Asosiy ma’lumotlar

  • YEBRning Özbekistondagi loyihalar portfeli 7 mlrd dollardan oşdi, 2025-yilda operatsiyalar hajmi ilk bor 1 mlrd dollardan yuqori böldi
  • Namangan viloyati Qosonsoy tumanidagi 500/220/110/10 kV podstantsiya uçun 57,69 mln dollargaça suveren kredit körib çiqilmoqda
  • 2026-yil 20-apreldagi farmonga köra YEBR «Asakabank» aksiyalarining 15 foizini sotib olişi kerak; bitim hozirça yakunlanmagan

COP31 doirasidagi uçraşuv

Özbekiston prezidenti Şavkat Mirziyoyev va Yevropa tiklaniş va taraqqiyot banki (YEBR) raisi Odil Reno-Basso 10-noyabr kuni Antaliyada bölib ötgan COP31 iqlim sammiti doirasida uçraşdi. Uçraşuvning asosiy mavzusi 2027-yilga möljallangan yangi investitsiya loyihalari böldi. Özbekiston olti yildan beri mintaqada YEBRning eng yirik moliyaviy hamkori bölib qolmoqda: loyihalar portfeli 7 mlrd dollardan oşadi, 2025-yilda esa operatsiyalar hajmi ilk bor 1 mlrd dollardan yuqori böldi. Prezident matbuot xizmati ma'lumotlariga köra, bankning Özbekistondagi investitsiyalarining qariyb 60 foizi «yaşil» iqtisodiyot loyihalariga töğri keladi.

Namangan viloyatidagi podstantsiya

Muhokama qilingan mavzulardan biri Namangan viloyatidagi energetika loyihasi. YEBR hujjatlariga köra, söz Qosonsoy tumanida 500/220/110/10 kV kuçlanişdagi yangi elektr podstantsiyasi qurilişi haqida boradi. Bank 57,69 mln dollargaça suveren kredit ajratişni körib çiqmoqda; loyihani «Özbekiston milliy elektr tarmoqlari» AJ amalga oşiradi. Podstantsiya hududning elektr ta'minoti işonçliligini oşiriş, elektr uzatişdagi yöqotişlarni kamaytiriş hamda tarmoqqa yangi işlab çiqariş quvvatlari, jumladan, qayta tiklanadigan energiya manbalarini ulaş imkonini berişi kerak. Noyabr örtasiga qadar loyiha YEBRning yakuniy tasdiğini kutmoqda: körib çiqiş sanasi 2026-yil 2-dekabrga belgilangan, şu sababli imzolangan kredit şartnomasi haqida hozirça gapiriş mumkin emas.

«Asakabank»ni xususiylaştiriş

Uçraşuvda davlat banklarini, xususan «Asakabank»ni xususiylaştiriş ham muhokama qilindi. 2026-yil 20-apreldagi prezident farmoni bilan bankni xususiylaştirişga tayyorlaş böyiça qöşimça çora-tadbirlar tasdiqlandi: iqtisodiyot va moliya vazirligi, YEBR va bankning özi operatsion samaradorlikni oşiriş, aktivlar sifatini yaxşilaş hamda aksiyalarning bir qismini sotişga tayyorgarlik böyiça hamkorlik qilişi kerak. Hujjatda YEBRning bank aksiyalarining 15 foizini sotib olişi töğrisidagi kelişuv qayd etilgan. Hukumatga aktivlarni baholaş va bankning kapitaldagi iştiroki şartlarini kelişib oliş topşirilgan; 2026-yil 1-sentabrgaça vazirlik «Asakabank» bilan birga davlatning 15 foiz aksiyasini sotiş narxi va investitsiya şartnomasining asosiy şartlari böyiça takliflar taqdim etişi kerak edi. Şuningdek, 2026-yilda byudjetdan bank ustav kapitaliga 95 mln dollar ekvivalentida qöşimça kiritiş va muammoli aktivlar bilan işlaş çora-tadbirlari nazarda tutilgan. Biroq Antaliyadagi uçraşuv yakunlari böyiça materiallarda YEBRning «Asakabank»dagi uluşini sotib olişi yakunlangani haqida ma'lumot berilmagan.

