Iroq bosh vaziri Ali az-Zaydiy Asad ag‘darilganidan keyin birinchi marta Suriyaga tashrif buyurdi

Iroq bosh vazirining yangi Suriyaga ilk tashrifi

Iroq bosh vaziri Ali az-Zaydiy chorshanba, 28-oktabr kuni yuqori darajadagi delegatsiya boshchiligida Damashqqa keldi. Bu uning may oyida lavozimga kelganidan buyon Suriyaga ilk rasmiy tashrifi hamda 2024-yil dekabrda Bashshor Asad rejimi ag‘darilganidan keyin iroqlik bosh vazirning birinchi tashrifi. Damashq aeroportida uni Suriya prezidenti Ahmad ash-Shar’a kutib oldi — buni Iroqning INA va Suriyaning SANA agentliklari tasdiqladi, Anadolu xabariga ko‘ra. Hukumat vakili Haydar al-Abudiy muzokaralarning maqsadi aloqalarni mustahkamlash va «hamkorlikning yangi ufqlarini ochish» ekanini aytib, ustuvor yo‘nalish iqtisodiy va savdo hamkorligi bo‘lishini qayd etdi, The National ma’lumotiga ko‘ra.

Tomonlar nimalarni muhokama qilmoqda

Al-Abudiy so‘zlariga ko‘ra, rahbarlar iroq–suriya munosabatlarining kelajagi, mintaqaviy vaziyat va uning geopolitik oqibatlarini muhokama qiladi. Iroqning mahalliy ommaviy axborot vositalari ilgari kun tartibida chegara xavfsizligi va terrorizmga qarshi kurash ham borligini xabar qilgandi. Tashrif arafasida ash-Shar’a ikki davlat o‘rtasidagi chegara «to‘liq» xavfsiz ekanini va Damashq hamda Bag‘dod bir qator masalalar bo‘yicha allaqachon faoliyatni muvofiqlashtirayotganini bildirgan edi. U, shuningdek, Iroq bu yil boshida Suriya tomonidan topshirilgan 5704 nafar hibsga olinganni, jumladan 3000 nafar suriyalikni qabul qilayotgani va ularni repatriatsiya qilish imkoniyati bo‘yicha iroq sud tizimi bilan muzokaralar olib borilayotganini ma’lum qildi.

Tashrifning iqtisodiy konteksti

The National ta’kidlashicha, so‘nggi oylarda ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlar chuqur ishonchsizlikdan pragmatik hamkorlikka o‘tdi — bunga fevral oyida Eron bilan urushning boshlanishi va AQShning mintaqada vaziyatni taranglashtirishdan chiqarish yo‘lidagi bosimi zamin bo‘ldi. Eron Hurmuz bo‘g‘ozini yopishidan avval oyiga o‘rtacha 105 million barrel neftni shu yo‘l orqali eksport qilgan Iroq muqobil chiqish yo‘llarini izlamoqda: hozir Syrian Petroleum Company ma’lumotlariga ko‘ra, oyiga qariyb 500 ming tonna mazut avtotransport vositalarida Suriya orqali O‘rta yer dengizidagi Baniyos portiga yetkazilmoqda, xuddi shu yo‘l bilan kunlik 5 million litrlik tanqislikni qoplash uchun benzin ham keltirilmoqda. 18-iyulda ikki davlat tarixiy Kirkuk–Baniyos quvurini tiklash to‘g‘risida ikkita memorandum, shuningdek, Chevron, UCC Holding va TI Capital konsorsiumi bilan kunlik quvvati 2 million barrel bo‘lgan yangi liniyaning texnik-iqtisodiy va moliyaviy tadqiqotlarini tayyorlash to‘g‘risida bitim imzoladi; loyiha bir necha milliard dollar va qariyb to‘rt yillik qurilishga baholanmoqda. Seshanba kuni kechqurun efirga chiqqan Iroqning Dijlah TV telekanaliga bergan intervyusida ash-Shar’a Suriyani Fav portini O‘rta yer dengizi bilan bog‘lovchi «Iroqning O‘rta yer dengiziga chiqish darvozasi» deb atadi. U hozirgi ahvol haqida «sektarchilik va ichki urushlar, to‘ntarishlar hamda qarama-qarshiliklardan 60–70 yildan ortiq aziyat chekkan» ikki davlat uchun «tarixiy imkoniyat» sifatida gapirdi.

Izoh ko‘rsatish: Suriya prezidenti Ahmad ash-Shar’a