Asosiy ma’lumotlar
- Sentyabr: zaxiralar minus 0,2 million unsiya (~6,2 t), jami 72,8 million unsiya — 2019-yil oxiridan beri minimum.
- Dekabrdan buyon taxminan 2 million unsiya (~62 t) sotilgan; CB markaziy banklar orasida eng yirik oltin sotuvchiga aylandi.
- Oltinning bir qismi Xitoyga ketmoqda: yanvar–iyulda Gonkong orqali deyarli 100 t, o‘tgan yilgi xuddi shu davrga nisbatan uch barobar ko‘p (Xitoy bojxona idorasi).
Zaxiralarning qisqarishi
20-oktyabr kuni Rossiya Banki sentyabrda oltin zaxiralari yana 0,2 million troya unsiyaga — taxminan 6,2 tonnaga qisqarganini ma’lum qildi. Zaxiralarning umumiy hajmi 72,8 million unsiyaga tushib, 2019-yil oxiridan beri eng past darajaga keldi. Dekabrda boshlangan va so‘nggi o‘n yilliklarning eng yirik sotuvlari bo‘lgan operatsiyalar boshlangan paytdan buyon zaxiralardagi oltin hajmi 2 million troya unsiyaga, ya’ni taxminan 62 tonnaga kamaydi.
1998-yil bilan solishtirish
Reuters keltirgan Xalqaro valyuta jamg‘armasi statistikasiga ko‘ra, zamonaviy tarixda Rossiya oltinni faqat bir marta — 1998-yilda tezroq va kattaroq hajmda sotgan. Defolt, valyuta inqirozi va davlat qisqa muddatli obligatsiyalari piramidasining qulashi sharoitida CB uch oyda 3,8 million troya unsiya (118 tonna) sotdi. Shu bilan birga, yil oxiriga kelib tayoqchalarning bir qismi qayta sotib olindi va butun 1998-yil davomida zaxiralar 1,6 million unsiyaga (taxminan 50 tonna) qisqardi — bu joriy yildagidan kam.
Uzoq muddatli dinamika
Keyinchalik Kreml oltin zaxiralarini izchil oshirib bordi: 1990-yillar oxiridan buyon ular besh barobardan ko‘proq o‘sdi. 2022-yil boshiga kelib zaxiralar 74 million troya unsiyaga (2,3 ming tonna) yetib, hajm bo‘yicha dunyoda beshinchi o‘rinni egalladi.
Sotuvlarning sababi
O‘tgan yil oxirida boshlangan va Rossiya Bankini dunyodagi barcha markaziy banklar orasida eng yirik oltin sotuvchiga aylantirgan sotuvlar, Reuters ma’lumotlariga ko‘ra, avval amalga oshirilgan Moliya vazirligining Milliy farovonlik jamg‘armasi aktivlari bilan operatsiyalarini «aks ettirish» bilan bog‘liq.
Oltin qayerga ketmoqda
Sotilgan rus oltinining bir qismi Xitoyga yo‘naltirilmoqda, u joriy yilda Rossiyadan qimmatbaho metall xaridlarini tarixiy rekord darajaga yetkazdi. Xitoy Xalq Respublikasi Bosh bojxona boshqarmasi ma’lumotlariga ko‘ra, yanvar–iyulda Gonkongga rus kelib chiqishiga ega deyarli 100 tonna oltin keltirilgan — bu o‘tgan yilning xuddi shu davriga nisbatan uch barobar ko‘p. Londondagi eng yirik jahon bozori rus oltini uchun yopilgach, yetkazib beruvchilar eksportni sharqqa yo‘naltirdi. Financial Times hisob-kitobiga ko‘ra, urushning birinchi yilidan, ya’ni Rossiyadan Xitoyga oltin oqimi keskin oshgan paytdan buyon Gonkong orqali 35 milliard dollarlik qimmatbaho metall chiqarilgan.
