Asosiy ma’lumotlar

  • Türkiyaning sanoat dekarbonizatsiyası platforması 2030-yilgaça 5 mlrd yevrodan ortiq mablağ jalb qilişga yö-naltirilgan
  • Clean Teçnology Fund 250 mln dollar imtiyozli moliyalaştirişni tasdiqladi
  • Oğir sanoat Türkiya çiqindilarının taxminan 37 foizını va eksportınıng 28 foizını beradi

COP31 konferensiyasında platformanıng kengaytirilişi

Türkiya sanoat va texnologiyalar vaziri Mehmet Fatih Kacır Antaliyada bölib ötayotgan BMT COP31 iqlim sammitida Sanoat dekarbonizatsiyasi investitsiyalar platformasının kengaytirilgan sxemasını taqdim etdi, deb xabar bermoqda Anadolu. Platformanıng vazifasi — «yaşil» loyihalarni aniqlaş va ularni moliyalaştiriş orasidagi böşliqni yopiş, umumiy maqsad esa 2030-yilgaça 5 mlrd yevrodan (taxminan 5,5 mlrd dollar) ortiq mablağ jalb qiliş. Vazirning hisob-kitobiça, bu körsatkiçga erişiş yiliga 20 mln tonnadan ortiq CO2-ekvivalenti işlab çiqarişni kamaytiriş imkonini beradi.

Moliyalaştiriş va hamkorlar

Kacırning maʼlumotiça, Jahon banki qanoti ostidagi Climate Investment Funds tarkibiga kiruvçi Clean Teçnology Fund platforma doirasında 250 mln dollar imtiyozli moliyalaştirişni tasdiqladi. Mablağlar pölat, sement, alyuminiy, kimyo va keramika sohalaridagi kam uglerodli investitsiyalarga yö-naltiriladi; ana şu sohalar Türkiyaning issiqxona gazlari çiqindilarının taxminan 37 foizını va eksportınıng 28 foizını taşkil etadi. Platformanıng yangi hamkorlari Yevropa komissiyası, Yevropa investitsiya bankı va Islom taraqqiyot bankı böldi — ular YEBR, Jahon bankı va Xalqaro moliya korporatsiyasına qoşilmoqda. Yevropa Ittifoqi texnik-iqtisodiy asoslaş va moliyalaştirişni tuziş işlari uçun 5,7 mln yevro maqsadli texnik yordam ajratdi.

Kontekst va tösiqlar

Vazirning baholaşiça, 2053-yilgaça nol çiqindilarga erişiş maqsadi uçun Türkiya oğir sanoatiga taxminan 70 mlrd dollar investitsiya kerak bö'ladi; tösiqlar esa yuqori boşlanğiç xarajatlar, moliyaviy xatarlar va sinovdan ötmagan texnologiyalar bölib qolmoqda. Glasgow Financial Alliance for Net Zero bilan xususiy kapital jalb qiliş böyiça muzokaralar olib borilmoqda. Platformanıng kengaytirilişi allaqaçon amal qilayotgan yaşil transformatsiya dasturiga tayanadi: uning böyiça Jahon banki bilan hamkorlikda işlab çiqaruvçilar, kiçik va ö'rta biznes hamda yaşil texnologiyalar sohasidagi startaplarga 1 mlrd dollardan ortiq mablağ ajratilgan; bundan taşqari, barqaror taşkil etilgan sanoat zonalari uçun Islom taraqqiyot banki bilan 250 mln dollarlik şartnoma imzolangan.