Kristin Lagar 2027-yil fevralida YMB raisi lavozimini tark etadi: to‘qqiz yillik — yetti yillik qiyin davr yakunlari

2027-yil fevralda lavozimni tark etish

Yevropa Markaziy banki (YMB) raisi Kristin Lagar 2027-yil fevralida lavozimini tark etadi, deb xabar berdi AFP agentligi. U YMBga 2019-yilda bosh bo‘ldi va bu lavozimni egallagan birinchi ayol bo‘ldi — bundan oldin u Xalqaro valyuta jamg‘armasiga ham birinchi ayol sifatida rahbarlik qilgan edi. Unga Mario Draghining o‘rnini egallash nasib etdi; Draghiga yevrozonani 2009-yilda boshlangan qarz inqirozidan chiqarish, ya’ni yagona valyutani saqlash uchun «kerak bo‘lgan hamma narsani qilish»ga bergan va’dasi orqali shuhrat qozongani nisbat beriladi.

Birlashtiruvchi uslub va tanqid

AFP keltirgan ko‘pchilik kuzatuvchilarning bahosiga ko‘ra, Lagarning konsensus uslubi yevrozonaning 21 davlati uchun stavkalarni belgilovchi direktorlar kengashini yagona qildi — bahslar Draghi davridagiga qaraganda kamaydi. Kengash a’zosi agentlikga anonim izohida u «hammani bitta jamoa a’zosi his qildirganini» va «yetti yil o‘tgach ham bu ruh saqlanayotganini» aytdi. Lagarning o‘zi esa YMB «yirtqichlari» va «kaptaklari» o‘rtasidagi o‘rta yo‘lni izlaydigan «boyqush» ekanini aytgan.

Xatolar va qattiq qisish siyosati

Boshlanish qiyin bo‘ldi: Lagar tayinlanganidan bir necha oy o‘tgach, yevrozona davlat qarzlarining daromadliligi o‘rtasidagi «spreadlar»ni «yopish uchun YMB shu yerda emas» degan so‘zlari uchun tanqid qilindi, chunki Italiya obligatsiyalarining daromadliligi keskin oshib ketgan edi. Italiyadagi g‘azabdan so‘ng bank tezda kursini o‘zgartirib, keng ko‘lamli favqulodda obligatsiya sotib olish dasturini ishga tushirdi. AFP uning vakolat muddatidagi eng katta xato sifatida kovid cheklovlari yumshatilgani va Ukrainadagi urush keltirgan energetika zarbasidan keyingi inflyatsiya o‘sishiga kechikkan reaksiyani ataydi: 2022-yilda narxlar rekord darajadagi 10 foizdan oshib ketdi. «YMB stavkalarni sekin oshirdi — ehtimol, olti oyga kechikdi», — dedi agentlikka Capital Economics vakili Endryu Kenninchem va boshqa markaziy banklar ham yetarli darajada tez harakat qilmaganini qo‘shdi. Bild tabloidi uni «Madam Inflyatsiya» deb atadi. Bank harakatga kelganda esa juda shiddat bilan harakat qildi: 2022-yil o‘rtasidan boshlab bazaviy stavka manfiy zonadan 2023-yil oxiriga kelib rekord darajadagi 4 foizga ko‘tarildi.

Meros: yangi vositalar

Analitiklar Lagar davrida YMB noaniqroq dunyo uchun bir qator yangiliklarni amalga oshirganini ta’kidlaydi. 2021-yilda u bank strategiyasining yigirma yildan beri ilk qayta ko‘rib chiqilishiga boshchilik qildi, 2022-yilda esa daromadliliklar nazoratsiz o‘sib, moliyaviy stress boshqa mamlakatlarga yoyilish xavfi tug‘ilganda YMBga yevrozona davlatining obligatsiyalarini sotib olish imkonini beruvchi antikrizis Transmission Protection Instrument (TPI) vositasi yaratildi. Bu vosita hech qachon qo‘llanilmagan, garchi yaqinda AFP ma’lumotlariga ko‘ra, qarz muammolari fonida Fransiyaning qarz olish qiymati o‘sishi sababli YMB aralashishi mumkinligi haqida taxminlar yuritilgan edi. «YMB o‘zini tobora moslashuvchan vositalar bilan qurollantirdi», — dedi Pictet Wealth Management vakili Frederik Dyukroze.

Ichki muammolar va tarjimai hol

Siyosatdan tashqari, Lagar muddati Frankfurtdagi taxminan 5 000 nafar YMB xodimining bir qismi noroziligi bilan ham esda qoladi: 2024-yilda xodimlar vakillari buyurtma qilgan tadqiqot charchoq (vygoraniye) holatlari o‘sishini qayd etdi, kasabalar esa xayrixohlik (favoritizm) tufayli xavotirlar borligini bildirgan edi. YMB bunga javoban xodimlar salomatligi va farovonligiga jiddiy e’tibor berayotganini aytdi. Lagar — yurist, o‘qituvchilar qizi, asosan Gavr shahrida o‘sdi; 2027-yil boshida chop etiladigan avtobiografiyasida u o‘zini «itoatsiz qiz» deb ataydi, bu yil Elle jurnaliga bergan intervyusida esa shunday dedi: «Men bir nechta shisha shiftlarni sindirdim. Umid qilamanki, buning tufayli boshqa ayollar ham bunga qodir ekanligini tushunadilar».