Asosiy ma’lumotlar
- Sörovda qatnaşgan 10–24 yoşlilarning 72,9 foizi YouTube'ni sevimli hikoya formati deb atagan; TikTok — 64,2%, kino — 70,2%
- 55 foiz neyrofarqli qahramonlar köproq bölişini xohlaydi, ammo faqat 22,7 foizi hozirgi obrazlarni işonçli deb hisoblaydi
- Sun'iy intellektga nisbatan yoşlar köproq qiziqadi: 28,2 foiz «sehrlangan», 22 foiz «halokatga mahkum» his qiladi
YouTube va qisqa videolar kinoga tenglaşdi
Yoş avlodlar hikoya aytişni YouTube, TikTok va sun'iy intellekt orqali qayta talqin qilmoqda — bu 2026-yilgi yillik «Teens and Screens» hisobotining xulosasi; bu haqda Euronews yozadi. Tadqiqotni ötkazgan Los-Anjelesdagi Kaliforniya universiteti huzuridagi Sçolars & Storytellers markazi (CSS); u 10 yoşdan 24 yoşgaça bölgan 1500 dan ortiq amerikalikni qamrab oladi va beş yil oldin işga tuşirilgan.
Sörov raqamlari
Qatnaşçilarning aksariyati (72,9%) YouTube'ni hikoyalar uçun sevimli format deb atagan, deyarli har beş kişidan törttasi hikoyani qisqa videoda ham aytiş mumkin deb hisoblaydi; ijtimoiy tarmoqlar orasida TikTok yetakçi (64,2%). Teleseriallar (70,3%), filmlar (70,2%) va videoöyinlar (68,5%) ozgina orqada qolmoqda, kinoteatrga boriş esa uçinçi yil ketma-ket dam oliş kunlarining sevimli maşğuloti sifatida tanlanmoqda. Bu tendensiya Yevropada ham körinadi: Kino reklamasi assotsiatsiyasi ma'lumotlariga köra, Buyuk Britaniya kinoteatrlari taşrif buyuruvçilarining 50 foizi 35 yoşgaça, CineEurope esa yoşlarning 47 foizi filmlar haqida TikTok orqali bilib oladiganini xabar qiladi.
«Taniqli» qahramonlarga bölgan ehtiyoj
Sörovning barqaror motivlaridan biri — özini boğlay oladigan hikoyalarni köproq köriş istagi: sörovda qatnaşganlarning 55 foizi ekranda neyrofarqli qahramonlarni köproq körişni xohlaydi, LGBTQIA+ yoşlar orasida bu uluş yanada yuqori. Şu bilan birga, hozirgi mediaobrazlar «köp hollarda haqiqiy hayotga öxşaş» darajada neyrofarqlikni aks ettirişi faqat 22,7 foizning fikriça; Euronews tanqid qilingan misollar orasida Sianing «Music» (2021) filmini ataydi, unda sözsiz autistik qahramonni neyrotipik aktrisa Maddi Ziegler öynagan. Yoşlar şuningdek «şaroitlarga qarşi kuraşayotgan odamlar haqidagi umidbaxş hikoyalar», döstlik va «menikiga öxşaş hayot keçirayotgan odamlar»ni söraşmoqda. Bu ötgan yillardagi xulosalarni davom ettiradi: 52 foizning fikriça, romantika mediada qahramonlar hayotida real hayotdagidan muhimroq örin egallaydi — yoş tomoşabinlar ekranda kamroq seks, köproq platonik munosabatlarni körişni xohlaydi. «Neyrofarqli odamlar va döstlikning köproq ifodalanişi haqidagi ehtiyoj — turli va samimiy obrazlarga bölgan kengroq ehtiyojning ba'zi misollari xolos», — deydi tadqiqot mualliflaridan biri Stefani Rivas-Lara.
Sun'iy intellektga munosabat va sanoat kelajagi
Sun'iy intellekt atrofidagi bahslarga — virtual «aktyorlardan» tortib ijtimoiy tarmoqlardagi çiqindi kontentgaça — qaramasdan, sörovda qatnaşganlar köproq qiziqiş bildirişmoqda, xavotir emas: 28,2 foiz texnologiyadan «sehrlangan», 25,6 foizi «ruhlantirilgan», 22 foizi esa özini «halokatga mahkum» his qiladi, 10,1 foizi «qörqqan». Eng ijobiy munosabat eng yoş guruhda, 10–13 yoşdagilarda: 44,2 foiz sun'iy intellekt haqidagi dasturlarni «qiziqarli» deb atagan. Kinoteatrlarga taşrif pandemiya pasayişidan keyin barqaror ösmoqda, YouTube mualliflari tomonidan suratga olingan «Backrooms» va «Obsession» blokbasterlari («Backrooms» Keyn Parsons tomonidan yaratilgan) Euronews yozişiça, yoş auditoriya internet-formatlar va tarmoq mifologiyasi asosidagi original hikoyalarni kutayotganini körsatadi. «Öyin qoidalari özgardi va endi nima körişni xohlaşlarini özlari yoşlar hal qiladi», — deydi CSS asosçisi va boş direktori Yalda T. Uls va qöşimça qiladi: sanoat yetakçilari yoşlar va yoş avlod farovonligi böyiça mutaxassislarning fikrini tinglaşi kerak.
Bu nima uçun muhim
Hisobot — köngiloçar sanoat uçun yönaltirilgan 10–24 yoşdagi auditoriyaning mediaafzalliklarini örganuvçi kam sonli muntazam tadqiqotlardan biri va u amaliy siljişni qayd etmoqda: qisqa platformalar allaqaçon kino va televideniye bilan teng raqobat qilmoqda, neyrofarqli qahramonlar va platonik syujetlarga bölgan ehtiyoj esa ssenariyçilar va prodyuserlarga aniq yönaliş beradi. Tomoşabinlar uçun bu ular uçun suratga olinadigan kontent özgarişi ehtimolini bildiradi; platformalar uçun esa TikTok va YouTube filmlarni kaşf qilişning asosiy kanaliga aylanganini tasdiqlaydi.
