Asosiy ma’lumotlar

  • Yakşanbadan beri Hormuz böğozida KSİK ma’lumotiga köra olti tanker yonğin çiçardi; UKMTO «aniqlanmağan snaryad» bilan boğliq kamida bitta hodisani tasdiqladi
  • AQŞ Bender-Lenğe va Sirikdagi raketa qurilmalariga zarba berdi; iki avianosets guruhiga USS Theodore Roosevelt qöşildi
  • Iran raketalari soni böyça baholar farq qiladi: AQŞ razvedka tahlilçilari — 1500–2500, İsrail harbiylari — 1500 ballistik raketa

Zarbalar va qarşi zarbalar sikli kengaymoqda

Yakşanbadan beri AQŞ va Iran tez kengayib borayotğan özaro zarbalar siklini olib bormoqda. Yakşanba keçasi Iran kuçlari Bahrayndagi amerika bazasiga hujum qildi va Hormuz böğozidagi tankerlarga raketa zarbalari berdi; bundan oldin Iran Al-Riffa amerika bazasidagi radarga uçovsiz uçiş apparati bilan hujum uyuşitrgan edi. Javoban amerika armiyasi Iran janubidagi — Bender-Lenğe va Sirikdagi raketa qurilmalariga zarba berdi; bu avvalgi zarba sikllariga qaraganda kengroq hududni qamrab oldi va öt kuçining intensivligi ikkala tomondan ham yuqoriroq böldi. Parvozlarni kuzatiş portallari Fors körfazi ustida AQŞ harbiy-havo kuçlarining avvalgi haftalarga qaraganda ança yirik mavjudligini qayd etdi.

Böğozda olti tanker yondi

İslomiy inqilob qöriqçilari korpusi (KSİK) yakşanbadan beri Hormuz böğozida olti tanker yonğin çiqqanini ma’lum qildi. KSİK versiyasiga köra, «töğridan-töğri amerika harbiy hamrohligi» ostida janubiy yönaleşda ketyotğan iki kemaga denğiz minasi teğdi; korpus buni «amerikaning noqonuniy blokadasiga» javob deb atadi va neft kompaniyalariga janubiy yönaleş minalanganligi haqida yana oğohlantirdi. Duşanba kuni Iran harbiy-denğiz kuçlari böğozdan şarqda mina bilan töqnşuvdan keyin yonib, harakatni yöqotğan «buzğuçi» tanker haqida xabar berdi va kuzatiş tizimlarini öçiriş hamda taqiqlangan zonaga kiriş kemalarni jiddiy xavf ostiga qöyişini qöşdi. Bu KSİKning olti tankeridan biri haqidami yoki alohida hodisami — noma’lum; KSİK va armiyaning şikastlangan kemalar soni haqidagi bayonotlari mustaqil ravişda tasdiqlanmağan.

UKMTO nimani tasdiqlaydi

Britaniya savdo operatsiyalari markazi (UKMTO) duşanba ertalab kamida bitta hodisa haqida xabarlar olinganini tasdiqladi: Hormuz böğozidan çiqayotğan tanker «aniqlanmağan snaryad» bilan urilib, maşina bölimida yonğin çiqqan. UKMTO ma’lumotiga köra, qurbanlar yöq, butun ekipaj xavfsiz, biroq şikastlanışlar va ekoloğik zarar miqyosi hozirça aniq emas. Duşanba kuni neft narxlari böğozdagi kemalar bilan boğliq bir qator hodisalar fonida oşdi.

Uç avianosets — Iraq uruşidan buyon birinçi marta

USS Theodore Roosevelt avianosetsi CENTCOM javobğarlik zonasiga keldi va USS George Waşington hamda USS George H.W. Buş guruhlariga qöşildi — Iraq uruşidan buyon AQŞ birinçi marta Yaqin Şarqda üç avianosetsni saqlab kelmoqda. Qurolli kuçlar, Qizil denğizni ham qöşib, mintaqada başqariladigan raketalarga ega esminetslar va kreyserlar bilan birğa taqminan 19 harbiy kemadan iborat kuçlarni kengaytirişni yakunlamoqda.

Kuçlarga baho va özaro tahdidlar

Wall Street Journal amerikalik razvedka tahlilçilariga tayanib, past işonçilikdagi bahoni keltiradi: Iranda 1500–2500 raketa, şuningdek, yangi uçovsiz uçiş apparatlari va qisqa masofali raketalari bor; İsrail harbiylari arsenalni 1500 ballistik raketa deb baholaydi. 10-noyabrda KSİK, öz ta’kidlaşiça, Iran qurolli kuçlari rahbari va raketa kuçlari qömondoni tunnellari bölgan yer osti «raketa bazasini» közdan keçirayotğan suratni e’lon qildi. Tabnak agentligi suhbatdoşlarining sözlariga köra, Iran harbiylari «yangi hujumkor doktrina mamlakat endi oqilona qasos bilan çeklanmaydi va eskalatsiya siklini uzib qöyadi» deganini bildirib, Yevropadagi amerika bazalariga ham tahdid qildi. Davlat kotibi Marco Rubio yakşanba kuni «Yaqin Şarqdagi har bir yirik muammo» — husiylardan tortib «Hizbollah»gaça bölgan javobğarlikni «Iran şial ruhonilari» zimmasiga qöyib, buni «ğoyat katta tarixiy xavf» deb atadi.

Ekspert: dinamika ikkala tomonni eskalatsiyaga suryapti

İsrail harbiy razvedkasining tadqiqot bölimi sobiq başliği Dani Sitronoviç vaziyat Hormuz böğozida «başidan beqaror va çeksiz davom eta olmaydi» deb hisoblaydi: heç bir tomon keng qamrovli mojaroni xohlamasa ham, hozirği dinamika ikkalasini eskalatsiyaga suryapti. Uning bahosiga köra, AQŞ denğiz blokadasini saqlab qolğan va tankerlarni janubiy koridorga yönaldirğan ekan, Tehron bu harakatlarni uruş aktlari deb hisoblaydi va blokada narxini kemalarga yangi hujumlar orqali oşirişğa harakat qiladi, ayniçsa AQŞ operatsiyalari Bender-Abbos yaqinida davom etsa. Uning sözlariga köra, asosiy assimetriya şundaki, Vaşington blokadani uzoq muddat saqlaşğa umid qiladi, Iran rahbariyati üçin esa unga javob bermaslik Vaşingtonning özğartirğan yangi strateğik realligini tan oliş ma’nosini bildirar edi.

Ayol Tehronda Oliy Rahmon Ayatolla Mojtaba Xaminiyni tasvirlangan plakat uşlab turmoqda, 2026-yil 13-noyabr
Ayol Tehronda Oliy Rahmon Ayatolla Mojtaba Xaminiyni tasvirlangan plakat uşlab turmoqda, 2026-yil 13-noyabr AP Photo
Harbiy samolyotlar Janubiy Xitoy dengizida USS Theodore Roosevelt (Nimitz sinfidagi aviabronosets) kemasining uçiş palubasida turibdi, 2024-yil 4-iyul
Harbiy samolyotlar Janubiy Xitoy dengizida USS Theodore Roosevelt (Nimitz sinfidagi aviabronosets) kemasining uçiş palubasida turibdi, 2024-yil 4-iyul AP Photo