Asosiy ma’lumotlar

  • Oraliq saylovlar natijasi kutilmaganda böldi: demokratlar an'anaviy ravişda respublikaçilarga ovoz bergan bir qança ştatlarda ğ'alaba qozondi
  • Tahlil muallifi fikriça, saylovçilar demokratlar dasturini qöllab-quvvatlamadi, balki Eron bilan uruş va taşqi xarajatlardan norozilik bildirdi
  • Demokratik partiya içida mötadil va radikal islohotçilar örtasidagi qarama-qarşilik kuçaymoqda

Oraliq saylovlarning kutilmagan yakuni

AQŞ oraliq saylovlari ğ'ayrioddiy natija keltirdi: odatda amaldagi prezident partiyasi bunday saylovlarda mağlub bö'ladi va bu safar respublikaçilar rostan ham yutqazdi, biroq demokratlar uçun rekord hisoblanadigan farq bilan — ayni paytda saylovçilar an'anaviy ravişda respublikaçilarga nasib etib kelayotgan bir qança ştatlarda ham demokratlarga ovoz berdi. Yakunlar tahlili Kun.uzda 2026-yil 14-noyabrda e'lon qilingan.

Saylovçilar nega uruşga qarşi ovoz berdi

Tahlil muallifi bu saylovlardan uç xulosa ajratadi. Birinçidan, uning fikriça, amerikaliklar Eron bilan uruşning özidan emas, başqaça narsadan norozi — tarixan AQŞ xalqi hokimiyatga uruş uçun mandat berişga va uning qiyinçiliklarini kötargan, agar mamlakat manfaatlariga tahdid solinyapti deb hisoblagan bölsa. Lekin bugungi bahoga köra, ham AQŞning özi, ham jahon jamoasi Amerika harbiy qudrati öz çegarasiga yetganini anglamoqda. Niroza yanada kuçayişiga nisbatan kuçsiz hisoblangan Eron de-fakto ğ'alaba qozongani ham sabab böldi, uruşning özi esa amerikaliklarning bir qismi tomonidan qonunsiz va tajovuzkor deb qabul qilinmoqda. Iqtisodiy oqibatlar — narxlarning ösişi va neftning qimmatlaşuvi — bu norozilikka qöşildi.

Avlod almasşinuvi va demokratlar içidagi böliniş

Ikkinçi xulosa — AQŞda «istisno davlat» siyosati, intervensionizm va faol taşqi siyosatdan çarçagan siyosatçilarning yangi avlodi ösib çiqmoqda. Ular amerika resurslari mamlakat içida qolişini xohlaydi va «özini tiyiş» zarur deb biladi — ya'ni uyga qaytiş va taşqi majburiyatlarni qisqartirişni. Uçinçi xulosa: demokratlarning ğ'alabasi aslida Trampning mağlubiyati. Saylovçilar demokratlarning kuçli dasturi uçun emas, Tramp va uning partiyasiga qarşi ovoz berdi. Şu bilan birga, Demokratik partiyaning özida qarama-qarşiliklar kuçaymoqda: mötadil markazçilar Yaqin Şarqdan çiqib ketişni, biroq Isroilga yordamni va Yevropa hamda Ukrainani qöllab-quvvatlaşni davom ettirişni xohlaydi, sotsial-demokratik islohotçilar esa deyarli töliq izolyatsionizmni taklif qiladi — ya'ni aloqalarni nafaqat Isroil, balki Yevropa va Ukraina bilan ham qisqartirişni, bu esa muallif bahosiga köra, AQŞning global maqomini mintaqaviy davlat tomonga özgartirib qöyardi. Xitoy haqida esa ham markazçilar, ham çap qanot iqtisodiy raqobatga tayyor, uruşga emas; demokratlar, şuningdek, sun'iy intellektning harbiy avtonom sohasidagi rivojlanişini çeklaşni taklif qilmoqda, bu esa muallif bahosiça, Xitoyga bu sohada AQŞni quvib ötiş imkonini berişi mumkin.

Tramp uruşni töxtatadimi

Asosiy oçiq savol — bunday natijadan söng Tramp Eron bilan uruşni töxtatadimi. Tahlil muallifi ehtiyotkorlik bilan javob beradi: ö'tmişda oraliq saylovlarda mağlub bölgan prezidentlar — Reygan, kiçik Jorj Buş, Obama — uruşlarni nafaqat töxtatmagan, balki köproq qolgan muddatda ularni kuçaytirgan, revanşga intilgan. Naşr ma'lumotlariga köra, Tramp atrofida respublikaçilar Eron bilan uruş tufayli emas, balki Eron rejimini ağdarolmagani uçun mağlub bölgani va qat'iyat hamda katta uruş bilan saylovlar yutilgani böyiça qaraş tarafdorlari köp. Tramp muallif tomonidan Eronga qarşi yangi sarguzaştlarga qodir, başorat qilib bö'lmaydigan şaxs sifatida tavsiflangan, biroq uning xulosasiga köra, amerika xalqi uruşlardan va Isroilga körilgan foydalardan çarçagan — va bu çarçaş yillar ötişi bilan faqat ortib boradi.