Asosiy ma’lumotlar

  • Özbekiston va Oman munosabatlari şartnoma bilan strategik hamkorlik sifatida mustahkamlandi; 30 dan ortiq hujjat almaşildi
  • Qöşma loyihalar portfeli 5 mlrd dollar deb baholandi; Mirziyoyev özaro savdoni 1 mlrd dollarga yetkaziş maqsadi haqida bayon qildi
  • Umumfuqarolik pasportlari egalari uçun özaro vizasiz tartib töğrisidagi şartnoma imzolandi — ilgari tartib bir tomonlama edi

Maskatda nima böldi

Özbekiston Prezidenti Şavkat Mirziyoyev 16–17-noyabr kunlari sulton Haysem bin Toriq Ol Saidning taklifiga binoan Umonga davlat taşrifiga bordi. Tor va keng tarkibdagi muzokaralar yakunida tomonlar ikki davlat munosabatlarini strategik hamkorlik darajasiga olib çiqişga qaror qildi va buni tegişli şartnoma bilan mustahkamladi. Kelişuvlarni bajariş uçun «yöl xaritasi»ni qabul qiliş va Kengaşni muvofiqlaştiriş mexanizmini yaratişga kelişildi. 17-noyabrdagi muzokaralar yakunida tomonlar jami 30 dan ortiq hujjat almaşdi: oman tomoni ma’lumotlariga köra, paketga ramka şartnoma, oltita şartnoma, 21 ta özaro tuşuniş memorandumi va hamkorlik dasturi kirgan.

Siyosiy kelişuvlar

Rahbarlar BMT, Islom hamkorlik taşkiloti, Qöşilmaganlik harakati hamda «Arab Fors davlatlari — Markaziy Osiyo» formatida özaro qöllab-quvvatlaş muhimligini ta’kidladilar. Qöşma bayonotda ular xalqaro huquq normalari va BMT Nizomi asosida mojarolarni tinç yöl bilan hal qiliş tarafdori böldilar. Oman sultoni mintaqadagi taranglik fonida muloqot va diplomatiyaga çaqirdi — uning sözlariga köra, bu taranglik jahon energetika xavfsizligi, savdo va dengiz qatnoviga ta’sir körsatmoqda, şuningdek, u Falastin masalasini adolatli hal qiliş va xalqaro e’tirof etilgan çegaralar içida mustaqil Falastin davlatini taşkil etiş tarafdori ekanini bildirdi. U Özbekistonning mintaqa barqarorligini ta’minlaşdagi rolini yuqori baholaydi va Afğoniston bilan konstruktiv hamkorlikni qöllab-quvvatlaydi. Mirziyoyev sultonni Özbekistonga davlat taşrifi bilan kelişga taklif qildi; tomonlar eng yuqori darajadagi taşriflarni yanada muntazam ötkaziş haqida kelişib oldilar.

Iqtisodiyot: 5,5 mln dollardan 1 mlrd dollarlik maqsadga

Hozirgi savdo aloqalari hajmi kiçik, bu esa e’lon qilingan maqsadlarni yaqqol körsatadi. 2025-yilda tovar aylanmasi 5,52 mln dollarni taşkil etib, 2024-yilga nisbatan 21,9 foizga ösdi (eksport — 3,35 mln, import — 2,17 mln). 2026-yilning yanvar–sentabrida körsatkiç 3,28 mln dollarga yetib, ötgan yilning şu davriga nisbatan 70,4 foizga köp böldi; Oman Milliy statistika va axborot markazi ma’lumotlariga köra, 2026-yilning dastlabki sakkiz oyida tovar aylanmasi 1,15 mln rial (taxminan 3 mln dollar) bölgan. Özbekiston–Oman biznes forumida Mirziyoyev özaro savdoni 1 mlrd dollarga yetkaziş maqsadi haqida gapirdi va umumiy qiymati 5 mlrd dollar bölgan qöşma loyihalar portfeli şakllantirilganini ma’lum qildi. Prezident beşta ustuvor yönalişni atadi: sanoat hamkorligi, transport va logistika, zamonaviy şaharsozlik va turizm, mineral resurslarni özlaştiriş, şuningdek, moliya va raqamli texnologiyalar. Uning sözlariga köra, kimyo sanoati, geologiya-qidiruv işlari va mineral resurslarni çuqur qayta işlaş sohalarida qöşma investitsiya loyihalari işlab çiqilgan, şuningdek, sun’iy yöldoşlarni uçiriş böyiça qöşma korxona taşkil etiş böyiça iş olib borilmoqda.

