Ğazzoga qiş keldi: birinçi böron minglab çodirlarni vayron qildi, odamlar halok böldi

Mavsumning birinçi böroni

Mavsumning birinçi böroni Ğazzo sektoriga zarba berdi va avvalo köçirilganlar lagerlariga tegdi. Kun.uz havola qilgan BMT gumanitar masalalar böyiça muvofiqlaştiriş boşqarmasi (OÇA) ma'lumotlariga köra, olti mingdan ortiq oilaviy boşpana vayron bölgan, yana 17,4 mingi şikastlangan; yömgirdan töğridan-töğri taxminan 106 ming kişi zarar körgan.

Deyr-al-Baladagi fojia

Eng oğir voqea 8-noyabr keçqurun Deyr-al-Baladan janubdagi lagerda yuz bergan: yömgir qumli balandlikni yuvib yuborgan va u çodirlarga qulagan. Reuters xabarlariga köra, bir ayol va uç bola halok bölgan, ular orasida 36 yoşli Tahrir Nahon va uning ikki farzandi bor edi; oila boşliği öşa paytda köçada bölgan va omon qolgan. «Biz qum va toşlarni qazib, ularning jasadlarini birma-bir çiqardik», — dedi 36 yoşli Ahmad Nahon. Ma'lumotlarga köra, Ğazzoda 21-noyabrgaça yömgir kutilmayapti, biroq gumanitar taşkilotlar bu mavsumning faqat birinçi böroni ekanini eslatib ötmoqda.

Çodirlarda törtinçi qiş

Ğazzo aholisining aksariyati uçun bu çodirlarda törtinçi qiş: BMT ma'lumotlariga köra, ikki milliondan ortiq kişining foizi — taxminan 1,4 millioni — çodirlar yoki vaqtinçalik boşpanalarda yaşaydi. Jahon soğliqni saqlaş taşkiloti xabar berişiça, deyarli bir million köçirilgan suv toşqini örtaça yoki yuqori xavfli zonalarida qolgan. Sektorda çodir, brezent, körpaça va kiyim zaxiralari deyarli tugagan, ayni paytda BMT ma'lumotlariga köra, çegaraning narigi tomonida, Misrda 150 mingdan ortiq çodir yuborişga tayyor, 300 ming brezent va 500 ming körpaça bor — ular kiritişga ruxsat kutmoqda. JSST vakili 10-noyabr kuni suv toşqinlari va sanitariya şaroitlarining yomonligi tufayli yuqumli kasalliklar xavfi, şuningdek antibiotiklar, isitma qöyuvçi va diareyaga qarşi vositalar yetişmasligi ortib borayotgani haqida ogohlantirdi. UNICEF vakili Jeyms Elder Ğazzo şahridagi Şayx Radvon mahallasidagi yömgir suvi ombori oqava suvlar bilan ifloslanganini va tölib ketişi mumkinligini aytdi; uning sözlariga köra, omborni ta'mirlaş böyiça 3 million dollarlik loyiha xavfsizlik masalalari sababli yordam kiritişini nazorat qiluvçi Isroil idorasi COGAT tomonidan rad etilgan.

«Nosir» kasalxonasiga zarba

Ob-havo tahdidlaridan taşqari harbiy tahdidlar ham saqlanib qolmoqda. Garçi sulh 2025-yil oktabrda kuçga kirgan bölsa-da, hujumlar töxtamagan: Hamas nazoratidagi soğliqni saqlaş vazirligi ma'lumotlariga köra, sulh boşlangandan buyon Isroil hujumlarida 1600 dan ortiq falastinlik halok bölgan (vazirlik tinç aholi va jangçilarni ajratmaydi); xuddi şu davrda beşta isroillik harbiy halok bölgan. 12-noyabr oqşomi Isroil Xon Yunusdagi «Nosir» kasalxonasiga zarba berdi: ikkita raketa zarbasidan söng Ğazzo aholisining yarmiga xizmat körsatadigan jarrohlik bölimi işdan çiqdi, kamida olti kişi halok böldi, 20 dan ortiq kişi yaralandi. New York Times ma'lumotlariga köra, halok bölganlar orasida jarroh, 13 yoşli ösmir, Xon Yunus meri va nogiron bemor bor edi. Isroil armiyasi maqsad Xon Yunusdagi Hamas brigadasi qömondoni Muhammad Abu Ismoil ekanini ma'lum qildi va Hamas kasalxonada qömondlik punkti joylaştirgani hamda u yerda qurol saqlagani haqida da'vo qilmoqda; Hamas bu ayblovlarni rad etdi, soğliqni saqlaş vazirligi zarbani xalqaro huquqning «qöpol buzilişi» deb atadi, JSST raisi Tedros Adhanom Ghebreyesus esa kasalxonalarga na harbiylaştiriş, na hujum qiliş kerakligini ta'kidladi.

