Asosiy ma’lumotlar
- Yevropa jamoasi tarkibiga Fransiya, Germaniya, Buyuk Britaniya, Italiya, Polşa, ES institutlari va NATO kiradi
- Uşakov Rossiya bilan formatning sanasi va kengaytirilişi kelişilmaganini ma’lum qildi; Kuşner uçraşuv «yaqin kelajakda» tayyorlanayotganini aytmoqda
- 19-noyabr (payşanba) kuni Berlinda «xohlovçilar koalitsiyasi» doirasida yevropa, amerika va ukraina jamoalari uçraşuvi bölib ötadi
Yagona yevropa jamoasi tayyor, Rossiya şoşilmayapti
Yevropa birinçi marta Rossiyanning Ukrainaga töliq miqyosdagi bosqinini tugatiş böyiça muzokaralar uçun yagona delegatsiya haqida kelişib oldi. Unga Fransiya, Germaniya, Buyuk Britaniya, Italiya, Polşa, ES institutlari (Kengaş va Komissiya) hamda NATO kiradi. Şunga qaramay, Moskva bu jamoa bilan töğridan-töğri uçraşuvlar imkoniyatini yana bir bor şubha ostiga qöydi. Vladimir Putinning yordamçisi Yuriy Uşakov duşanba kuni sana kelişilmaganini, formatning kengaytirilişi esa «biz bilan kelişilmaganini» ma’lum qildi va yevropaliklar bilan gaplaşişdan oldin Rossiya, AQŞ va Ukraina örtasidagi uç tomonlama muzokaralarning «yana bir raundi, balki birdan ortiq» raundi kerak bölişi mumkinligini aytdi.
AQŞ ikki yönalişni bittaga birlaştirişga urğu bermoqda
Şu kungaça muzokaralar ikki parallel yönalişda olib borildi: Ukraina — Rossiya — AQŞ va Ukraina — Yevropa — AQŞ, natijada yevropaliklar amalda «qöşni xonada» qolgan edi, xuddi Abu-Dabida bölgani kabi. Amerika tomoni bunday tuzilma özini oqlaganini va Yevropa bilan Rossiyani bir stol atrofida ötqaziş vaqti kelganini aniqladi. AQŞning maxsus elçisi Jared Kuşner Uşakov bilan suhbatdan söng ehtiyotkor optimizm bildirib, köp tomonlama uçraşuvga «yaqin kelajakda» tayyorgarlik körilayotganini va maqsad sönggi tört yil davomida mavjud bölmagan Yevropa bilan Rossiya örtasidagi töğridan-töğri özaro aloqani yölga qöyiş ekanini ma’lum qildi. ES komissari Paula Pinho tasdiqladi: «Biz köp tomonlama darajada işlaş uçun mutlaqo tayyormiz».
Yevropadagi şubhalar va mandatga tayyorgarlik
Yevropa diplomatlari şaxsiy suhbatlarda kutişlarni çeklaşni maslahat beradi: ötgan yil davomida muzokaralar köplab kötariliş va pasayişlarni hamda uzoq pauzani boşdan keçirdi va Moskvaga nisbatan heç narsani kafolatlab bölmaydi. Rossiyadan kelgan keçikişlar Putin faqat Oq uyning közini böyayotgani haqidagi keng tarqalgan fikrni mustahkamlamoqda; mualliflarning baholaşiça, bunga qiş oldidan Ukrainaga qilingan oğir zarbalar ham guvohlik beradi. The New York Times ma’lumotlariga köra, AQŞga yetkazilgan Rossiya talablari NATOning kengayişini töxtatiş, qöşinlarni 1997-yilgi çegaralarga olib çiqiş va Ukrainaga harbiy yordamni töxtatişni öz içiga oladi. Katta diplomatlardan biri buni «Rossiya yomon iş tutadi, söngra buning uçun mukofot xohlaydi» deb, ahmoqlik deb atadi.
Keyin nima böladi: Berlin va mazmun mandat
Şubhalarga qaramay, yevropaliklar Rossiyaga qarşi yangi sanksiyalar va Ukrainani qöllab-quvvatlaşga tayyorgarlik körmoqda, birlaşgan jamoaning katta amaldorlari payşanba kuni Berlinda «xohlovçilar koalitsiyasi» doirasida amerikalik va ukrainalik hamkasblari bilan uçraşadi. Bryussel köp tomonlama format yuzaga kelişi uçun umumiy mandat tuzişni boşladi va buni uruş boşidan beri Ukraina ittifoqçilari amal qilib kelayotgan tamoyillarga tayanib amalga oşirmoqda. Töğridan-töğri muzokaralarni birinçilardan bölib çaqirgan Avstriya tört yönaliş — siyosiy, xavfsizlik, gumanitar va iqtisodiy yönalişlar böyiça muzokaralar tuzilmasi aks etgan ikki sahifali hujjat (Euronews uni bilan tanişgan) yubordi; unda «sanksiya vositasidan» maksimal darajada foydalaniş, mumkin bölgan sulhni kuzatiş missiyasini va muzlatilgan rus aktivlaridan foydalaniş strategiyasini tayyorlaş, şuningdek, ES, NATO, BMT, TBŞ va «xohlovçilar koalitsiyasi» örtasida rollarni taqsimlaş taklif etiladi. Avstriya taşqi işlar vaziri Beate Meinl-Reisinger ta’kidlaganidek, jamoa nihoyat bor, «endi e’tibor 'kim'dan 'nima'ga qaratilişi kerak», çunki mavjud bölgan narsa «Yevropaning öz xavfsizligidan boşqa narsa emas».


