«Sud na kvitansiyani, na videoni hisobga olmadi»: yana bir toşkentlik oila xorijdagi merosxör ayol tufayli sotib olgan kvartirasidan mahrum bölişi mumkin

Toza körinib qolgan bitim

Toşkentda qonuniy rasmiylaştirilgan kvartirani sotib olganlar, bitimdan keyingina özini körsatgan xorijdagi merosxörlar tufayli boşpanasiz qoliş xavfi bilan tobora köproq duç kelmoqda. Yana bir oila haqida «Gazeta» yozdi: poytaxtlik Adelina Baldina ötgan yili Darxon-3 massividagi uç xonali kvartirasini sotdi — u yerda eri, ikki öğli va qariya onasi bilan beş kişi yaşardi — va kattaroq uy sotib oliş uçun bunga qaror qildi.

Xarid qanday keçdi

2025-yilning oktabrida oila OLX saytida Mirzo Uluğbek tumanidagi Ts-1 massivida 61,92 kv.m maydonli kvartira topdi. Sotuvçi Elmira M. uyning özini ham «sotib oliş narxi» böyiça olganini va ustama qöyib qayta sotayotganini yaşirmadi; 85 ming dollarlik narx bozorga mos edi va oilaning avvalgi kvartirasini sotişdan tuşgan summagaga teng. Taniş notarius hujjatlarni tekşirdi, 14-oktabrda bitim notarius oldida rasmiylaştirildi — taqiqlar yöqligi işonç hosil qilingan holda, 15-oktabrda esa mulk huquqi xaridorga röyxatga olindi.

Bir kun keyin paydo bölgan taqiq

Xariddan taxminan bir hafta ötgaç, kvartiraga prokuratura taqiqi qöyilgani ma’lum böldi. Baldina keltirgan xronologiyaga köra, taqiq haqidagi ariza prokuraturaga 2025-yil 13-oktabrda — bitimdan bir kun oldin kelib tuşgan, ammo u faqat 16-oktabrda, mulk huquqi allaqaçon rasmiylaştirilgaç, röyxatga olingan. Reystirga öz vaqtida kiritilganida notarius taqiqni körardi va bitim bölib ötmasdi.

Ikki merosxör ayol va bitimlar zanjiri

Jara-yon jarayonida oldingi tarix oşkor böldi: avvalgi egişi Ts-1 va Ts-2 massivlarida ikkita kvartira qoldirgan, ikkalasini ham bir xil muammolarga duç kelgan oilalar sotib olgan edi. Ega vafot etgaç, Rossiyada yaşovçi va özini uning qizi deb taniştirgan ayol işonçnomaga muvofiq vakili orqali merosni rasmiylaştirdi, söngra yana bir işonçnoma — sotuv uçun berdi; şu işonçnoma asosida Elmira 2025-yil 10-oktabr sanasi bilan tuzilgan şartnoma böyiça egaga aylandi — Baldina bilan bitimdan bir neça kun oldin. Merosni rasmiylaştirişda qatnaşgan şaxs mahalliy, keyin xalqaroq qidiruvga e’lon qilindi. Ayni paytda kvartiraga Polşada yaşovçi va ham özini marhumning qizi deb atayotgan yana bir ayol da’vo qilmoqda: u merosni rasmiylaştirişni va undan keyingi barça bitimlarni e’tirof etilişiga qarşi çiqmoqda.

Sud qarori va xato narxi

Ötgan yil noyabridan bu yil oktabrigaça Mirzo Uluğbek tumanlararo fuqarolik işlari sudida ikki jarayon böldi: birinçi da’vo zarur tasdiqlanişlarga ega bölmagan işonçnoma sababli körib çiqilmasdan qoldi, ikkinçi jarayonda esa apostoldan keyin törtta yiğiliş bölib ötdi. 23-oktabr kuni sud kvartiraga oid barça sotib oliş-şartnoma bitimlarini haqiqiy emas deb topişni va sotuvçiga şartnomada körsatilgan summani — 71,3 mln sömni (bitim sanasiga qarab taxminan 5870 dollar) qaytarişni buyurdi, bu aslida tölangan 85 ming dollardan deyarli 14 barobar kam. Sud na kvitansiyani, na pul ötkazma payti olingan videoyozuvni hisobga olmadi, garçi Elmiraning advokati tölov faktini tasdiqlagan bölsa-da. Oila qarorni ustidan şikoyat qilişga niyatli.

Muammoning umumiy manzarasi

Bu poytaxtdagi allaqaçon uçinçi şunday voqea: iyun oyida Daryo barça instansiyalarda, faqat Oliy sudni hisobga olmaganda, yutqazgan Furqat Nurmuhammedov haqida yozgan edi, sentabrda esa «Gazeta» sotib oliş-şartnoma bitimining haqiqiy emas deb e’tirof etilişiga erişgan Anton Goryayev oilasi haqida xabar berdi. Naşr barça işlarning umumiy jihatini qayd etadi: şartnomalarda kadastr qiymati körsatilgan — bu yiğimlarni kamaytiriş uçun yillar davomida amal qilib kelingan amaliyot — va xaridorlar advokatlari ularni yaxşi niyatli sotib oluvçi deb e’tirof etiş töğrisida qarşi da’vo qözmagan, tahririyat bahosiga köra esa aynan şu uy-joy saqlab qolişning yagona imkoniyati. Bozor mutaxassislari sözlariga köra, şartnomada haqiqiy narx körsatilişi ham sotuvçidan pulni tez va töliq undirişni kafolatlamaydi: xaridorda töliq himoya yöq, ammo na uy, na pul qoldirib qoliş xavfi bor. Özbekistonda köçmas mulkni kadastr baholaşdan bozor baholaşga ötiş faqat şu yili boşlangan.