Yordam va tiklaniş bahsi

Yordam yetkaziş masalasida oçiq nizo davom etmoqda. BMTning Falastin hududlaridagi gumanitar koordinatori Ramiz Alakbarov 9-noyabr kuni Isroildan yuklarni kiritişga qöyilgan barça çeklovlarni darhol olib taşlaşni talab qildi: «Vaqt qolmayapti». Isroil bu ayblarni rad etadi: COGAT ma'lumotlariga köra, sönggi oylarda sektorga 91 mingdan ortiq çodir va 8200 dan ortiq qişki yuklar taşilgan maşina kiritilgan, biroq harbiy maqsadlarda işlatilişi mumkin bölgan texnika ötkazilmaydi. Isroil boş vaziri Binyamin Netanyahu Hamas yordamni harbiy maqsadlarda özlaştirib olmoqda, deb da'vo qilmoqda, biroq bunga dalil keltirmagan. AQŞ prezidenti Donald Trump taşabbusi bilan tuzilgan World Peace Council 9-noyabr kuni özi uçun kamdan-kam qadam bölgan holda Isroilni tanqid qilib, uning çora-tadbirlarini «hanuz yetarli emas» deb atadi va barça qişki yordamni darhol ötkazişga çaqirdi; 12-noyabr kuni kengaş «Nasser» kasalxonasiga qilingan zarba böyiça ham bayonot çiqarib, tinç aholi halok bölgani munosabati bilan hamdardlik bildirdi va ayni paytda Hamasning «kasalxonalardan harbiy maqsadlarda foydalanişini davom ettirayotganini» kesin qoralab, ikkala tomonni tinç fuqarolarni himoya qiliş va Gazani qurolsizlantiriş böyiça majburiyatlarni bajarişga çaqirdi. Sektorning tiklanişi qurolsizlantiriş bilan boğliq: Isroil Hamanni töliq qurolsizlantirişni talab qilmoqda, Hamas esa qayta qurişni siyosiy va xavfsizlik şartlari bilan boğlamaslikka çaqirmoqda. BMTning gumanitar masalalar böyiça rahbari Tom Fletçer 11-noyabr kuni yordam taşkilotlaridan endi avval Isroilda saylovlar, söngra yangi hukumat şakllantirilişi kutilayotganini ma'lum qildi: «Bu bahona qabul qilib bölmaydi». Yevropa komissari Hadja Lahbib 8-noyabr kuni Gazaga tezro köproq yordam kiritişga çaqirdi, Italiya esa 11-noyabr kuni 5 million yevro miqdorida favqulodda yordam ajratganini e'lon qildi.

Oldinda nima bor

Mintaqada yomğirli mavsum odatda oktyabr oxiridan aprelgaça davom etadi, qişda tungi harorat 10 darajadan pastga tuşadi. Hisob-kitoblarga köra, bu qiş lagerlarda suv toşqini bilan 761 ming kişi duç kelişi mumkin. Oziq-ovqat yordami ham qisqarmoqda: Jahon oziq-ovqat dasturi allaqaçon 19-oktyabr kuni yarim million kişiga körsatiladigan oylik yordamni töxtatib qöyganini e'lon qilgan edi mablağ yetişmasligi sababli. «Bomba va raketalardan omon qolgan odamlar yiqilayotgan binolar ostida va qum köçkilarida halok bölmoqda», — dedi Reuters muxbiriga 35 yoşli Amal az-Zayn.