Lulaning ğayta saylanişi Braziliya va AQŞ munosabatlarini keskinlaştiradi

Tramp Lulaning ğalabasini «soxtalaştirilğan» deb atadi

AQŞ prezidenti Donald Tramp Braziliya bilan allaqaçon taranğ bölğan munosabatlarni yanada keskinlaştiriş xavfini keltirib çiğardi — u Luiz Inasiu Lula da Silva ğalaba qozğanğan saylovlarni «soxtalaştirilğan» deb atadi. «Men heç kimning tarafini tutmadim, lekin rostini aytsam, bu yana bir soxtalaştirilğan saylov kampaniyasiga öxşadi... Butun dunyo uçun bu dahşatli manzara», — dedi Tramp duşanba kuni jurnalistlara, Braziliya prezidenti siyosiy qaytışini amalğa oşirib, hokimiyatni saqlab qolğanidan bir kun ötib, deb xabar beradi AFP.

Tahlilçilar başorati: yanada kuçayadigan duşmanlik

Tahlilçilar bunday bayonotlar ikki tomonlama munosabatlar uçun yaxşilikka işora emas deb hisoblaydi. «Ağar AQŞ saylovlarning noqonuniyligini ta’kidlaşda davom etsa, bu Tramp va Lula örtasidaki duşmanlikni yanada kuçaytiradi», — dedi Vaşingtondaki Center for Strategic and International Studies tahlil markazi xodimi Evan Ellis. Uning fikriça, «kelajakdagi saylovlardan ozod bölğan ğazablanğan Lula Tramp ma’muriyatiga kartellara ğarşi kampaniyadan tortib Kuba, Eron, Isroil va tariflarğaça bölğan barça masalalarda ğarşiligini ikki barobar oşirişi mumkin». Şu bilan birğa, Trampning özi braziliyalik çap qanot prezidentğa mutlaqo salbiy ğaraşda emas edi: «Menğa Lula yoğadi, bizning örtamizda ajoyib munosabatlar bor».

Diplomatik çigallik fonida şaxsiy aloğalar

Ikkala rahbar ham siyosiy ğarama-ğarşiliklarning tajribali iştirokçilari bölib, kelişa oladilar, lekin osonlikça imtiyoz bermaydilar. 81 yoşli Lula va 80 yoşli Tramp telefon orğali bemalol muloqot qiladilar va bir neça bor uçraşdilar, asosiy kelişmovçiliklara ğaytişdan oldin ommaviy maqtovlar almaşdilar. Biroq ikki davlat hukumati diplomatik çigallikda qolmoqda: AQŞ hali ham Braziliyada elçisi yöq, Braziliyaninğ Vaşingtondaki elçisi esa uning amerika vizasi bekor qilinğanidan keyin noaniq holatda qolmoqda.

Umumiy manfaatlar saqlanib qolmoqda

Ğarama-ğarşilikka ğaramay, davlatlarning umumiy manfaatlari va katta iqtisodiy aloğalari mavjud. Braziliya — Lotin Amerikasininğ yetakçi savdo davlati bölib, AQŞğa xomaşyo, ğahva va ğöşt yetkazib beradi — bu AQŞdaki barğaror inflyatsiya şaroitida muhim mahsulotlar. Vaşington, şuninğdek, Braziliyani Xitoydan uzoqlaştiriş va texnologiya hamda sanoat uçun muhim bölğan nodir yer metallari böyiça kelişuvlara ham ğiziq. Braziliya heç kimning «orğa hovlisi» emasligini ta’kidlaydigan Lula öziga törtinçi prezidentlik muddatini ta’minlab, xalğaro mavqeini mustahkamlaydi. Uning hukumati «Amerika ğalğoni» — kartellara ğarşi kuraşiş va mintaqadaki önğğa siljiğan hukumatlar bilan yaqinlaşişğa ğaratilğan Tramp taşabbusi şaroitida lotinamerikalik çap qanotning asosiy bayroğdori bölib qolmoqda. Braziliya xalğaro munosabatlar markazi vakili Larissa Vaçholz Braziliya «munosabatlarini diversifikatsiya qilişda» davom etişini kutmoqda.

Xavfsizlik böyiça yaqinlaşiş imkoni

Mintaqaviy xavfsizlik va taşkil etilğan jinoyatçilik masalalarida Vaşington va Braziliya manfaatlari yaqinlaşişi mumkin. AQŞninğ sobiq elçisi, Global Frontier Advisors maslahat kompaniyasi asosçisi James Story razvedka ma’lumotlari, moliyaviy va bank ma’lumotlari almaşinuvi mumkinligini aytadi. Lekin ağar «Amerika ğalğoni» mintaqada ğoşma harbiy operatsiyalar taşkil eta başlasa, Braziliya uninğ başoratiga ğöra çetda qoladi: «Braziliya bu masalalarning köpida öz yölidan boradi, şuninğ uçun undan katta yordam kutmayman... va AQŞ hukumati undan yordam sörab murojaat qiladi deb ham öylamayman».