Samarqand viloyatida mezolit va neolit davriga oid qoyatosh rasmlari hamda bronza davri manzilgohi topildi

Qoshrobod tog‘li hududlarida topilgan topilmalar

Samarqand viloyatining Qoshrobod tumaniga tegishli Nurata tizmasi uchastkasida olib borilgan arxeologik izlanishlar davomida mezolit va neolit davrlariga oid qoyatosh rasmlari, shuningdek, bronza davriga mansub qishloq manzilgohi topildi. Bu haqda «Gazeta.uz» havola qilgan Yahyo G‘ulomov nomidagi Samarqand arxeologiya institutining jamoat sahifasi xabar berdi.

Petrogliflar va bronza davri sopol buyumlari

Institutning 2026-yilga mo‘ljallangan dala tadqiqotlari rejasiga ko‘ra, oktabr oyida ilmiy xodimlar Qoshrobod tumanining tog‘ va tog‘ oldi zonalarida arxeologik izlanishlar olib bordi. «Oqchobsoy» fuqarolar yig‘ini hududida — Egrijarsoy, Xojasoy (Badimin), Galajinsoy va Sumbulsoy vodiylarida — tosh soyalar ostidagi devor va shiftlarda rasmlar aniqlandi, ular tabiiy oxra bilan chizilgan. Institut ma’lumotlariga ko‘ra, ular taxminan mezolitga (miloddan avvalgi XII–VII ming yilliklar) va neolitga (miloddan avvalgi VI–III ming yilliklar) tegishli bo‘lishi mumkin.

Qumoqo‘li qishlog‘i yaqinidagi manzilgoh

Shuningdek, «Pang‘at» fuqarolar yig‘ini hududida olib borilgan izlanishlar davomida uch nuqtada bronza davriga — miloddan avvalgi III ming yillikdan I ming yillik boshlarigacha bo‘lgan davrga oid sopol buyumlar parchalari topilib, o‘rganildi. Qumoqo‘li qishlog‘idan sharq tomonda 700–800 metr masofada joylashgan birinchi nuqtada 2×1 metr o‘lchamdagi shurf qazildi. Natijada madaniy qatlami 60 santimetr qalinlikdagi bronza davri manzilgohi aniqlandi; qazishmalar jarayonida ko‘plab sopol buyumlar parchalari va suyak qoldiqlari qayd etildi.

Ahamiyati va keyingi qadamlar

Institut ta’kidlaganidek, manzilgohda topilgan materiallar keng ko‘lamli qazish ishlarini o‘tkazish zaruratini ko‘rsatadi. Muassasa qayd etganidek, topilmalarni qiyosiy tahlil qilish Nurata tizmasi hududlarini qadimiy aholi o‘zlashtirish bosqichlarini va boshqa hududlardagi qabilalar bilan madaniy aloqalar rivojini o‘rganishga yordam beradi; tadqiqot natijalari bu jarayonlar bo‘yicha yangi ilmiy xulosalar uchun asos bo‘lishi kerak.

Kontekst: hududda ilgari topilgan yodgorliklar

Ilgari Samarqand viloyatining Urgut tumanidagi Kurgantepa yodgorligida ilk o‘rta asrlar ibodatxonasining qoldiqlaridan gipsli haykal boshi topilgani ma’lum qilingan edi. Mutaxassislar o‘sha paytda bu topilma qadimgi sug‘d san’atini o‘rganish uchun muhimligini ta’kidlagan edi. Qoshrobod tumanidagi yangi kashfiyotlar Samarqand viloyatining yozma tarixdan oldingi davrlargacha bo‘lgan aholi manzilgohlari manzarasini kengaytirmoqda. Fan uchun bu dala tadqiqotlari uchun yangi obyektlarning paydo bo‘lishini, hudud uchun esa — agar topilgan manzilgohda keng ko‘lamli qazishmalar haqiqatan ham o‘tkazilsa — o‘rganiladigan arxeologik yodgorliklar ro‘yxatining kengayishi imkoniyatini anglatadi.