AQSh o‘rtacha saylovlarida muddati oldidan ovoz berish 43 milliondan oshdi

Muddati oldidan ovoz berishda rekord darajadagi faollik

AQSh Kongressining keyingi ikki yilda qaysi partiya nazorat qilishini aniqlaydigan o‘rtacha saylovlarga bir haftadan kam qolgan bir paytda, 43 milliondan ortiq amerikalik o‘z ovozini allaqachon bergan. BBC News ma’lumotiga ko‘ra, Florida universiteti Saylovlar laboratoriyasining ma’lumotlariga binoan har kuni to‘rt-besh million muddati oldidan ovoz berilmoqda — bu ko‘rsatkich oldingi saylovlarning aksariyatidan sezilarli darajada yuqori. Ma’lumotlar bazasi rahbari Mayk Makdonaldning baholashicha, umumiy faollik 2020-yil darajasiga, hatto 1914-yildan beri saqlanib kelayotgan o‘rtacha saylovlar rekordini yangilagan 2018-yil darajasiga yaqinlashmoqda.

Texas — muhim shtat

Eng katta o‘sish Texasda kuzatilmoqda: shtat 2022-yil ko‘rsatkichlaridan taxminan 1,75 million saylovchi ko‘p ovoz bergan bo‘lib, jami 5,8 milliondan ortiq byulleten topshirilgan. Texas Donald Trampning prezidentlik muddati qolgan qismida Senat nazorati qaysi partiyaga o‘tishini belgilashi mumkin bo‘lgan muhim shtatlardan biriga aylandi. Texas saylovchilardan partiya mansubligini yoki irqini ko‘rsatishni talab qilmasa-da, ma’lumotlar Meksika bilan chegaradosh okruglarda, aholisining 90 foizdan ortig‘i lotinoamerikalik bo‘lgan hududlarda ovoz berish keskin oshganini ko‘rsatmoqda. «Bu okruglarga qarasam, ba’zilari faqat muddati oldidan ovoz berish hisobiga 2022-yildagi faollik darajasidan oshib ketishini ko‘raman», — dedi Makdonald.

Partiyaviy va demografik siljishlar

Ro‘yxatga olishda partiya mansubligini ko‘rsatish talab qilinadigan shtatlarda (bu shtatlarning taxminan yarmi) muddati oldidan topshirilgan byulletenlarning 44 foizi demokratlarga, 31,2 foizi respublikachilarga, yana 24,7 foizi partiya mansubligi yo‘q saylovchilarga tegishli. Ma’lumotlar demokratlar ovozlari soni ortganini ko‘rsatmoqda, respublikachilar ko‘rsatkichlari esa umuman olganda 2022-yilga mos keladi. Partiyasiz saylovchilar orasida ham faollik oshgan, biroq ular kimlarga ovoz bergani ma’lumotlarda aks etmagan. Ro‘yxatga olishda irq ko‘rsatiladigan uch shtatda — Shimoliy Karolina, Jorjiya va Floridada — lotinoamerikalik va qora tanli jamoalar ovozlari oshgan, oq tanlilar ovozlari esa 2022-yil darajasida qolgan. Makdonald buni rangli tanli jamoalar ko‘proq demokratik koalitsiyaga, oq tanlilar esa respublikachilar safiga mansubligi bilan izohlaydi.

Muddati oldidan ovoz berish odati qanday o‘zgarmoqda

So‘nggi yillarda muddati oldidan ovoz berishning keskin o‘sishi Covid pandemiyasi bilan bog‘liq bo‘ldi, o‘sha paytda ko‘proq shtatlar shaxsan va pochta orqali ovoz berish imkoniyatini joriy etgan edi. 2020-yilgi saylovlarda barcha byulletenlarning uchdan ikki qismidan ko‘pi muddati oldidan berilgan, ularning yarmi pochta orqali. Makdonald kuzatishicha, saylovchilar hatto muddati oldidan ham ko‘proq shaxsan ovoz berishni afzal ko‘rmoqda va byulletenlarni oldingi kampaniyalarga qaraganda erta qaytarmoqda. Buning pochta orqali ovoz berishdan xavotirlar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligini — bunday byulletenlar xatolar tufayli ko‘proq rad etiladi, ayrim saylovchilar esa AQSh pochta xizmatiga aralashuvdan xavotirda bo‘lishi mumkin — u taxmin qiladi, biroq sabablar to‘g‘risida ma’lumot yo‘q. Muddati oldidan ovoz berish shtatlar 3-noyabr, seshanba kuni bo‘lib o‘tadigan saylovlardan oldin bu imkoniyatni yopishi bilan pasayib boradi.

Rasm manbasi, EPA