Asosiy ma’lumotlar

  • Yedioth Ahronoth Trump va Netanyahu suhbatini keskin kelişmovçiliklar bilan keçganini yozdi; Netanyahu idorasi buni «yolğon yangiliklar» deb atadi
  • Trump Fors körfazi ittifoqçilari yangi harbiy kampaniyaga qarşi ekanini, Eronga zarbalar esa «juda ehtimolsiz»ligini taʼkidladi
  • Qatar Vaşington va Tehrondan öz vositaçiligiga ijobiy javob olganini maʼlum qildi, biroq kelişuv kafolati yöq

Vaşington — Tel-Aviv çiziğida janjal

Isroil boş vaziri Binyamin Netanyahu va AQŞ prezidenti Donald Trump ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinişiça, dam oliş kunlari telefon orqali suhbatda Eronga qarşi harbiy amaliyotlarni qayta boşlaş böyiça kelişmovçiliklar tufayli keskin tortişişgan. Buni seşanba kuni gazeta yozdi Yedioth Ahronoth suhbat mazmunidan xabardor manbalarga tayanib: suhbat asosan Eron va Vaşington bilan Tel-Aviv örtasidagi uruşni qayta boşlaş ehtimoli böyiça farqlarga bağişlangan edi. Manbalardan biri suhbatni «dözaxdek qiçqiriqli suhbat» deb taʼrifladi. Netanyahu idorasi bu versiyani rad etib, şunday dedi: «Yolğon yangiliklar, töla-duşa gap». Isroilning yuqori darajadagi bir amaldor qönğiroq bölganini tasdiqladi, lekin u qiyin bölmaganini taʼkidladi.

Lobbizm va Vaşington pozitsiyasi

Xabar Financial Times naşridan bir kun ötib paydo böldi, u xabardor şaxsga tayanib, Netanyahu Trumpga «har kuni» qönğiroq qilib, Eronga qarşi harbiy harakatlarni qayta boşlaşga çaqirayotganini yozgan edi. Britaniya naşrining maʼlumotiça, arab va musulmon rahbarlari bunday qatʼiy lobbizmdan xavotirda va Trumpni diplomatiyaga ustuvorlik berişga çaqirmoqda. Duşanba kuni Trumpning özi Fors körfazi ittifoqçilari — Qatar, Saudiya Arabistoni, BAA, Bahrayn va Kuveyt — Tehronga qarşi yangi harbiy kampaniyaga qarşi çiqayotganini aytib, mojaroni yakunlaşga qaratilgan «ijobiy harakat»ga işora qildi va AQŞning Eronga yangi zarbalari «juda ehtimolsiz» körinişini aytdi. Seşanba kuni davlat kotibi Marco Rubio Vaşington yirik jangovar harakatlarni qayta boşlaşning zudlik bilan zarurati körmayotganini, çunki iqtisodiy bosim maqsadlariga yetayotganini qöşdi; agar Eron AQŞning «qizil çiziqlari»dan ötsa, amerika kuçlari javob berişga tayyor ekanini ogohlantirdi.

Qatar vositaçiligi va mojaro konteksti

Qatar seşanba kuni vositaçilik saʼy-harakatlariga Vaşington va Tehrondan ijobiy javoblar olganini maʼlum qildi, biroq Anadolu taʼkidlaganidek, kelişuv istiqbollari böyiça noaniqlik saqlanib qolmoqda. AQŞ va Isroilning Eronga qarşi harbiy yurişi 28-fevralda boşlangan edi; keyingi diplomatik saʼy-harakatlar va Vaşington bilan Tehron imzolagan memorandumga qaramay, muzokaralar hozirgaça nizoni hal qilişga olib kelmagan. Şu tariqa, Trump va Netanyahu örtasidagi kelişmovçiliklar haqidagi xabarlar fonida amerika maʼmuriyatining rasmiy pozitsiyasi — jangovar harakatlarga zudlik bilan qaytmasdan iqtisodiy bosimni davom ettiriş — Yedioth Ahronoth va Financial Times çizib berayotgan isroil boş vazirining qatʼiy bosimi manzarasiga zid kelmoqda, öz navbatida isroil idorasi suhbatning öziga xosligini bahsli deb bilmoqda.