Asosiy ma’lumotlar
- Ğarbiy Daryo aholisining deyarli uçdan bir qismi Abbosni, taxminan 20 foizi Isroilni ayblaydi
- Respondentlarning uçdan ikki qismi saylovlarning surilişiga qarşi, uçdan bir qismi uni zarur deb biladi
- Saylovlar 28-noyabrdan kelgusi yil sentyabriga surildi; saylovçilarning 45 foizdan ortiği 35 yoşgaça
Sörov: saylovlarning surilişi uçun javobgarlik MIA rahbariyatiga yuklatilmoqda
Işğol qilingan Ğarbiy Daryoda sörovda qatnaşgan falastinliklarning aksariyati qonun çiqaruv saylovlarining surilişini Isroil bilan emas, balki öz rahbariyatining harakatlari bilan boğladi. Respondentlarning deyarli uçdan bir qismi Falastin muxtoriyati prezidenti Mahmud Abbosni, beşdan bir qismiga yaqini esa Isroilni javobgar deb atadi — bu ma'lumotlarni Iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyot instituti asosçilaridan biri Obada Ştaya London tahlil markazi Çatham House tadbirida sörov natijalarini taqdim etar ekan, xabar berdi.
Jamiyatdagi böliniş va yoşlarning xavotiri
Ğarbiy Daryo aholisining uçdan ikki qismi surilişga qarşi çiqdi va buni köpinça «saylovlar — fuqaroning huquqi» degan izoh bilan asoslab ötdi. Şu bilan birga, sörovda qatnaşganlarning uçdan bir qismi ovoz berişni keçiktiriş zarur deb hisoblaydi. Ştaya suriliş «juda yuqori darajadagi xavotir»ga olib kelganidan ogohlantirdi: uning sözlariga köra, rahbariyatga va özgarişlarning har qanday institutsional mexanizmlariga işonç pasayib bormoqda, saylovlar esa falastinliklar uçun özini ifodalaşning kam sonli vositalaridan biri bölib qolgan edi.
Saylovlar nima uçun surildi
Abbos 28-noyabrga rejalaştirilgan saylovlarni bekor qilib, ularni kelgusi yil sentyabriga qayta belgiladi. U javobgarlikni Isroilga yuklab, Şarqiy Quddus, Ğarbiy Daryo va Ğazo sektoridagi şaroitlar ovoz berişni ötkazişga imkon bermasligini aytdi: uning sözlariga köra, Isroil saylov materiallari va xalqaro kuzatuvçilarning Ğazoga kiritilişiga ruxsat bermagan. Mutaxassislar Ğarbiy Daryodagi mustamlakaçilar zöravonligi va Ğazodagi gumanitar inqiroz saylovlarni ötkazişni qiyinlaştirişiga rozi, ammo falastin yoşlarining siyosiy elitadan noroziligi ortib borayotganiga e'tibor qaratmoqda. Çatham House xodimi Zizett Darkazalli yoşlar siyosat fraksiyalar va «eski gvardiya» qölida qolganidan şikoyat qilayotganini ta'kidladi: 2,9 mln saylovçining 45 foizdan ortiği 18 yoşdan 35 yoşgaça bölganlar bölib, ular 2006-yildagi oxirgi saylovlarda ovoz beriş uçun hali juda yoş edi.
Kontekst: muzlatilgan siyosiy jarayon va Ğarbning munosabati
Falastindagi siyosiy jarayon amalda 2006-yildan beri muzlatilgan — öşa yili HAMAS Ğazodagi saylovlarda ğalaba qozongan edi; xalqaro hamjamiyat bu natijani tan olmadi, bu esa HAMAS va FATH örtasida fuqarolar uruşiga olib keldi. Oldingi qonun çiqaruv saylovlari 2021-yilda MIA tomonidan Isroil Quddusdagi arab aholisiga ovoz berişga ruxsat bermagani uçun surilgan edi. Joriy ovoz berişning surilişi ğarb hukumatlari tomonidan qoralandi: Buyuk Britaniya, Avstraliya, Kanada va Fransiya taşqi işlar vazirlari qöşma bayonotda MIA qarorni qayta körib çiqişga çaqirdi. Öşa kuni britaniyalik taşqi işlar vaziri Ed Miliband Ğarbiy Daryoda faoliyat yurituvçi sakkiz isroillik quriliş va köçmas mulk kompaniyasiga, şuningdek, Ğazoga gumanitar yordam yetkazişga qarşi aktsiyalar taşkil etuvçi isroillik Tsav 9 protest harakatiga qarşi yangi sanksiyalar paketini e'lon qildi. ROA Centre for Political and Strategic Studies asosçilaridan biri Aşraf Xatib mahalladagi odamlarning safarbarligi ayrim hukumatlar, jumladan britaniya hukumatini Isroil siyosatiga qarşi harakatlarga undaganini ta'kidladi, ammo buning yetarli yoki yetarli emasligi haqida savol tuğildi.


