Yangi qoidalar böyiça yangi yil premiyalari: ikki bosqiçli model, tanlab bonuslar va tölovsiz qoliş xavfi kimda

Bir martalik dekabr tölovi örniga ikki bosqiçli model

Yillik premiyalar köpçilik kompaniyalarda an’anaga köra dekabrning ikkinçi yarmida tölanadi, biroq agar bonus yillik natijaga boğlangan bölsa, uning miqdori köpinça faqat moliyaviy yil yopilgandan keyin ma’lum böladi — bunday hollarda tölovning bir qismi yanvar–fevralga köçiriladi. Buni «K+31» klinika tarmoği kadrlar direktori Lyudmila Andronaki Life.ru materialida aytib ötdi. Uning sözlariga köra, bu yil ikki bosqiçli modeldan köproq kompaniyalar foydalanadi: xodimlar sadoqatini saqlaş uçun dekabrda ramziy yangi yil oldidagi tölov amalga oşiriladi, yillik bonusning asosiy qismi esa yakuniy körsatkiçlar tasdiqlangandan keyin beriladi. Uning tuşuntirişiça, bu biznes uçun ortiqça va’dalar bermaslik usuli, xodimlar uçun esa muddatlar böyiça aniq yöl-xarita oliş imkoniyati.

Qoidalarda nima mustahkamlangan va xodim nimaga umid qilişi mumkin

2025-yil sentyabridan amal qilayotgan premiya qoidalari ba’zan hamma uçun «13-oylik» tölaş majburiyati sifatida qabul qilinadi, ammo bu notöğri, — deb qayd etdi «Dinamika» event-agentligi brend-direktori Aleksandr Şkarupa. Ularning maqsadi — şaffoflik: premiya nima uçun berilişi, qanday hisoblanişi va qaçon tölanişi aniq böladi. Şu bilan birga, uning sözlariga köra, intizomiy jazo xodimga heç qanday bonusni özboşimçalik bilan olib qöyiş huquqini iş beruvçiga bermaydi. Iqtisodçi Viktor Mangazeyev esa rus qonunçiligida yillik premiya majburiy tölov sifatida mustahkamlanmaganligiga e’tibor qaratdi: agar körsatkiçlar va muddatlar mehnat şartnomasida, jamoa şartnomasida yoki premiya tölaş töğrisidagi nizomda yozilgan bölsa, premiya mehnat haqining bir qismiga aylanadi, ammo noaniq ta’rif berilgan bölsa — «rahbar qaroriga köra tölanişi mumkin» — uni talab qiliş foydasiz. Tölovning asosiy tölqini, odatdagidek, yil oxiğiga töğri keladi — dekabr oylik maoşi bilan birga yoki moliyaviy yil yopilgaç, yanvarda.

Kimlarga tölanişi ehtimoli yuqori, kimlarni qisqartiriş kutmoqda

Bu yil premiyalar nuqtali (tanlab) böladi, deb hisoblaydi Lyudmila Andronaki: töliq yillik bonus oliş ehtimoli eng yuqori bölganlar — rejadan ortiq bajariş bilan savdo va mijozlarga xizmat körsatiş, işlab çiqariş, logistika, IT, muhandislik va texnik mutaxassislar hamda kompaniya strategik loyihalarni amalga oşiriş uçun zarur bölgan asosiy ekspertlar kabi hayotiy ahamiyatga ega funksiyalarda işlaydigan xodimlar. Naşr havola qilgan sörovlarga köra, iş beruvçilarning salmoqli qismi yillik premiyalarni rejalaştirmayapti yoki ötgan yilga nisbatan ulardan voz keçgan. Xavf ostida — nozik marja va iste’mol talabiga boğliq sohalar xodimlari: çakana savdo, turizm, mehmonxona biznesi, reklama va PR bozori, şuningdek, avtomobil biznesi. Viktor Mangazeyev qöşimça qilişiça, saxiy premiyalarga eng katta imkoniyat yirik moliya tuzilmalari, qazib oliş va xomaşyo kompaniyalari, IT sektori xodimlarida, ehtimol, şuningdek, sanoat va mudofaa korxonalarining işçilarida bor. Şu bilan birga, u iş beruvçilarning salmoqli qismi moliyaviy natijalar va tejamkorlik tufayli yangi yil bonuslaridan butunlay voz keçişini kutmoqda: qimmat kreditlar, marjianing pasayişi va iqtisodiyotning sovuşi biznesni aynan majburiy bölmagan xarajatlarni qisqartirişga majbur qilmoqda. Aleksandr Şkarupa öz navbatida, bir sohada premiyalar albatta ösadi, boşqasida qisqartiriladi deyiş hozirça erta, deb hisoblaydi: bir sohadagi ikki kompaniyaning natijalari butunlay har xil bölişi mumkin. Bu — ekspertlarning kutişlari, iş beruvçilarning allaqaçon qabul qilingan qarorlari emas.