Asosiy ma’lumotlar
- Ikkinchi turda 80 yoshli Lula va hukm qilingan sobiq prezident Jair Bolsonaruning o‘g‘li, 45 yoshli senator Flaviu Bolsonaru bellashmoqda.
- Bolsonaru 4-oktabrdagi birinchi turda birinchi o‘rinni egalladi; o‘sha kuni 33 million saylovchi ovoz bermagan.
- Kampaniya AQSh va Meta aralashuvi ayblovlari bilan kechdi, bu ayblovlarni tomonlar rad etadi yoki raqiblarga qarshi ishlatadi.
Ikkinchi tur boshlandi
Braziliyada saylov uchastkalari ochildi, saylovchilar prezidentni ikkinchi turda saylaydi. Saylovda ikki nomzod bellashmoqda: 80 yoshli amaldagi chap qarashli prezident Luis Inasiu Lula da Silva, ketma-ket bo‘lmagan to‘rtinchi muddatga da’vo qilmoqda, va 45 yoshli o‘ng qarashli senator Flaviu Bolsonaru — sobiq prezident Jair Bolsonaruning o‘g‘li, 2022-yilgi saylovlarda mag‘lubiyatdan so‘ng davlat to‘ntarishi fitnasi uchun 20 yildan ortiq ozodlikdan mahrum qilish jazosiga hukm qilingan . BBC News ma’lumotiga ko‘ra, Bolsonaru hozirda sog‘lig‘i sababli uy qamog‘ida.
Nomzodlarning mavqei
4-oktabrdagi birinchi turni Bolsonaru g‘olib yakunladi, BBC News esa bu «uning yutqazishga haqli bo‘lmagan saylovi» ekanini ta’kidlaydi: birinchi turdan keyin orqada qolgan hech bir nomzod hozirgacha ikkinchi turda vaziyatni o‘zgartira olmagan. Donald Tramp birinchi tur natijasini «juda katta» g‘alaba deb atadi. Bolsonaru ertalab Rio-de-Janeyroda ovoz berdi va jurnalistlarga «haqiqiy o‘zgarishlar vaqti keldi» dedi. Uning saylovoldi dasturiga tashkilotlangan jinoyatchilikka qarshi qattiq kurash, soliqlarni kamaytirish va davlat xarajatlarini qisqartirish, shuningdek, otasini ozod qilish va’dasi kiradi. Lula shanba kuni Kopakabana plyajida o‘n minglab odam oldida chiqish qilib, saylovni «suverenitet» masalasi deb atadi va tarafdorlarini uchastkalarga kelishga chaqirdi — birinchi turda 33 million kishi ovoz bermagan.
Kampaniyaning ziddiyatli lavhalari
Kampaniya keskin ayblovlarsiz o‘tmadi. Lula ma’muriyati AQShni saylovlarga aralashuvda aybladi — Vashington bu ayblovlarni asossiz deb atadi, Lula esa raqibi Meta aralashuvi gumoni tufayli saylovdan chetlashtirilishi kerakligini aytgan, bu haqda BBC News yozgan edi. Lula va uning Mehnat partiyasi saylovni «demokratiya uchun kurash» sifatida taqdim etib, Jair Bolsonaruni hukm qilinganini «bolsonarizm»ning demokratik institutlarga tahdidining isboti sifatida ko‘rsatadi. Bolsonaru esa o‘z navbatida saylovchilarga Lula partiyasi yillar davomida qiynalgan moliyaviy janjallarni eslatadi. Lulaning Tramp bilan munosabatlari joriy muddat davomida tarang bo‘ldi: Braziliya prezidenti mamlakat «hech kimning orqa hovlisiga sig‘maydi» deb ta’kidlagan — bu Trampning G‘arbiy yarim sharda AQSh hukmronligi haqidagi «Donro doktrinasiga» ochiq ishoradir .
Keyin nima bo‘ladi
Lula natijalarni kechqurun San-Pauluda kuzatishni rejalashtirmoqda, Bolsonaru esa poytaxt Braziliyada, uning otasi uy qamog‘ida turgan shaharda. Keltirilgan faktlardan tahririyat xulosasi: ikkinchi tur natijasi nafaqat davlat rahbarini, balki hukm qilingan sobiq prezidentning taqdirini ham hal qiladi, chunki otasini ozod qilish va’dasi Flaviu Bolsonaru dasturining bandlaridan biriga aylangan. Saylovchilar uchun bu, shuningdek, AQSh bilan munosabatlarning ikki modeli o‘rtasidagi tanlov — Lulada qarama-qarshilik yo‘nalishi, Bolsonaruda esa jinoyatchi guruhlarga qarshi kurash masalalarida hamkorlik yo‘nalishi. Yakuniy natijalar nashr paytida ma’lum emas edi.
Rasm manbasi, Reuters Flaviu Bolsonaru xotini hamrohligida yakshanba ertalab Rio-de-Janeyrodagi saylov uchastkasiga ovoz berish uchun keldi
Rasm manbasi, Paulo Kobayashi/BBC Bolsonaru tarafdorlari saylov oldidan Rio-de-Janeyroda yig‘ildi
Rasm manbasi, Paulo Kobayashi/BBC Lula tarafdorlari ham Rio-de-Janeyroda to‘plandi
