Asosiy ma’lumotlar

  • 2027-yıldan iqtisadiy ösüş qoşımça qıymet, texnologiyalar ve yüksek haqlı iş orınları esabına ta'minlenişi kerek
  • Turizm, transport logistikası ve raqamlı tölovlarda hızmetler eksportını 11,5 mlrd dollardan 29 mlrd dollarğa çıqarış rejalastırılmoqda
  • McKinsey 2035-yılğa çeqe on saniyat tarmağı ögün strategiya işlab çıqarmoqda; investitsiya loyihalarını tayyorlaş harajatları büdjet esabından qoplanışı teklif etilgan

2027-yıldan yañı ösüş modeli

Özbekistan 2027-yıldan iqtisadiy ösüşniñ yañı modeline ötişni rejalastırmoqda. Buni prezident Şavkat Mirziyeev 13-noyabr kuni 2027-yıl devlet büdjeti loyihası, asosiy makroiqtisadiy prognozlar ve ösüşni ta'minlaşnıñ yañı yandaşuvlarına bağışlanğan yığılışta bildirdi. «Öz ömiri kelgüsi yıldan iqtisadiy ösüşniñ yañı modeline ötişni talab etmoqda. Har bir tarmoq ve sohada yañı texnologik haydaşçılar (dreyverler) belgilenişi kerek. Bunsız özğarişler bölmaydı», — dedi u; sözleri Gazeta.uz tarafından «Özbekistan 24» telekanalı kadrılarına tayanib yetkazilgan.

Hızmetler eksportı: 29 mlrd dollar maqsadı

Prezidentniñ aytıwınça, kelgüsi iqtisadiy ösüş qoşımça qıymetniñ artıwı, texnologiyalarni joriy etiş ve yüksek haqlı iş orınlarını yaratıw esabına ta'minlenişi kerek; eksport qoşımça qıymet uluşınıñ keskin ösüşi esabına ikki barobarlantırılışı rejalastırılmoqda, yüksek daromadlı iş orınları yaratıw orqalı orta tabaqaniñ kengayişi esa eng muhim vazifa dep atalğan.

Hızmetler eksportı: 29 mlrd dollar maqsadı

Yañı modelniñ bir yönalışı hızmetler eksportınıñ rivojlanışı böladı. Baş vazir örinbosarı, iqtisad ve moliya ministri Qudratqul Kuçqarov Birleşken Milletler Teşkilatı (Jahon banki) ile birge üç yönalışda — turizm, transport logistikası ve raqamlı tölov hızmetlerinde — eksportnı 11,5 mlrd dollardan 29 mlrd dollarğa artırıw imkaniyatlarını hisoblab çıqarğan, dedi prezident. Bu 2,5 barobardan artıq ösüş, ya'ni 17,5 mlrd dollar. Ayni çaqda Mirziyeev 29 mlrd dollarlıq körsatkışqa qaysı yılda erişilişi rejalastırılğanını aytmadı ve qaysı çegaraüstü moliya amaliyotları ve raqamlı tölov hızmetleri nazarda tutılğanını oşqarmadı.

Hızmetler eksportınıñ joriy körsatkışları

Statistika qömitası ma'lumotlarınça, 2026-yıl yanvar–sentabrında Özbekistannıñ hızmetler eksportı 9,7 mlrd dollar teşkil etib, ötgan yılñıñ xuddi şu devrige nisbeten 31,1%ğa ösğan; hızmetler mamlakatniñ büten eksportınıñ 37,6%ini teşkil etgan. Asosiy daromad turizmga — taxminan 5,3 mlrd dollarğa, transport hızmetlerine — 2,9 mlrd dollarğa, telekommunikatsion, kompyuter ve ma'lumot hızmetlerine — taxminan 805 mln dollarğa töğri keldi. Prezident matbuot hızmeti xabarınça, 2027-yılda tovar ve hızmetler eksportı oltinni hisobğa almagan xolda taxminan 40 mlrd dollarğa yetkazilişi rejalastırılmoqda.

On tarmoq ögün strategiya ve investitsiya loyihaları

Yañı iqtisadiy siyasetniñ yañı bir yönalışı — saniyatnıñ tezleştirilgan rivojlanışı. McKinsey xalqaro maslahat şirketi ile on tarmoqnıñ rivojlanışı strategiyasını işlab çıqış başlanğan. Prezident baş vazir örinbosarları Kuçqarov ve Jamşid Xojaevğa bu iş doirasında har bir tumanıda kamıda ikki yirik saniyat korxonasını işğa tuşırışni topşirdı. Bundan avval, 15-oktabrda Strategik reformalar agentligi Özbekistannıñ 2035-yılğa çeqe saniyat rivojlanışı strategiyası loyihası boyınça McKinsey & Company ile maslahatlaşuvlar ötqazılğanını xabar etgan edi; muhokama qılinğan yönalışlar qatorında mahalliy korxonalarniñ raqobatbardoşliği, inson kapitaliniñ rivojlanışı, ilğor texnologiyalarni joriy etiş ve saniyatnı WTOğa a'zo bölişğa tayyorlaş atalğan edi. Rasmiy ma'lumotlarnça, 2027-yılda har bir ustuvor tarmoqqa kamıda ikki-üç yirik investor jalb etilişi rejalastırılmoqda; istiqbolli yönalışlar qatorında yarım ötkazgıçlar islab çıqarış, robototexnika, biotexnologiyalar, yuqori texnologiyalı detallar ve elektromobillar ögün akkumulyatorlar, şunıñday kimyo ve neft-kimyo saniyati, maşınsozlıq, elektrotexnika, tekstil ve farmatsevtika bor.

Loyihalarni tayyorlaşni moliyalaştırış ve institutlar reforması

Yığılışta, şunıñday, xalqaro moliya institutları iştirokındagi investitsiya loyihalarını tayyorlaş ve amalga oşırış mexanizmleri muhokama qılingan. Prezident Kuçqarov ve Xojaevniñ loyiha hujjatlarını işlab çıqış harajatlarını devlet büdjeti esabından qoplaş teklifini qöllab-quvvatladı: onıñ aytıwınça, töğri teşkil etilganda bu loyihalar boyınça amaliy işniñ başlanış muddatini kamıda bir yılğa qısqartıradı. Bunday imkaniyat amaldagi qonunçılıqda allaqaçon nazarda tutılğan — 2025-yıl 11-fevraldagi prezident farmoni ile büdjet esabidan ötiladigan devlet tışqı qarziga ega loyihalar boyınça baholaş hujjatlarını işlab çıqışnıñ büdjet moliyalaştırışı belgilengen; şunıñday xalqaro teşkilotlarnıñ grantları ve imtiyozlı qarzlari da ruhsat etilgan.

Jamşid Xöjayev, Jamşid Qöçqorov, sanoat, Özbekiston yaim, Şavkat Mirziyoyev