Logistika va imtiyozli savdo

Asosiy ğoya — Oman dengiz portlarini Özbekistonning Markaziy Osiyodagi salohiyati bilan boğlaş: qöşma bayonotda Oman özbek mahsulotlari uçun portlari orqali «darvoza», Özbekiston esa oman tovarlari va investitsiyalari uçun Markaziy Osiyo hamda Yevroosiyoga yöl oluvçi salohiyatli «darvoza» deb atalgan. Sohar şahrida logistika infratuzilmasini yaratiş, yagona savdo-logistika platformasini şakllantiriş, aviareyslar sonini oşiriş va yuk reyslarini yölga qöyiş taklif etildi. Taşrif arafasida, 15-noyabr kuni Maskatda Özbekiston investitsiyalar, sanoat va savdo vaziri Laziz Kudratov hamda Oman savdo, sanoat va investitsiyalarni rağbatlantiriş vaziri Anvar bin Hilal ol-Jabri rahbarligida hukumatlararo komissiyaning oltinçi yiğilişi bölib ötdi. Özbekiston tomoni imtiyozli savdo töğrisidagi şartnoma böyiça birinçi muzokaralar raundini 2026-yilning dekabrida ötkaziş va imtiyozli tartibni 200 tarif pozitsiyasiga yoyişni taklif qildi. Özbekiston Omanga oziq-ovqat, meva-sabzavot mahsulotlari, mis, alyuminiy, töqimaçilik, elektrotexnika va maişiy tovarlar, şuningdek, kimyo mahsulotlarini yetkazib berişdan manfaatdor; Omandan esa şakar, polimerlar, neft mahsulotlari, moylaş materiallari va alyuminiy buyumlar yetkazib beriş körib çiqilmoqda. Oman tomoni farmatsevtika, elektrotexnika jihozlari, alyuminiy mahsulotlari va avtokomponentlar işlab çiqarişga qöşma investitsiyalar kiritişni taklif qildi.

Asosiy hujjatlar va aniq loyihalar

Strategik hamkorlik töğrisidagi şartnomadan taşqari, umumfuqarolik pasportlari egalari uçun vizalardan özaro ozod qiliş töğrisidagi şartnoma imzolandi: ilgari har bir davlat vizasiz tartibni bir tomonlama örnatgan bölsa, endi u özaro asosda mustahkamlandi. Şuningdek, bojxona işlarida hamkorlik va özaro yordam töğrisidagi şartnoma, imtiyozli savdo töğrisidagi şartnoma uçun texnik topşiriq hamda Özbekistonda yangi tijorat banki taşkil etiş töğrisidagi ramka şartnoma imzolandi. Alohida hujjatlar bilan UzOman investitsiya kompaniyasining ustav kapitalini oşiriş, Özbekiston Rekonstruksiya va rivojlantiriş jamğarmasining Markaziy Osiyo va Kavkaz investitsiya jamğarmasiga qöşilişi hamda Özbekiston–Oman biznes kengaşini taşkil etiş mustahkamlandi. Oman News Agency ma’lumotlariga köra, biznes forumda ikki davlat kompaniyalari sanoat va energetikadan kosmik texnologiyalar, avtomobilsozlik va sun’iy intellektgaça bölgan sohalarni qamrab olgan yana 20 ta şartnoma va memorandum imzoladi. Aniq loyihalar qatorida: Energetika vazirligi, Investitsiyalar vazirligi, Voltamp Energy va UET Construction örtasida Farğona viloyatida quvvati 500 MVt bölgan quyoş stansiyasini qöşma loyihalaştiriş töğrisidagi şartnoma (işga tuşirilgandan söng yiliga taxminan 1 mlrd kVt·soat) hamda Voltamp Energy, NURA Electric va UzOman örtasida kuçlanişi 220 kVtgacha bölgan, yillik quvvati 5000 MVA bölgan kuçli transformatorlar zavodi töğrisidagi şartnoma — Energetika vazirligi ma’lumotlariga köra, bu zavod Toşkent viloyatining Ohangaron tumanida qurilişi rejalaştirilmoqda. Oman investorlari, şuningdek, «Maskat» mahallasi paydo böladigan Yangi Toşkent qurilişida ham iştirok etmoqda. 16-noyabr kuni Mirziyoyev Oman savdo-sanoat palatasi, SABCO Group, Voltamp Energy, Asyad Group, Zubair Corporation va UzOman kabi yirik oman kompaniyalari rahbarlari bilan uçraşdi.

ömonömonömonömonömonömonömon