Eronliklar Isroil saylovlarini qörquv va befarqlik bilan kuzatmoqda

Bölingan e'tibor

Eronliklar Isroil saylovlarini xavotir, diqqat bilan kuzatiş va befarqlik aralaşmasi bilan kuzatmoqda — bu muhitni The National şunday tasvirlaydi ikki yıl içida Isroil va Eron örtasidagi iki töqnaşuvdan söng. «Men nima uçun eronlik sifatida başqa mamlakatlar saylovlarini özimiznikidan köproq kuzatişim kerakligiga hayronman», — dedi naşrga xorijda yaşovçi Tehron hokimiyatiga qarşı kuraşuvçi, xavfsizlik sababli anonimlik sörab.

Ovoz beriş natijalari va Netanyahuning pozitsiyasi haqida nimalar ma'lum

Isroilda ovozlar sanab çiqilgaç, hukumat şakllantiriş uçun kuraş başlandi: na Benyamin Netanyahu, na uning asosiy raqibi Gadi Eysenkot köpçilik ovozini qöliga kirita olmadi. Netanyahu tarafdor blok 53 öringa ega, Netanyahuga qarşı blok — 48, arab fraksiyalari — 19 örin. Netanyahu Tehrondagi ruhoniylar hokimiyat tizimini ağdarişni ommaviy ravişda maqsad deb e'lon qildi, biroq buni qanday amalga oşirişni tuşuntirmadi. «Bu tahdidni bir umrga bartaraf etişning yagona yöli bor: Erondagi rejimni ağdariş. Va bu mening [armiyaga], „Mossad“ga va kuçli tuzilmalarga yöna-lişim», — dedi u ötgan hafta. The Times of Israel ma'lumotiga köra, Eysenkot Isroil armiya radiosiga yangi zarbalar uçun «hal qiluvçi» sabab körmayotganini aytib, Netanyahuni yana bir harbiy yurişga başçilik qila olmaslikda aybladi.

Yakunlanmagan töqnaşuv va yangi zarbalar kutiş

28-fevralda başlangan töqnaşuv intensivligi pasaydi, ammo töliq yakunlanmadi: bir qator sulhlar barqaror tinçlik keltirmadi AQŞ va Eron örtasidagi muzokaralar tutuqqa kirgan şaroitda. Amerika ommaviy axborot vositalari AQŞning yangi zarbalarga tayyorlanayotgani haqida xabar berdi, garçi Vaşington 3-noyabrdagi oraliq saylovlargaça harakat qilmaslikni istisno qilgan bölsa. Eronliklarning bir qismi Netanyahu hukumat tuzadimi yö'qmi, harbiy amaliyotlar qayta başlanişini başorat qilmoqda. «Agar Bibi yutsa, başqa partiya darhol uruş başlamaydi. Lekin Isroil taşqi siyosati özgarmaydi, şuning uçun bu [faqat] yangi hukumat uruş başlaşidan öldin Eronga nafas beradi», — deb hisoblaydi xorijda yaşovçi eronlik. Tehronlik siyosiy kuzatuvçi The National bilan suhbatda Isroil saylovlarini «Gvineya-Bisau saylovlarini kuzatganim kabi» kuzatayotganini istehzo bilan qayd etdi: uning fikriça, Eronga qarşı uruş töğrisidagi qaror aholisi taxminan 10 million bölgan mamlakatning istalgan bitta baş vazirining qaraşlaridan yuqorida turadi.

Rasmiy Tehron va çarçagan jamiyat

Eron davlat ommaviy axborot vositalari ovoz berişni diqqat bilan kuzatdi: IRK bilan boğliq Tasnim agentligi «sionistik siyosiy maydondagi çigallik va noaniqlik» haqida yözgan edi. Rasmiy şaxslar esa saylovlarning ahamiyatini rad etdi. «Bizga mintaqamizga zöravonlik va qirğindan başqa heç narsa olib kelmagan rejimni kim başqarişi farq qilmaydi», — dedi duşanba kuni, saylovlardan öldin, Taşqi işlar vazirligi rasmiy vakili Esmoil Boqoiy. The National suhbatdoşlarining aytişiça, mamlakat aholisining köpçiligi ziddiyatli xabarlardan çarçab, yangiliklarni iste'mol qilişni çeklab qöygan: «Yangiliklar aslida haqiqiy ma'lumot bermayapti — yana bir uruş böladimi yö'qmi? Sulh böladimi yö'qmi?» — dedi Tehrondagi hokimiyat tanqidçilaridan biri. Jamiyat yillar davom etgan uruş va iqtisodiy inqirozdan zaiflaşgan: Eron portlariga Amerika blokadasi allaqaçon osmonga kötarilgan inflyatsiyani yanada kuçaytirdi, uruş soyasida esa BMT va inson huquqlari taşkilotlari ma'lumotlariga köra, rejim muxoliflariga nisbatan hibsga olişlar va qatllar keskin ösişi bilan bostiriş kuçaymoqda .

Eronliklarning özlaridagi böliniş

Ehtimoliy uruşga munosabat Eron içida bölingan. Tehronlik siyosiy tahlilçi Javad Heyrannia «köçadagi odam» — ya’ni rejimga tanqidiy qaraydigan kişilar va örta sinfning bir qismi çet el aralaşuvini qöllab-quvvatlamasligini qayd etdi: ularning tajribasi bunday aralaşuv «demokratiya olib kelmaydi va xalq manfaatiga mos emas» degan xulosaga kelişga olib kelgan. Şu bilan birga, uning sözlariga köra, Netanyahunı qöllab-quvvatlaydigan jamiyat qismi ham bor — «Netanyahu islomiy respublika rejimini haqiqatda yöq qila oladigan yagona şaxs» deb hisoblaydigan odamlar. Çet elda yaşovçi bir eronlik bunday umidlarning har doim Isroilga nisbatan mehr bilan bögliq emasligini tüşuntirdi: eronliklarning bir qismi norozilik namoyişlari, muxolifat va islohotlar samara bermagani, çet el aralaşuv esa qolgan yagona yöl deb hisoblaydi. The National ma’lumotiga köra, 1979-yildan buyon tizimga qarşi eng katta qiyşayiş bölgan yanvar oyidagi hukumatga qarşi namoyişlarda kamida 8000 kişi halok bölgan, a BMTning faktlarni aniqlaş missiyasi ötgan oyöldirişlar, qiynoqlar va majburiy yöqotişlar bilan namoyişlarni bostiriş insoniyatga qarşi jinoyat ekanini ma’lum qildi. Netanyahuning ehtimoliy ketişida «qayta yuklaş» imkoniyatini köruvçilar ham bor: Tehrondagi Nation's Diplomacy think tank asosçisi Muhammad Ali Sayedhanai uni mintaqadagi «lol qoldiruvçi» ölimlar soni uçun mas’ul «aqlli siyosatçi» deb atadi va agar Netanyahu mağlub bölsa, Eron öz siyosatini qayta körib çiqişi va mintaqa bilan munosabatlarni yangi asosda qurişi mumkinligini taxmin qildi.