Psixolog atrof-muhit daromadga qanday ta'sir qilişini tuşuntirdi

Atrof-muhit daromadga ta'sir qiladi, lekin töğridan-töğri emas

Daromadni oşiriş uçun özini boy odamlar bilan örab oliş yetarli degan ğoya haqiqiy manzarani soddalaştirib yuboradi, deb psixologiya fanlari nomzodi, RTU MIREA Texnologiyalarni boşqariş instituti gumanitar va ijtimoiy fanlar kafedrasi dotsenti Yelena Şpagina «Gazeta.Ru» bilan suhbatda bayon qildi. Uning sözlariga köra, atrof-muhit va daromad örtasidagi boğliqlik haqiqatan ham mavjud, lekin u maşhur murabbiylar va'da qilganidek töğridan-töğri işlamaydi. Tadqiqotlar nima körsatadiŞpagina bir neçta kuzatuvni keltirdi. Badavlat oiladan bölgan sinfdoşi bor bolalar kattalik davrida köproq daromad qilgan, ayniqsa bu effekt özi kam ta'minlangan oilada ösganlar uçun kuçliroq bölgan. Agar bola yonida ma'lum bir kasb egasi yaşasa, öttiz yil ötib u şu kasbni tanlaş ehtimoli taxminan ön foizga ortgan. Yuqori maoşli kasblar vakillari — masalan, şifokorlar yoki yuristlar — bilan qöşnilik daromad va ta'lim darajasiga qöşimça berib, hatto xuddi şu köçadagi boşqa bolalar bilan soliştirganda ham farq qilgan.

Bu qanday işlaydi va tuzoq qayerda

Bu qonuniyat odamlar yonidagilardan moliyaviy xulq-atvorni özlaştirişi bilan izohlanadi: köplab ma'lumotli aholi yaşaydigan tumanlarga köçirilgan qoçqinlar köproq investitsiya qilişni va pensiya hisoblarini oçişni boşlagan. Muhim rol ijtimoiy networking — ya'ni aloqalar örnatiş ham öynaydi, buning yordamisiz karerada yuqori natijalarga erişib bölmaydi; yoşlar uçun eng muhim aloqa doiralaridan biri psixolog talabalar universitet muhiti deb atadi, çunki talabalar döstligi köpinça karera aloqalarining poydevori bölib xizmat qiladi.

Teskarisi va amaliy xulosa

Buning teskari tomoni ham bor: odamlar özlariga öxşaganlar bilan muloqot qilişga moyil. Kamroq ta'minlangan muhitda ösayotganlar uçun bu tuzoq yaratadi — ular foydali bilimlarni uzatişga qodir odamlar bilan kamroq uçraşadi, agar uçraşsa ham, ma'lumotni töğri talqin qilişga har doim tayyor bölmaydi. Şpagina kiçik qadamdan boşlaşni taklif qildi: orzu qilingan natijaga erişganlarning kitoblarini öqiş va ma'ruzalarini tinglaş, öz sohasidagi kasbiy tadbirlarda qatnaşiş. «Atrof-muhit — bu faqat siz bilan birga keçki ovqatlanadiganlar emas. Bu, şuningdek, ğoyalari sizning boşingizga kirib boradigan odamlar hamdir», — deb yakunladi u.

Teskarisi va amaliy xulosa

Buning teskari tomoni ham bor: odamlar özlariga öxşaganlar bilan muloqot qilişga moyil. Kamroq ta'minlangan muhitda ösayotganlar uçun bu tuzoq yaratadi — ular foydali bilimlarni uzatişga qodir odamlar bilan kamroq uçraşadi, agar uçraşsa ham, ma'lumotni töğri talqin qilişga har doim tayyor bölmaydi. Şpagina kiçik qadamdan boşlaşni taklif qildi: orzu qilingan natijaga erişganlarning kitoblarini öqiş va ma'ruzalarini tinglaş, öz sohasidagi kasbiy tadbirlarda qatnaşiş. «Atrof-muhit — bu faqat siz bilan birga keçki ovqatlanadiganlar emas. Bu, şuningdek, ğoyalari sizning boşingizga kirib boradigan odamlar hamdir», — deb yakunladi u.