Germaniya prezidenti Pekinda: Berlin Xitoy bilan aloqalarni uzishga intilmaydi, lekin adolatli savdo talabida qat’iy

Pekindagi bayonot

Germaniya prezidenti Frank-Valter Shtaynmayer payshanba kuni, 29-oktabrda Pekinga tashrifi chog‘ida Germaniya Xitoy bilan «ajralishga» intilmasligini va savdo qarama-qarshiliklarini muzokaralar orqali hal qilishni maqsad qilganini aytdi, deb xabar beradi Anadolu. Pekin universiteti tinglovchilari oldida so‘zga chiqqan prezident shunday ta’kidladi: «Yevropaliklar sifatida maqsadimiz aniq. Biz Xitoy bilan ajralishni xohlamaymiz».

Qarama-qarshilik o‘rniga muloqot

Shtaynmayer aytishicha, maqsad savdo ikkala tomonga ham foyda keltirishda davom etishidir: hamkorlik faqat ikkala tomon undan biror narsa olganda saqlanadi. Shu sababli, dedi u, Yevropa jiddiy nomutanosibliklar yuzaga kelgan sohalarda yechimlarni muloqot orqali izlamoqda. Nemis va xitoy kompaniyalari o‘rtasidagi raqobat foydali, lekin faqat «adolatli qoidalar va teng sharoitlar»da, deb qo‘shimcha qildi prezident.

Dunyo bo‘linishi haqidagi ogohlantirish

Shtaynmayer, shuningdek, nemislar dunyo bloklarga bo‘linib, ular o‘rtasida yangi qarama-qarshilik vujudga kelishini xohlamasligini bildirdi: uning so‘zlariga ko‘ra, bunday bo‘linishlar xalqaro xavfsizlikka zarba berib, iqtisodiy yo‘qotishlarga olib kelishi mumkin. U Xitoyning o‘z iqtisodiyotini tashqi zarbalardan himoya qilishga intilishini tushunarli deb tan oldi, biroq Xitoyning katta mustaqilligi boshqa davlatlarga nisbatan unga qaramlik va zaiflikning ortib borishini anglatmasligi kerakligini ta’kidladi.

Kontekst: Berlin va Bryusselning qat’iy kursi

Prezident bayonoti Germaniya va Yevropa Ittifoqi rahbariyatining ancha qat’iyroq bayonotlari fonida yangradi. Oldingi kun, chorshanba kuni kansler Fridrix Mets Yevropa Xitoy bilan savdo urushiga intilmasligini, ammo o‘z sanoatini adolatsiz amaliyotlardan himoya qilishga qat’iy ekanini aytdi. Yevropa Komissiyasi raisi Ursula fon der Lyayen ilgari Yevropa Ittifoqining Xitoy bilan savdo defitsiti 2025-yilda kuniga 1 mlrd yevroga (1,12 mlrd dollar) yetganini ma’lum qilgandi.

Nemis avtopromiga bosim

Anadolu materialida nemis avtomobilsozlik tarmog‘iga oid ma’lumotlar ham keltirilgan: 2021-yildan buyon eng yirik uch nemis avtomobil ishlab chiqaruvchisining bozor ulushi ham Yevropada, ham Xitoyda pasayib bordi, ular Yevropada yaratadigan qo‘shilgan qiymat esa joriy yilning birinchi yarmida 2021–2022-yillarga nisbatan 30–45 foizga kamaydi. Bu raqamlar nemis rahbariyati bayonotlarida Xitoy bilan savdoning «adolatli qoidalari» mavzusi nima uchun markaziy o‘rin egallaganini tushuntiradi: Shtaynmayerning muloqot haqidagi yumshoq ritorikasi va Metsning qat’iy pozitsiyasining uyg‘unligi ochiqlik bilan sanoatni himoya qilish o‘rtasidagi muvozanat izlanishini aks ettiradi.