Asosiy ma’lumotlar

  • Abu-Dabidagi muzokaralar ikkinçi kuni davom etmoqda; yutuq e’lon qilinmadi
  • Zelenskiy AQŞ yondaşuvi özgarganini qayd etdi, Rubio muzokaralarni «juda samarali» deb atadi
  • Hududiy kelişmovçiliklar asosiy tösiq bölib qolmoqda; har bir tomondan 1000–1500 asir almaşinuvi muhokama qilinmoqda

Abu-Dabidagi muzokaralarning ikkinçi kuni

AQŞ vositaçiligida Ukraina va Rossiya örtasidagi muzokaralar Abu-Dabida ikkinçi kuni davom etmoqda. Yutuq e’lon qilinmadi, biroq asosiy iştirokçilar muzokaralar oqimiga ijobiy baho berdi. Vladimir Zelenskiy Kopengagenda jurnalistlar oldida çiqiş qilib, amerikalik vositaçilar yondaşuvida «özgarişlar»ni körayotganini, eşitganidan mamnunligini aytib, muzokaralarni «konstruktiv va töliq mazmunli» deb atadi. AQŞ davlat kotibi Marco Rubio muzokaralarni «juda samarali» deb baholadi, amerikalik elçi Jared Kuşner esa Vaşington tomonlar pozitsiyalari örtasidagi farqni qisqartirişga muvaffaq bölganini, tafsilotlarsiz, aytdi.

Hudud — asosiy tösiq

Moskva Ukrainadan şarqiy viloyatlardagi qöşinlarini, jumladan, hozirgaça Kiyev nazorat qilib kelayotgan hududlardan olib çiqişni talab qilmoqda. Zelenskiy rus muzokaraçilari RF qöşinlari Ukraina nazorati ostida qolgan Donbass hududining yarmini egallab olgani haqida asossiz da’vo qilganini aytgan edi. Kiyev delegatsiyasi buni video dalillar bilan rad etdi va, Zelenskiyning sözlariga köra, Abu-Dabida bölgan Yevropadagi NATO oliy boş qömondoni general Alexus Grinkeviç ukrainaliklarning jangovar harakatlar xaritalari haqiqatga yaqinroq ekanini tasdiqladi. Zelenskiy Vladimir Putinning öz armiyasining muvaffaqiyatlari haqidagi ma’lumotlarga çalğitilayotganini taxmin qildi va hududiy masalalar oxir-oqibat rahbarlar darajasida hal etilişi kerakligini ta’kidladi. Muzokaralar boşlanişidan oldin Donald Trump Ukraina hududiy özgarişlarga rozi bölişiga töğri kelişi mumkinligini, mamlakat «biroz boşqaça şaklga» ega bölişini aytib, bunga yöl qöydi.

Xavfsizlik kafolatlari va Yevropaning roli

Vaşington va Moskva kengroq yevropaviy xavfsizlik mexanizmlarini ham muhokama qilmoqda. Kuşner AQŞ Ukraina, Rossiya va Yevropa iştirokidagi yangi xavfsizlik arxitekturasi xohlayotganini bildirdi. Rossiya delegatsiyasida taşqi işlar vaziri örinbosari Sergey Ryabkovning qatnaşişi diqqatga sazovor — 2022-yilgi töliq miqyosli bosqin oldidan u Şarqiy Yevropadagi NATO mavjudligini qisqartiriş böyiça Moskva talablarini ilgari surişda qatnaşgan edi. Yevropa rasmiy şaxslari Abu-Dabida alohida maslahatlar ötkazdi, biroq uç tomonlama muzokaralarga kirmaydi. Sergey Lavrov ularning iştiroki haqida beparvo gapirdi: «Xöş, ular Abu-Dabiga uçib kelişdi. Mehmonxonada ötirsinlar». Biroq Rubio oxir-oqibat yevropaliklar muzokaralarga qöşilişiga töğri keladi, çunki ular özlarini «bu muammoni yeçimining bir qismi», deb hisoblaydi.

Öt öçiriş va asirlar almaşinuvi

Moskva darhol öt öçirişdan hozirgaça voz keçmoqda: Lavrov Yevropa hukumatlarini Ukrainaga harbiy yöqotişlarni tiklaş uçun vaqt berişga intilişda aybladi. Kiyev çeklangan pauzalar kengroq sulhga yöl oçişi mumkinligiga umid qilmoqda — ötgan oyda okkupatsiya qilingan Oleşki şahridagi gumanitar operatsiya misolida, bu yordam yetkaziş va tinç aholini evakuatsiya qiliş imkonini bergan edi. Keng kölamli asirlar almaşinuvi muhokama qilinmoqda: Zelenskiyning sözlariga köra, tomonlar har bir tomondan 1000 yoki ehtimol 1500 mahbus almaşinuvini körib çiqmoqda, amerikalik rasmiy şaxslar esa qöşimça muzokaralar uçun Rossiyaga yöl olişlari kerak. Bu 2025-yil may oyidagi Istanbul muzokaralarini eslatadi, öşanda Kiyev va Moskva sulhga erişmasdan, har biri 1000 asirni almaştirişga kelişgan edi. Yangi kelişuv rasmiy ravişda hozirgaça e’lon qilinmagan. Hozirça diplomatik sa’y-harakatlarning sezilarli yagona natijalari gumanitar kelişuvlar va asirlar almaşinuvi bölib qolmoqda — keng qamrovli öt öçiriş yoki tinçlik tartibga soliş töğrisidagi kelişuvsiz.