarining qaytişini tezlaştiriş tarafdori bölgan taxminan 20 Yevropa Ittifoqi davlati qatorida; ular qatorida Germaniya, Belgiya va Şvetsiya ham bor. Bu davlatlar uçun ustuvor vazifa — jinoyat sodir etgani uçun hukm qilingan afğonlarni çiqarib yuboriş. Nunyes Fransiyadagi ayrim afğonlar «jamoat tartibiga xavf solişi mumkin» degan va ularni deportatsiya qilişni hukumatning ustuvor vazifalaridan biri deb atadi.

Muxolifat tanqidi va BMT pozitsiyasi

Muzokaralar mamlakat içida tanqidiy baholandi. «Ekologistlar» partiyasi deputati Lea Balaž El-Marik hukumatni tolibonlar bilan «diplomatik munosabatlarni normallaştiriş» jarayonini boşlaganida aybladi. Uning sözlariga köra, tolibonlar «gender aparteid» siyosatini olib boradi va insoniyatga qarşi jinoyatlar sodir etadi, u bunday hokimiyat bilan munosabatlarni normallaştirişga qarşi. BMT pozitsiyasi ham alohida: sentyabr oyida taşkilotning inson huquqlari böyiça oliy komissari Folker Türk odamlarni Afğonistonga majburiy qaytarişni töxtatişga çaqirdi. Şu tariqa Parij muzokaralari ham Fransiya parlamentining bir qismi, ham BMT tuzilmalari çiqarib yuboriş amaliyotining öziga töğridan-töğri qarşiligini bildirayotgan şaroitda keçmoqda.