Asosiy ma’lumotlar

  • Senatorlar Bennett, Sanders, Van Hollen va Duckworth paketga ajratilgan mablağlarni Eronga qarşi uruşda işlatişni taqiqlovçi qoidani kiritişni talab qilmoqda
  • Ularning aytişiça, 20 dan ortiq amerikalik harbiy halok bölgan, yuzlab kişi yaralangan, uruş benzin, oziq-ovqat va öğit narxlarini oşirgan
  • Byudjetni qabul qiliş muddati — 11-dekabr; Tramp 350 milliard dollarlik harbiy qonun loyihasini qabul qilişga çaqirdi

Tört senatorning ultimatumi

Demokratik partiya yaqinida turgan tört senator — Maykl Bennett, Berni Sanders, Kris Van Hollen va Tammi Duckworth — yil oxiridagi xarajatlar böyiça kelişuv prezident Donald Trampning Eronga qarşi uruşni davom ettiriş imkoniyatini çeklamasa, uni qabul qilmasliklarini bildirdi. Bu haqda Anadolu ularning qöşma bayonotiga tayanib xabar berdi.

Asoslar va talablar

«Amerika xalqi juda aniq gapirdi: biz Trampning Eronga qarşi qonunsiz va falokatli uruşiga çek qöyişimiz kerak», — deyiladi senatorlar bayonotida. Ular uruş benzin, oziq-ovqat va öğit narxlarini oşirganini, 20 dan ortiq amerikalik harbiy halok bölganini va yuzlab kişi yaralanganini — «şu bilan birga Trampning e’lon qilingan maqsadlaridan birortasiga ham erişmasdan va butun mintaqa böylab tinç aholiga zarar yetkazganini» ta’kidlaydi.

Byudjet muddati — 11-dekabr

11-dekabrdagi moliyalaştiriş muddati yaqinlaşayotgan bir paytda senatorlar Kongress Trampning «öz xohişidagi uruşi» uçun «milliardlab qöşimça dollar» ajratadigan qisqa muddatli kelişuvni qabul qilmasligi kerak, deya bildirdi. Ularning fikriça, bunday paket ajratilgan mablağlarni uruşni davom ettirişga sarflaşni taqiqlovçi qoidani öz içiga olişi şart. «Apropratsiyalar böyiça ovoz berişda biz hukumatni moliyalaştirişni va bu uruşni moliyalaştirişni töxtatişni nazarda tutamiz», — deyiladi bayonotda. Senatorlar, şuningdek, Vyetnam, Afğoniston va Iroq tajribasiga işora qilib, uruşlar «ön yillar davom etişi», iqtisodiyotga zarar yetkazişi, harbiy resurslarni tugatişi va amerikaliklarni kamroq himoyalangan holatga keltirişi haqida ogohlantirdi. Bayonot Bennettning senatdagi hamkasblarini qöşimça harbiy mablağlar öz içiga olgan har qanday xarajatlar paketini blokirovka qilişga çaqirgan maktubidan söng e’lon qilindi.

Trampning javob pozitsiyasi

Alohida, Tramp özining Truth Social ijtimoiy tarmoğida senat rahbariyatini harbiy soha uçun 350 milliard dollarlik moslaştiriş (reconciliation) qonun loyihasini «darhol» körib çiqişga çaqirdi. U birinçi muddatida armiyani tiklaganini va buni «yana, avvalgidan ham köproq va yaxşiroq» qilayotganini aytdi. Uning sözlariga köra, «keyingi Kongressdagi radikal demokratik köpçilik» bu investitsiyalarni blokirovka qilişni özining «asosiy kun tartibi bandi» qilib, qöşinlarni «zaif va himoyasiz» qoldirmoqda. «Respublikaçilar bizning jangçilarimiz oldidagi burçini bajarişi kerak. Demokratlar buni heç qaçon qilmaydi. Vaqti keldi», — deb yozdi u.

Nizoning ortida nima bor

Vaziyat klassik byudjet qarama-qarşiligiga aylanmoqda: demokratlarning 11-dekabrdagi hukumat moliyalaştiriş muddati körinişidagi ta’sir vositasi bor va ular undan foydalanib, apropratsiyalar şartlari orqali Eronga qarşi harbiy harakatlarni yuridik jihatdan çeklaşga harakat qilmoqda. Ma’muriyat va respublikaçilarning çeklovçi qoidalarni kiritişga tayyor yoki tayyor emasligi, şuningdek, agar muddatgaça kelişuvga erişilmasa, moliyalaştiriş masalasi qanday hal etilişi hozirça noma’lum.