ANORA agros platformasi va moliya markazi

Hamkorlikning yana bir yönalişi — 2026-yil iyun oyida Toşkent xalqaro investitsiya forumida Qişloq xöjaligi vazirligi, YEBR va xalqaro hamkorlar tomonidan işga tuşirilgan ANORA (Agrifood Investment Opportunities for Resilient Agriculture) investitsiya platformasi. Uning maqsadi — davlat organlari, xalqaro moliya institutlari, iqlim jamğarmalari va xususiy investorlarni birlaştiriş hisobiga 2030-yilgaça qişloq xöjaligiga 1,5 mlrd dollargaça investitsiya jalb qiliş. Asosiy yönalişlar — suv tejovçi texnologiyalar, suğorişni modernizatsiya qiliş, qişloq xöjaligi mahsulotlarini saqlaş va qayta işlaş, tarmoqni raqamlaştiriş hamda iqlim özgarişiga çidamlilikni oşiriş. Şu bilan birga, platforma e'lon qilgan investitsiya salohiyati barça mablağlar allaqaçon jalb qilingan yoki aniq loyihalar uçun zaxiralangan degani emas.

Moliya markazi va kasalxonalar loyihalari

2027-yilga möljallangan hamkorlik ustuvorlari qatorida Toşkent xalqaro moliya markazini işga tuşiriş nomlandi. Bundan taşqari, dastur ma'lumotlariga köra, Mirziyoyev YEBRga Yangi Toşkent infratuzilma loyihalari va Farğona viloyatidagi köp tarmoqli kasalxonani davlat-xususiy hamkorlik asosida moliyalaştirişda iştirok etişni körib çiqişni taklif qildi. YEBR loyihalar bazasiga köra, bank 800 örinli köp tarmoqli kasalxonani quriş, jihozlaş va keyinçalik foydalanişga topşiriş uçun 38 mln dollargaça oraliq kredit ajratişni körib çiqmoqda. Loyiha Soğliqni saqlaş vazirligi bilan tuzilgan 23 yillik davlat-xususiy hamkorlik şartnomasi doirasida amalga oşiriladi; kasalxona yuqori texnologiyali tibbiy yordam, jumladan, kardioxirurgiya, neyroxirurgiya va a'zolarni köçiriş xizmatlarini körsatişi kerak. 16-noyabr holatiga köra, mumkin bölgan moliyalaştiriş ham yakuniy tasdiqni kutib turgan. Alohida ravişda prezident huzuridagi Çet el investorlari kengaşining 2027-yilga rejalaştirilgan navbatdagi yiğilişiga tayyorgarlik muhokama qilindi.

Hamkorlik konteksti

YEBR Özbekistonda 1992-yildan beri faoliyat yuritadi, 2017-yilda faoliyati qayta tiklangandan söng energetika, infratuzilma, moliya sektori va xususiy tadbirkorlikka investitsiyalarni sezilarli darajada kengaytirdi. Bankning 2024–2029-yillarga möljallangan amaldagi mamlakat strategiyasida uçta ustuvor yönaliş belgilangan: kam uglerodli iqtisodiyotni rivojlantiriş va resurslardan samarali foydalaniş, xususiy sektorni qöllab-quvvatlaş va biznes muhitini yaxşilaş, şuningdek, transport va energetika infratuzilmasini rivojlantiriş. Davlat korxonalari va banklarni isloh qiliş, xususiylaştirişga kömaklaşiş hamda davlat-xususiy hamkorlik mexanizmlarini kengaytirişga alohida urğu berilgan — aynan şu mavzular Antaliyadagi muzokaralarga asos böldi.

Odil Reno-Basso. Foto: Prezident matbuot xizmatiasakabank, davlat banklarini xususiylaştiriş, odil reno-basso, şavkat mirziyoyev, xususiylaştiriş, yettb, yevropa tiklaniş va taraqqiyot banki