Asosiy ma’lumotlar

  • Antalyadagi COP31 «kök zonasi»dagi Turkiya pavilyoni qayta işlangan materiallardan qurilgan: çiqarilgan tuproq, qahva dukkaklari, metall çiqindilari, mis va yoğoçdan
  • Körgazma mavzusi — «Moslaşuv va çidamlilik ildizlari»: 12 ming yillik Göbeklitepedan hozirgi kunga qadar, raqamli rassom Refik Anadolning asarlari bilan
  • Turkiya Iqlim özgarişlari direksiyasi örinbosari Orhan Solak «iqlim özgarişiga qarşi kuraşda köplab javoblar Anadoluning ming yillik tarixida yotadi» dedi

«Kök zona»da qayta işlangan materiallardan pavilyon

Turkiya Antalyadagi BMT iqlim sammiti COP31da mamlakat madaniy merosiga va uning barqaror rivojlaniş bilan aloqasiga bağişlangan milliy pavilyonni taqdim etdi. Pavilyon «kök zona»da — rasmiy muzokaralar va akkreditatsiyadan ötgan iştirokçilarga ajratilgan maydon qismida joylaşgan. Binoning özi minimal karbon izi bilan qurilgan: qayta işlangan materiallar, jumladan çiqarilgan tuproq, qahva dukkaklari, metall çiqindilari, mis va yoğoç işlatilgan. Taşkilotçilar aytişiça, pavilyon har kuni minglab taşrif buyuruvçilarni qabul qiladi.

«Moslaşuv va çidamlilik ildizlari»

Körgazma taşrif buyuruvçilarni Anadoluning madaniy va badiiy merosi böylab — 12 ming yillik Göbeklitepe arxeologik yodgorligidan bugungi kunga qadar olib ötadi. Körgazma mavzusi — «Moslaşuv va çidamlilik ildizlari» — taşkilotçilar niyatiga köra, qadimgi sivilizatsiyalar zamonaviy ekologik muammolarni hal qiliş uçun qimmatli darslar beradi degan ğoyani aks ettiradi. Turkiya Iqlim özgarişlari direksiyasi örinbosari Orhan Solak şunday dedi: «Iqlim özgarişiga qarşi kuraşda izlayotgan javoblarimizning köplari Anadoluning ming yillik tarixida yotadi». U Turkiya kelajakdagi iqlim faoliyatida bu bilimlarga tayanişni niyat qilganini qöşdi. Körgazma muvozanat, hosil yiğiş, şifolaş, terim va boşpana mavzularini oçib beradi va jamoalar tarixan atrof-muhitga qanday moslaşganini körsatadi. Taşrif buyuruvçilar, şuningdek, iqlim böyiça mavzuli munozaralarda qatnaşişi, an'anaviy hunarlarni — filigran metall işlaşini va şişa puflaşini sinab körişi hamda turk qahvasi, çoy va rohat-lukumni tatib körişi mumkin.

Arxitektorlarning niyati va zamonaviy san'at

Pavilyon ustida ijodiy direktor Cengiz Ayildiz va kurator Hasan Mert Kaya bilan birga işlagan arxitektor Bünyamin Atan jamoa qayta işlangan materiallar hisobiga körgazmaning atrof-muhitga ta'sirini minimallaştirişga intilganini aytdi. Uning aytişiça, dizayn Anadolu aholisi mahalliy iqlim şaroitlariga javoban qanday arxitekturaviy va madaniy amaliyotlarni şakllantirganiga misollarni birlaştiradi. «Körgazmaning markaziy savoli: tarix davomida biz iqlimga qanday javob berdik? Biz buning oddiygina Anadolu madaniyati yoki tarixi haqidagi hikoya bölişini xohlamadik», — dedi Atan. Körgazmaga, şuningdek, zamonaviy rassomlarning asarlari, jumladan maşhur raqamli rassom Refik Anadol, şuningdek Serkan Şerefoglu va Taha Baydar asarlari kiritildi.

Taşrif buyuruvçilar reaksiyasi

Pavilyonning xorijiy mehmonlari qatorida Nigeriyadan sammitga kelgan Godwin Ehigjel Okoduva ham böldi. Uning aytişiça, uni Turkiyaning janubi-şarqidagi qadimgi Dara şahri va Anadoluda 3000 yildan ortiq avval gullab-yaşnagan xett sivilizatsiyasining suv yodgorligi ayniqsa ta'sirlantirdi: «Yuzlab, hatto minglab yillar avval odamlar texnologiyalarni işlab çiqişgan va hayotni barqaror qiliş yöllarini topişgan». Okoduva, şuningdek, mamlakatlarni iqlim majburiyatlarini aniq harakatlarga aylantiriş zarurligini ta'kidladi va xalqaro moliyaviy yordam iqtisodiy qiyinçiliklarga duç kelayotgan davlatlar uçun ayniqsa muhimligini qayd etdi.