Asosiy ma’lumotlar

  • Töqqiz oyda gaz qazib oliş 27 mlrd kub metrni taşkil etdi — bu ötgan yilga nisbatan 16,4% ga, 2024-yilning şu davriga nisbatan esa deyarli 20% ga kam.
  • «Özbekneftgaz» pasayişni yirik konlarning qurib qolişi bilan boğlaydi: ayrim konlarda zaxiralarning 80% dan ortiği çiqarilgan.
  • Elektr energiyasi işlab çiqariş 7,3% ga oşib 67,16 mlrd kVt·soatga yetdi; kiçik işlab çiqaruvçilar uluşi 33,9% ga yetdi.

Gaz qazib oliş pasayişda davom etmoqda

2026-yilning yanvar–sentabr oylarida Özbekistanda 27 mlrd kub metr tabiiy gaz qazib olindi — bu ötgan yilning şu davriga (32,3 mlrd) nisbatan 16,4% ga (5,3 mlrd kub metr) kam. 2024-yilning yanvar–sentabriga (33,7 mlrd) nisbatan qisqariş deyarli 20% ga, ya’ni 6,7 mlrd kub metrga yetdi. Sentabrda qazib oliş taxminan 2,8 mlrd kub metrni taşkil etdi: bir yil oldingiga nisbatan 17,6% ga kam, ammo avgustga nisbatan 7,7% ga köp. Örtaça sutkalik qazib oliş avgustdagi 83,9 mln kub metrdan sentabrda 93,3 mln kub metrga oşdi, biroq ötgan yilgi sentabrdagi 113,3 mln kub metrlik darajadan sezilarli darajada past qolmoqda. Iyulda sekinlaşgan (7,9%) yillik pasayiş sur’ati yana tezlaşdi: avgustda — taxminan 26,4%, sentabrda — 17,6%.

«Özbekneftgaz» sababni atadi — yirik konlarning qurib borişi

27-oktabr kuni ötkazilgan matbuot anjumanida «Özbekneftgaz» boş geologi Nodir Muhiddinov qazib olişning pasayişining asosiy sabablaridan biri yirik konlar zaxiralarining sezilarli darajada qurib qolganligi ekanini ma’lum qildi: uning sözlariga köra, ayrim konlarda zaxiralarning 80% dan ortiği çiqarilgan. Uning baholaşiça, yangi quduqlar va geologiya-qidiruv işlari hozirça amaldagi konlardagi pasayişni töliq qoplay olmayapti. U, şuningdek, yil boşidan buyon amaldagi konlarda bazaviy pasayiş sutkasiga 12,6 mln kub metrga yetganini xabar qildi; bu hajmning bir qismi quduqlarni ta’mirlaş va yangilarini işga tuşiriş hisobiga qayta tiklandi, biroq sutkasiga taxminan 5 mln kub metr hozirgaça qoplanmagan qoldi. Töqqiz oyning yakunlariga köra «Özbekneftgaz» guruhi korxonalari taxminan 17 mlrd kub metr gaz qazib oldi; yil oxirigaça bu körsatkiçni 2025-yildagi 25,2 mlrd ga qaraganda 22,8 mlrd kub metrga yetkaziş rejalaştirilgan — ya’ni yillik qazib oliş 2,4 mlrd kub metrga, yoki 9,5% ga kamayişi mumkin. Bu prognoz prezidentning yil davomida kamida 25,4 mlrd kub metr gaz qazib oliş böyiça yanvardagi topşiriqdan past. Avval yangilangan «Özbekistan — 2030» strategiyasida hukumat qazib olişni 2026-yildagi 40,2 mlrd kub metrdan 2030-yilga borib 48,5 mlrd kub metrga yetkazişni rejalaştirgan edi.

Elektr energiyasi: kiçik işlab çiqaruvçilar hisobiga ösiş

Töqqiz oyda elektr energiyasi işlab çiqariş 7,3% ga oşib, bir yil oldingi 62,57 mlrd kVt·soat örniga 67,16 mlrd kVt·soatga yetdi. Şu bilan birga, generatsiya tuzilmasi özgarib bormoqda: yirik korxonalar (asosan gazli issiqlik elektr stansiyalari) 44,4 mlrd kVt·soat energiya işlab çiqardi — bu ötgan yilga nisbatan 1,5% ga kam, yangi quyoş va şamol stansiyalarini ham öz içiga olgan kiçik işlab çiqaruvçilar esa 22,76 mlrd kVt·soat, ya’ni 30,3% ga köp energiya berdi. Kiçik korxonalar uluşi 27,9% dan 33,9% ga kötarildi. Şu bilan birga, statistika uy xöjaliklari hamda generatsiya asosiy faoliyat turi bölmagan kiçik korxonalar işlab çiqaradigan elektr energiyasini hisobga olmaydi.

Neft mahsulotlari, kömir va neft

Töqqiz oyda avtomobil benzinini işlab çiqariş 913,2 ming tonnani taşkil etib, ötgan yilga nisbatan 2,6% ga oşdi, biroq ösiş sur’ati sekinlaşdi: yetti oyning yakunlariga köra ösiş 8,9%, sakkiz oyda esa taxminan 4,6% edi. Sentabrda neftni qayta işlaş zavodlari keskin pasayişdan söng avgustdagi 79,4 ming tonnaga nisbatan 28,3% ga köp, taxminan 101,9 ming tonna benzin işlab çiqardi, biroq bu baribir iyuldagi 117,7 ming tonnalik darajadan ham, ötgan yilgi sentabr körsatkiçidan ham past. Dizel yoqilğisi işlab çiqariş, aksinça, sezilarli oşdi: töqqiz oyda — 979 ming tonna (+11,7%), bundan taşqari, sentabrda işlab çiqariş 2025-yil sentabriga nisbatan 60% ga oşdi; avgust–sentabrga yillik hajmning taxminan 30% i töğri keldi. Kömir qazib oliş töqqiz oyda 6,9% ga kamayib 5,4 mln tonnani, neft qazib oliş 1,6% ga kamayib 482,2 ming tonnani taşkil etdi, şu bilan birga, sentabrda neft qazib oliş ikkinçi oy ketma-ket ötgan yilgi darajadan oşdi. Gaz kondensati işlab çiqariş 14,1% ga kamayib 729,2 ming tonnaga yetdi. Yirik korxonalar tomonidan işlab çiqariladigan issiqlik energiyasi 19,3% ga kamayib, 14,42 mln Gkaldan 11,64 mln Gkalga tuşdi.