Asosiy ma’lumotlar

  • Livan janubida Vadi-Jilu yaqinida UNIFIL patruliga öq ötili, jabrlanuvçilar yöq
  • Missiya hujumni 1701-sonli rezolyutsiya buzilişi deb baholab, Bayrutni tergov ötkazişga çaqirdi
  • UNIFIL mandati 2026-yil 31-dekabrda tugaydi, kuçlarni olib çiqiş 2027-yilga rejalaştirilgan

Vadi-Jiludagi öq ötiş

BMT tinçlikparvarlar patruli seşanba kuni keçqurun Livan janubidagi Vadi-Jilu hududida öq ötişga uçradi, deb xabar berdi Livandagi BMT kuzatuv missiyasi (UNIFIL) öz bayonatida. Missiya ma’lumotlariga köra, oddiy patrulni amalga oşirayotgan tinçlikparvarlarga taxminan önta öq ötilgan. Tinçlikparvarlar öq ötiş çaqnaşini sezib, qarşi olov oçgan, şundan söng ötiş töxtagan. Ularning orasida jabrlanuvçilar yöq.

Missiyaning munosabati

UNIFIL «tinçlikparvarlarga ataylab hujum qiliş Xavfsizlik Kengaşining 1701-sonli rezolyutsiyasi hamda xalqaro gumanitar huquqning buzilişidir», deb bayonat berdi hamda Livan hukumatini aybdorlarni aniqlaş va ularni javobgarlikka tortiş uçun zudlik bilan tergov boşlaşga çaqirdi. Missiya, şuningdek, barça tomonlar xalqaro huquq böyiça har qanday vaqtda BMT xodimlari va mulkini himoya qilişga majbur ekanligini eslatdi.

Kontekst: mandat muddatining tuğaşi

Voqea 2026-yil oxirida UNIFIL mandati tuğagaç, mamlakat janubida kuçli böşliq yuzaga kelişi mumkinligidan Livan içida ortib borayotgan xavotir fonida sodir böldi. Anadolu agentligi ma’lumotlariga köra, Isroil zarbalari va Livan janubidagi harbiy mavjudlik davom etmoqda, missiya olib çiqilgandan keyin xalqaro xavfsizlik mexanizmlari esa noaniq qolmoqda. 2025-yil avgustida BMT Xavfsizlik Kengaşi UNIFIL mandatini oxirgi marta — 2026-yil 31-dekabrgaça uzaytirdi, kuçlarning 2027-yilda bosqiçma-bosqiç va xavfsiz olib çiqilişi nazarda tutilgan. Missiya 1978-yildan beri Livan janubida joylaşgan; 2006-yilgi uruşdan keyin uning mandati kengaytirildi: missiya jangovar harakatlarning töxtatilişini nazorat qiladi, Livan armiyasining janubga joylaşdirilişiga kömaklaşadi, buzilişlar haqida xabar beradi hamda Livan va Isroil tomonlari bilan aloqalarni saqlaydi.