«G‘azo» mavzusidagi yangiliklar: voqealar, faktlar va tafsilotlar — tafs uz.
46 maqola
BMTning gumanitar masalalar bo‘yicha rahbari Tom Fletcher tashkilot byudjetining majburiy qisqartirilishi tufayli u yordam beradigan bolalar halok bo‘lishini aytdi. U Sudanni va Gazani «vahshiyotlar laboratoriyasi» deb atadi, uch yil ichida halok bo‘lgan qariyb 1000 gumanitar xodimni qoraladi hamda tergov va javobgarlikning yo‘qligini ta’kidladi.
Aziz KarimovBMTning Jahon oziq-ovqat dasturi (WFP) G‘azoda oziq-ovqat yordamini taxminan uchdan birga qisqartirishini e’lon qildi: oylik yordamni taxminan 500 ming kishi yo‘qotadi, foydalanuvchilar soni 1,6 milliondan 1,1 milliongacha kamayadi. Ratsionlar yarmiga qisqartirildi, issiq tushliklar kuniga 250 mingdan 150 minggacha kamaytirildi, 75 ming oila uchun pul to‘lovlari kamaytirildi. Sabab — moliyalashtirish tanqisligi: tashkilotga yaqin olti oy uchun 450 million dollar yetishmayapti. BMT ma’lumotlariga ko‘ra, G‘azoda 1,4 million kishi, ya’ni aholining uchdan ikki qismi, oziq-ovqat tanqisligi krizis darajasida yoki undan ham og‘ir sharoitlarga duch kelmoqda.
Aziz KarimovDonald Tramp Isroilda parlament saylovlari oldidan to‘qqiz kun qolib, Binyamin Netanyahuga «to‘liq va shartsiz» qo‘llab-quvvatlash e’lon qilib, oylar davomidagi sukutni buzdi. U qo‘llab-quvvatlashni Eronga qarshi qo‘shma kurash bilan bog‘ladi va boshqa nomzod g‘alaba qilsa, AQSh «bunday ishni o‘z zimmasiga olishga moyil emasligi» haqida ogohlantirdi. Netanyahu Trampga rahmat aytdi; uning asosiy raqibi Gadi Eyzencot mamlakat rahbarini isroillik xalq tanlashini aytdi. So‘rovlarga ko‘ra, hech bir blok 61 mandatlik ko‘pchilikka ega emas.
Otabek YusupovWAFA agentligi va tibbiy manbalarga ko‘ra, qizaloq Misk Xazem ad-Dalu Mag‘oziy lagerida ko‘chirilgan falastinliklarning chodirlari o‘qqa tutilganda olgan yaralaridan vafot etdi. Shuningdek, al-Mavosida va Xon Yunisning shimoli-sharqida o‘qqa tutilgani haqida xabarlar bor. G‘azo sog‘liqni saqlash vazirligi o‘t ochishni to‘xtatganidan buyon va butun urush davri uchun yo‘qotishlar ma’lumotlarini keltiradi.
Aziz KarimovXalqaro migratsiya tashkiloti (IOM) muvofiqlashtiruvchisi Karl Beyker aytishicha, aholining ko‘p marta ko‘chirilishi tufayli G‘azodagi boshpanalar vayron bo‘lmoqda, materiallar kiritish cheklovlari va mablag‘ yetishmasligi qishga tayyorgarlikka xalaqit bermoqda. Uning ma’lumotiga ko‘ra, boshpana yordami 1,8–1,9 mln kishiga kerak, anklav hududining esa atigi 30% ga yaqini mavjud.
Otabek YusupovIsroil droni G‘azo shahrining shimoli-sharqidagi Tuffah hududida odamlar to‘plangan joyga zarba berdi — bu haqda WAFA agentligi tibbiy manbalarga tayanib xabar berdi. Shaxsi aniqlanmagan yosh yigit halok bo‘ldi. Shuningdek, Xon Yunusdan janubda o‘q otishlar va G‘azo shahrining sharqiy qismida artilleriya zarbalari qayd etilgani xabar qilindi.
Aziz KarimovRimda bo‘lib o‘tgan Yevropa parlament raislari konferensiyasida so‘zlagan Turkiya parlamenti spikeri Numan Kurtulmush xalqaro hamjamiyat uning so‘zlariga ko‘ra Isroilning davom etayotgan xalqaro huquq buzishlariga jim qolmasligi kerakligini bayon etib, parlamentlarni xalqaro huquqni himoya qilishda faol rol o‘ynashga chaqirdi.
Otabek YusupovBBC Verify tekshiruvi G‘azo, G‘arbiy sohil, Livan va Isroilda IDF tekshiruv o‘tkazayotganini ma’lum qilgan, ammo ommaviy natija e’lon qilinmagan 254 hodisani aniqladi. Topilgan 300 holatdan atigi 28 tasi yakunlangan. IDF yuridik va operativ cheklovlarga ishora qilmoqda; ekspertlar fikri turlicha.
Otabek YusupovNobel tinchlik mukofoti janubiy afrikalik huquqshunos va ICJ sudyasi Navi Pillayga topshirildi. U Isroil G‘azoda genotsid sodir etgan deb xulosa qilgan BMT komissiyasiga raislik qilgan edi. Nobel qo‘mitasi uning xalqaro huquq institutlarini mustahkamlashga qo‘shgan hissasini e’tirof etdi. Isroil tashqi ishlar vazirligi mukofotni keskin tanqid qildi, Tramp ma’muriyati esa e’londan so‘ng ICCga qarshi yangi sanksiyalar joriy qildi. Pillayning mukofoti Janubiy Afrikada va inson huquqlari himoyachilari orasida iliq kutib olindi.
Otabek YusupovIsroil bosh vaziri Benyamin Netanyaxu NAZA filmiga intervyu bergan 24 harbiy xodimning shaxsini oshkor qilish va rejissyorlar Yuval Abraham hamda Rachel Szorni «Isroilning diplomatik va mudofaa manfaatlariga zarar yetkazganlik» uchun javobgarlikka tortishni buyurdi. Film Venetsiyada mukofot oldi va 50 dan ortiq mamlakatda namoyish etilmoqda.
Aziz Karimov
