Asosiy ma’lumotlar
- UKMTO: tankerga Hasab (Ummon) şimolida yetti dengiz milyasi masofada ikki marta zarba berilgan, bortda yonğin, ekipaj aloqada emas
- Eron IRGC dengiz kuçlari: ikki kema, jumladan ikki million barrel xom neftdan ortiq yuk kötargan supertanker, dengiz minalariga uçragan
- Tanker aynan şu ekanligi va zarbalar uçun kim mas’ul ekanligi noma’lum
Tanker ikki marta hujumga uçradi va bortida yonğin çiqdi
Hürmüz boğozi orqali ketayotgan neft tankeriga ikki marta zarba berilgani, natijada kema harakatdan çiqib qolgani va bortida yonğin çiqqani haqida Britaniya dengiz savdo agentligi UKMTO xabar berdi. Agentlik ma’lumotlariga köra, dastlab uçinçi şaxsdan Hasab (Ummon) şimolida taxminan yetti dengiz milyasi masofada hujum sodir bölgani haqida xabar kelgan: kema işdan çiqqan, maşina bölimida yonğin çiqqan, ekipaj esa boşida xavfsiz deb hisoblangan. Keyingi yangilanişda UKMTO dengiz xavfsizlik agentligiga tayanib, ikkinçi zarba natijasida bortda yonğin çiqqani haqida xabar berdi. «Ekipaj hozirda aloqaga çiqmayapti, zarar darajasi hali noma’lum», — deyiladi agentlik xabarida. Agentlik tekşiruv davomida hududdan ötayotgan kemalarga ehtiyot bölişni va şubhali faoliyat haqida xabar berişni söradi. U tanker nomini, bayroğini yoki operatorini körsatmadi hamda zarbalar uçun kim mas’ul ekanini aytmadi.
Eron versiyasi: minalarga uçraş
Alohida, Eron Islomiy inqilob qöriqçilari korpusining (IRGC) dengiz kuçlari ular «ruhsatsiz» deb atagan ikki kema boğozda dengiz minalariga uçrab, kuçli portlaşlar va yonğinlar yuz bergani, ikkala kema ham harakatdan çiqqani haqida bayonot berdi. IRGC bayonotida bir kema ikki million barrel xom neftdan ortiq yuk kötargan supertanker, ikkinçisi esa suyultirilgan gaz taşuvçi kema deb atalgan. Eron versiyasiga köra, ikkala kema köplab amerika qiruvçi samolyotlari va boşqa harbiy aviatsiya havo himoyasi ostida yurgan; supertanker boğozning ğarbiy qismida zarbaga uçragan, gaz taşuvçi esa «ruhsatsiz janubiy yönalişda» zarba olgan. UKMTO xabar bergan tanker IRGC bayonotidagi ikki kemadan biri ekanligi noaniq qoldi.
Kontekst va nima hali noaniq qolmoqda
Fors körfazini Ummon körfazi bilan boğlovçi Hürmüz boğozi xalqaro neft va suyultirilgan tabiiy gaz yetkazib berişning muhim yönalişidir. Voqealar Amerika va Eron örtasidagi takrorlanib turuvçi töqnaşuvlar hamda mojaroga çek qöyiş böyiça davom etayotgan diplomatik sa’y-harakatlar fonida sodir bölmoqda: iyun oyida Vaşington va Tehron özaro tuşuniş memorandumini imzolagan, biroq uning amalga oşirilişi boğoz orqali erkin kemaçilik kafolatlari böyiça kelişmovçiliklar tufayli töxtab qolgan, iyuldan boşlab esa harbiy harakatlar davriy ravişda qayta boşlangan. Asosiy savollar hali javobsiz: tanker ustiga kim zarba bergan, uning ekipaji taqdiri qanday va turli tomonlar tasvirlagan ikki voqea örtasida boğliqlik bormi.



