«Novaya Gazeta» yopildi: tahririyat Moskvadagi ofisni tark etdi

Moskvadagi faoliyatning tugaşi

Euronews Rossiyada qolgan oxirgi gazeta deb atagan va Kreml hamda Ukrainadagi uruşni oçiq tanqid qilgan «Novaya Gazeta» hokimiyat organlari uni mediasertifikatidan mahrum qilib, barça faoliyat yöllarini yopib qöygaç,faoliyatini töxtatdi. 30-oktabrdagi bayonotida tahririyat maxsus xizmatlar va senzorçilar «tahririyat jamoasini faoliyatni töxtatişga majbur qilganini» ma’lum qildi. Naşr ma’lumotlariga köra, bundan oldin tahririyat binolarni böşatişga majbur qilingan, öquvçilarning xayriya tizimi öçirilgan, onlayn-resurslar bloklangan, bosma şartnomalar bekor qilingan, bosmaxonalardagi senzorçilar esa gazetaning çiqişiga ruxsat bermagan.

Tahririyatdagi xayrlaşuv

Boş muharrir Sergey Sokolov oxirgi tahririyat yiğilişini ötkazdi, unda xodimlar, gazeta asosçisi va Nobel mukofoti laureati Dmitriy Muratov, şuningdek boşqa naşrlar jurnalistlari iştirok etdi. Xodimlar öz buyumlarini yiğib, devorlardan öldirilgan hamkasblarning portretlarini oldi — ular orasida Anna Politkovskaya, Yuriy Şçekoçihin va Natalya Estemirova bor edi. Jurnalistlar ketganidan söng, taxtaça yonidagi devorda yangi yozuv paydo böldi: «Bu yerda „Novaya Gazeta“ yaşagan edi».

Muratov va Sokolov sözlari

Muratov Rossiyadagi repressiyalarni «total» deb atadi va allaqaçon 2021-yilga kelib, Ukrainaga töliq miqyosda bostirib kirişdan oldin tegişli moddalar böyiça yuzlab odam sudlanganini aytdi. «Buning sababi şundaki, mamlakatni parlament, mahalliy ma’muriyatlar yoki gubernatorlar emas, balki Rossiya Federatsiyasi FSB boşqaradi», — dedi u. Xodimlarga yöllagan xayrlaşuv murojaatida u uruşga qarşi çiqayotgan rossiyaliklarni qöllab-quvvatlaşni, siyosiy mahbuslarning ozod etilişiga erişişni, sobiq Oleşki zonasi qişloqlari uçun gumanitar koridor izlaşni va Rossiyaning Ukraina şaharlariga zarbalarini töxtatiş ustida işlaşni söradi. Euronews xabariga köra, Sokolov binoldagi yiğilganlarga şunday va’da berdi: mamlakatda özgarişlarning birinçi belgilari paydo bölişi bilan «Novaya Gazeta» öquvçilar va hamkasblarga qaytadi. Muratov, şuningdek, gazetaning 400 000 dan ortiq maqolasi arxivlanganini va butun dunyoda qayta naşr etilayotganini ma’lum qildi.

Reaksiya va gazeta tarixi

Gazetaning yopilişini «Reporters Without Borders», Amnesty International va BMT Inson huquqlari böyiça Oliy komissar boşqarmasi qoraladi. Kreml voqeaning ahamiyatini rad etdi: matbuot kotibi Dmitriy Peskov ba’zi OAVning yöqolişi va boşqalarining paydo bölişini «oddiy jarayon» deb atadi. Gazeta 1993-yilda taşkil etilgan bölib, Çeçen uruşlarini yoritişi va inson huquqlari buzilişi hamda korrupsiya böyiça tergovlari bilan maşhur böldi; uning olti jurnalisti öldirilgan, hokimiyat esa ilgari naşrni «xorijiy agent» deb tan olgan edi, biroq gazeta töliq yopilgunga qadar çiqişni davom ettirdi.