Asosiy ma’lumotlar

  • «Nol çiqindi» Global assotsiatsiyasi COP31 doirasida Antalyada birinçi xonimlarning yuqori darajadagi uçraşuvida taqdim etildi
  • Beşta ustuvor yönaliş: yöpiq aylanma iqtisodiyot, plastik va qadoq, «nol çiqindi» hududlari, öziq-ovqat çiqindilari, ta'lim va yoşlar
  • Emine Erdoğan: Turkiyada qayta işlaş darajasi harakatning töqqiz yili içida 13 foizdan 37 foizga öşdi

Yangi assotsiatsiya Antalyada taqdim etildi

«Nol çiqindi» Global assotsiatsiyasining birinçi xonimlarning yuqori darajadagi uçraşuvi COP31 BMT iqlim özgarişi konferensiyasi doirasida Antalyada bölib ötdi. Uçraşuvni Turkiya prezidentining rafiqasi, BMT boş kotibining «nol çiqindi» masalasi böyiça taniqli şaxslar Maslahat kengaşi raisi Emine Erdoğan ötkazdi. Uning sözlariga köra, COP31 195 davlatdan, jumladan yuzdan ortiq jahon rahbaridan, 100 mingdan ortiq iştirokçini birlaştirdi.

Taşabbusning ustuvor yönalişlari va strukturasi

Erdoğanning sözlariga köra, assotsiatsiya umumiy javobgarlikni barqaror hamkorlikka aylantirişga möljallangan: davlatlar muvaffaqiyatli tajribalarni özlaştirişi, qöşma loyihalarni rivojlantirişi va mahalliy yeçimlarni kengaytirişi mumkin. Beşta ustuvor yönaliş belgilandi: «nol çiqindi» va yöpiq aylanma iqtisodiyot; plastik va qadoq çiqindilari; «nol çiqindi» hududlari; öziq-ovqat va organik çiqindilar; ta'lim va yoşlar. Taşabbus uçta struktura orqali işlaydi: ustuvor yönalişlarni muhokama qiliş uçun har yillik «Nol çiqindi» Forumi, takliflarni aniq loyihalarga aylantiriş uçun Istanbul platformasi hamda geografiyani kengaytiriş va davlatlar örtasida yangi hamkorliklarni yölga qöyiş uçun assotsiatsiyaning özi. Xalqaro taşkilotlar, mahalliy hokimiyat, akademik muhit, biznes va fuqarolik jamiyati iştirokga taklif etildi; Erdoğan birinçi xonimlarni taşabbusning faol iştirokçilariga aylanişga sözradi.

Turkiya tajribasi va kompaniyalarga murojaat

Emine Erdoğan Turkiyadagi «Nol çiqindi» harakatining töqqiz yillik natijalarini keltirdi: qayta işlaş darajasi 13 foizdan 37 foizga öşdi, ong esa uning sözlariga köra kundalik hayotning bir qismiga aylandi. Asosiy muammo bilim yetişmasligi emas, balki ularni amalda qöllaş qarorligi ekanini ta'kidladi — şu sababli Turkiya COP31ni «harakatlar konferensiyasi» deb ataşga qaror qilgan. U, şuningdek, muvaffaqiyatni faqat qayta işlaş bilan emas, balki çiqindi hosil bölişining oldini oliş bilan ham baholaşni tavsiya etdi hamda yirik kompaniyalarning resurs sarflaşi böyiça umumiy şaffoflik standartlari va ularning atrof-muhitga ta'sirini mustaqil baholaşni işlab çiqişni taklif qildi: «global miqyosda faoliyat yurituvçi kompaniyalarning javobgarligi ham global bölişi kerak».

Keltirilgan ma'lumotlar va kontekst

Çiqişda ayrim tarmoqlar böyiça ma'lumotlar joy oldi: Erdoğanning JSSTga tayanib aytişiça, tamaki sanoati har yili 600 million daraxt yöqotilişiga olib keladi va 22 milliard tonna suv sarflaydi; moda va töqimaçilik sanoati yiliga 92 million tonna çiqindi hosil qiladi. U, şuningdek, uruşlar mavzusiga töxtab, Ukraina va Sudandagi töqnaşuvlarga havola qildi hamda Ğaza böyiça BMT Atrof-muhit dasturi (UNEP) ma'lumotlarini keltirdi: 61 million tonna xarobalalar, 97 foiz meva boğlari va zaytunzorlar yöq qilingan, qolgan çuçuk suv resurslarining aksariyati ifloslangan. Jahon harbiy xarajatlari tarixiy maksimumga — 2,9 trillion dollarga yetgan şaroitda u uşbu mablağlarning hatto kiçik bir qismini insoniyatning umumiy muammolariga yönaltirilsa nimalar qilinişi mumkinligi haqida öylab körişni taklif qildi.