«Xitoy» mavzusidagi yangiliklar: voqealar, faktlar va tafsilotlar — tafs uz.
152 maqola
Rossiya Federatsiyasi Oliy sudining raisi Igor Krasnov Xitoy Xalq Oliy sudi raisi Chjan Tszyun taklifiga binoan uch kunlik tashrif bilan Pekinga keldi. Tashrif dasturida muzokaralar, sud-huquq hamkorligi va adliyani raqamlashtirish muhokamasi hamda keyingi hamkorlik to‘g‘risida hujjat imzolash ko‘zda tutilgan.
Javlon TursunovBaza Telegram-kanali ma’lumotlariga ko‘ra, Xitoyda ishlab chiqarilgan ikki qavatli kemperlarga Rossiyada bo‘lgan talab bir yilda 300% ga o‘sdi. Shoshilinchlik ichki turizmning o‘sishi, mehmonxonalarga pul tejish va ko‘p qoldiriladigan aviachiptalardan mustaqillik bilan izohlanadi. Ikki yil davomida Xitoy kemperlar ishlab chiqarishni oshirdi, ularning katta qismi Rossiyaga eksport qilinadi, bu yerda 50 dan ortiq model mavjud. Xitoy avtouylarining iqtisodiy segmentdagi narxlari 2–5 mln rublni tashkil etadi, Yevropa analoglari esa 6–7 mln va undan ko‘proq.
Javlon TursunovDushanbadagi SHHT hukumat rahbarlari kengashi majlisida Li Tsyan dunyodagi beqarorlik omillarining ortib borayotganini ma’lum qilib, savdo aloqalarini chuqurlashtirish va iqtisodiy integratsiyani rivojlantirishga chaqirdi hamda SHHT mamlakatlaridan 1000 tibbiyot mutaxassisi uchun Xitoyda malaka oshirish va’dasini berdi. Uchrashuv yakunida qo‘shma kommunike va hamkorlik hujjatlari imzolandi.
Javlon TursunovPokiston tashqi ishlar vaziri Ishoq Dor Dushanbada bo‘lib o‘tgan SHOS hukumat boshliqlari kengashi majlisida Xitoy-Pokiston iqtisodiy koridori (CPEC) mintaqa davlatlariga har tomonlama iqtisodiy integratsiya imkoniyatini ochib berishini aytdi. U energiya, transport, qishloq xo‘jaligi, konchilik va IT sohalariga investitsiyalarni kengaytirishga, milliy valyutalardagi hisob-kitoblarga o‘tishni tezlashtirishga hamda SHOS taraqqiyot banki va fondlarini tashkil etishga chaqirdi. Shuningdek, Dor Afg‘onistondagi barqarorlik muhimligini ta’kidlab, T...
Sevara AzamovaManiladagi Xitoy elchixonasi Jing Quan elchisini chiqarib yuborishga erishmoqchi bo‘lgan filippinlik qonun chiqaruvchilar Xitoyda «xush kelibsiz emas»ligini bildirdi. Bungacha senatorlar Risa Ontiveros va Erwin Tulfo elchini Xitoy Filippin bilan ziddiyatda «osongina g‘alaba qozonishi» mumkinligi haqidagi so‘zlari uchun persona non grata deb e’lon qilishga chaqiruvchi rezolyutsiyalar kiritgan edi.
Sevara AzamovaRossiya Banki ma’lumotlariga ko‘ra, sentyabrda oltin zaxiralari yana 0,2 million troya unsiya (taxminan 6,2 tonna) qisqarib, 72,8 million unsiyaga tushdi — bu 2019-yil oxiridan beri eng past ko‘rsatkich. Dekabrda sotuvlar boshlangandan buyon zaxiralar taxminan 62 tonnaga kamaydi. Markaziy bank faqat 1998-yilda tezroq va ko‘proq sotganini Reuters XVF statistikasiga tayanib qayd etadi.
Sevara AzamovaAQSH davlat kotibi Marko Rubio AQSH, Rossiya va Xitoy rahbarlarining mumkin bo‘lgan sammiti «dunyo uchun juda ijobiy voqea» bo‘lardi, dedi. U eng yirik yadroviy arsenal egalari o‘rtasidagi aloqalar, jumladan qurollarni nazorat qilish bo‘yicha muloqot muhimligini ta‘kidladi. Bu bayonot Trampning Putyin va Si Tszinpin bilan uch tomonlama muzokaralarga ochiqligi haqidagi so‘zlaridan so‘ng keldi, ularda asosiy mavzu yadroviy qurolsizlanish bo‘lardi.
Javlon TursunovAmerikada yashovchi xitoylik dissident Se Vanjsyunning ijtimoiy tarmoqlarda Kim Chen Ynni miyadan qon ketishi oqibatida vafot etgani haqidagi xabarlaridan so‘ng, Shimoliy Koreya davlat ommaviy axborot vositalari rahbarning Pxenyandagi kiyim va poyabzal ko‘rgazmasidagi fotosuratlari chop etdi. Janubiy Koreya razvedkasi mish-mishlarni tasdiqlovchi ma’lumotlar yo‘qligini bildirdi.
