Asosiy ma’lumotlar

  • Toqayev 28-oktabrdagi xalqqa murojaatida yirik boylilik egalariga nisbatan oshirilgan stavkani muhokama qilishni taklif qildi
  • Hukumat va Qurultoyga (Gazeta.uz ma’lumotiga ko‘ra — parlamentga ham) masalani o‘rganib, takliflar kiritish topshirildi
  • 2026-yildan Qozog‘istonda progressiv shkala amal qiladi: 36 mln tengegacha — 10%, undan oshgani — 15%

Xalqqa murojaatdagi taklif

Qozog‘iston prezidenti Qosim-Jomart Toqayev 28-oktabr kuni xalqqa murojaatida yirik boyligi bor fuqarolar uchun oshirilgan soliq stavkasini joriy qilishni muhokama qilishni taklif qildi. «Yirik boylik egalariga nisbatan oshirilgan stavkani joriy qilishni muhokama qilish vaqti keldi, deb hisoblayman», — dedi u Gazeta.uznashriga tayanib. Davlat rahbarining matbuot xizmati ham shu haqda o‘z kanalida xabar berdi.

Prezident nima dedi va nima topshirildi

Toqayev qonuniy yo‘l bilan qo‘lga kiritilgan aktivlarni cheklash haqida gap ketayotganini ta’kidladi — bu Konstitutsiyaga zid kelardi; uning so‘zlariga ko‘ra, masala har bir fuqaroning mamlakat rivojiga mutanosib va adolatli hissa qo‘shishiga oid. Hukumat va Qurultoyga masala o‘rganish topshirildi va takliflar kiritish buyurildi; Gazeta.uz esa hukumat va parlamentga berilgan topshiriq haqida yozadi. Prezident, shuningdek, yangi Soliq kodeksiga o‘zgartirishlar kiritishni, qarama-qarshiliklarni, me’yorlarning noaniq talqinini va tadbirkorlarga ortiqcha yuklamani bartaraf etishni topshirdi: «Soliq kodeksi — bu dogma emas, muqaddas yozuv ham emas, u real hayotdan uzoqlashib qolmasligi kerak».

Kontekst: amaldagi shkala va raqamlashtirish

Tengrinews.kz ma’lumot berishicha,2026-yildan boshlab Qozog‘istonda jismoniy shaxslar daromad solig‘ining progressiv shkalasi allaqachon amal qiladi: yillik 36 mln tenge (taxminan 79 ming dollar) gacha bo‘lgan daromad 10% stavka bilan soliqqa tortiladi, undan oshgan qismiga 15% stavka qo‘llanadi. Demak, yangi taklif allaqachon joriy etilgan progressiyadan tashqari yirik boylilik egalarini soliqqa tortishni yanada o‘zgartirishga tegishli. Toqayev, shuningdek, soliqqa tortish adolati shaffoflik va to‘liq raqamlashtirishni talab qilishini aytdi: uning so‘zlariga ko‘ra, soliq yig‘imlarini oshirish, soya iqtisodiyotini qisqartirish va korrupsiya xavflarini kamaytirish uchun sun’iy intellekt qamrab olgan ilg‘or texnologiyalardan foydalanish lozim.