Javlon TursunovAQSH Ichki xavfsizlik vazirligi dushanba kuni Xitoyning DeepSeek sun'iy intellekt kompaniyasi mahsulotlari va ular asosida yaratilgan uchinchi tomon yechimlarini federal fuqarolik agentliklari tizimlaridan olib tashlashni buyurdi, josuslik va ma'lumotlar oqishi xavflariga ishora qilib. Pekin seshanba kuni taqiqni qoralab, milliy xavfsizlik tushunchasining «shishirilayotgani» haqida bayonot berdi va xitoylik kompaniyalar manfaatlarini himoya qilishga va'da berdi.
Javlon TursunovXitoy Amerika Qo‘shma Shtatlari dengiz kuchlarining USS Charleston harbiy kemasi seshanba kuni erta tongda Pekinning ruxsatisiz Nansha (Spratli) arxipelagidagi Xianbinjiao (Sabina) sayozligi yaqinidagi suvlarga kirganini ma’lum qildi. Xitoy Xalq Ozodlik Armiyasi (XXOA) Janubiy harbiy okrugi qo‘mondonligi kema kuzatish va nazorat qilish uchun kuchlar yuborilganini va AQShdan bunday operatsiyalarni to‘xtatishni talab qilganini xabar qildi. Spratli orollari Xitoy, Filippin, Vyetnam, Malayziya, Bruney va Tayvan tomonidan to‘liq yoki qisman bahsali hisoblanadi.
Sevara AzamovaThe War Zone ma’lumotlariga ko‘ra, Guanchjouda Shanxayda qurilayotgan suv osti dronlari tashuvchisiga o‘xshash, lekin taxminan uchdan bir kichikroq kema ko‘rildi. Ikkala suzuvchi ham eksperimental platformalar sifatida ko‘rilmoqda; ularning aniq vazifasi oshkor qilinmagan.
Javlon TursunovO‘zbekiston Statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil 1-oktyabr holatiga mamlakatda 4 851 qo‘shma va 17 178 xorijiy korxona faoliyat yuritgan — bu bir yil oldingiga nisbatan 28,2% ga ko‘p. Kapitali bo‘yicha korxonalar soni bo‘yicha Xitoy yetakchi (6 649), undan keyin Rossiya (3 690) va Turkiya (2 410) keladi.
Dilnoza RahimovaAQSH Ichki xavfsizlik vazirligi (DHS) xitoylik DeepSeek kompaniyasining texnologiyalarini fuqarolik idoralarining, jumladan Moliya vazirligi, Davlat departamenti va Adliya vazirligining tizimlaridan o'chirishni buyurdi. Taqiq iyul oxiridan kuchga kirgan, biroq faqat dushanba kuni e'lon qilingan. DHS hissiy ma'lumotlarning Xitoyga o'tish xavfini bildirdi; DeepSeek va Xitoy elchixonasi hozircha qarorga izoh bermadi.
Sardor QodirovUchinchi chorakda Xitoy YaIM yiliga 4,5% va oldingi chorakka nisbatan 1,2% o‘sib, prognozlardan yuqori natija ko‘rsatdi. Dastlabki to‘qqiz oydagi o‘sish — 4,6% — Pekinning 4,5–5% maqsadli diapazoniga mos keladi. Sun’iy intellekt va texnologiyalar sektori bilan bog‘liq kuchli eksport ko‘rsatkichlari zaif ichki talabni qoplaymoqda, katta hajmdagi rag‘batlantirish kutishlari esa pasaydi.
Nilufar KarimovaAvstraliya bilan Nakamal Agreement imzolangandan so‘ng Vanuatu Kanberra asosiy politsiya hamkori bo‘lib qolaverishini tasdiqladi, Xitoy bilan kelishuv esa vaqt bo‘yicha cheklangan va qisqarishi kutilmoqda. Bayonot 15-oktyabrda Kanberrada Nakamal qo‘mitasining birinchi yig‘ilishida o‘ziga xos aytilgan.
Otabek YusupovManila Xitoy elchisi Tszin Syuan’ni uning bayonotlarini kuch qo‘llash bilan tahdid sifatida baholagani uchun chaqirib oldi. Elchi bunday talqinni rad etib, o‘zi ham norozilik yubordi. Janubiy Xitoy dengizidagi bahslar fonida mojaro ikki tomonlama munosabatlarni keskinlashtirdi.
Aziz KarimovYaponiya va AQSH taxminan 56 ming harbiy ishtirokida 11 kunlik Keen Sword 2027 o‘quv mashg‘ulotlarini boshladi. Birinchi marta yaponiyaning Type 25 raketi, shuningdek, janubi-g‘arbiy orollarda AQSHning NMESIS va MADIS tizimlari jalb etildi. Mashg‘ulotlar Yaponiya va Xitoy o‘rtasidagi Tayvan sababli kuchaygan taranglik fonida o‘tkazilmoqda.
Otabek YusupovXitoy milliy sun'iy yo'ldosh internet tizimi birinchi marta Arktika, Antarktika va Sintsan-Tibet yassitog'ligida aloqani ta'minladi. 16-arktika ekspeditsiyasining «Jidi» muzlagichi arktika suv yo'llari bo'ylab tizimni ekspluatatsiyagacha sinovdan o'tkazdi, deb xabar berdi Sinxua agentligi.
Sardor Qodirov
