Biznes mavsumiy bojlar loyihasi xavflari haqida ogohlantirdi

Mavsumiy bojlar qöllanilişi tartibi loyihasi

Özbekiston Investitsiya, sanoat va savdo vazirligi mavsumiy bojlar qöllanilişi tartibi töğrisidagi Vazirlar Mahkamasining qarori loyihasini taqdim etdi. Hujjat 27-oktabr kuni prezident huzuridagi tadbirkorlikni qöllab-quvvatlaş böyiça Jamoatçilik kengaşi yiğilişida muhokama qilindi, bu haqda Gazeta xabar berdi. Vazirlik vakili Kamola Rizayevaning aytişiça, loyiha mavsumiy bojlarni joriy etiş, özgartiriş va bekor qiliş böyiça takliflar tayyorlaş, iqtisodiy tahlil ötkaziş va qarorlar qabul qiliş tartibini belgilaydi.

Bozorni qanday tartibga soliş taklif etilmoqda

Stavkalarni özgartiriş taşabbusi bilan Qişloq xöjaligi vazirligi çiqişi mumkin — bu iste’molçilar, işlab çiqaruvçilar va tarmoq birlaşmalari murojaatlari asosida yoki vazirlikning öz çoraklik bozor tahlili yakunlari böyiça amalga oşiriladi. Loyihada ikki davr ajratilgan: içki bozor yetarli ta’minlanmagan hollarda bojni pasaytirişga, töliq ta’minlangan hollarda esa mahalliy işlab çiqaruvçilarni himoya qiliş maqsadida oşirişga ruxsat beriladi. Mavsumiy bojning amal qiliş muddati eng köpi olti oy; bu davrda oddiy tarif stavkasi örniga maxsus mavsumiy stavka qöllanadi. Mavsumiy bojlar imkoniyatining özi allaqaçon Bojax kodeksining 290-moddasidanazarda tutilgan, şuning uçun loyiha yangi tölovni emas, balki uni qöllaş töğrisida qaror qabul qiliş tartibini joriy etadi.

Biznesning e’tirozlari

Korzinka asosçisi, Savdo va xizmat assotsiatsiyasi raisi Zafar Hoşimov umumiy konsepsiyani qöllab-quvvatlagani holda şunday dedi: «Biz asosiy savolga javob berişimiz kerak: kim hisobiga va qanday iqtisodiy natija uçun fermerlarni qöllab-quvvatlaymiz?» Uning fikriça, bojlarni oşiriş raqobatning zaiflaşuvi tufayli mahalliy mahsulotlarni ham qimmatlaştirişi, foydani esa fermerlar emas, vositaçilar olişi mumkin. U har bir boj oşirilişining çakana narxlar va oziq-ovqat inflyatsiyasiga ta’sirini majburiy baholaşni, Savdo-sanoat palatasi, importçilar va retail bilan majburiy maslahatlaşuvlarni, bojlar joriy etilişi haqida kamida 30 kun oldin xabar berişni, allaqaçon yuborilgan tovarlar va tuzilgan şartnomalar uçun ötiş mexanizmini, şuningdek narxlar oşganda yoki tanqislik yuz berganda bojlarni tezkor bekor qiliş mexanizmini taklif qildi.

Qayta işlovçilar uçun xavflar va huquqiy izohlar

Meva-sabzavot mahsulotlarini qayta işlovçilar va eksportçilar assotsiatsiyasi raisi Sardor Abbasxanöv hosil yiğimi massaviy davrida oşirilgan bojlar konservalaş, quritiş va konsentratlar uçun xomaşyoni qimmatlaştirib, eksport mahsulotining raqobatbardoşligini pasaytirişi haqida ogohlantirdi. Saidvali Nasretdinöv bojlarni oşiriş örniga tarif kvotalaridan foydalanişni va takliflarni körib çiqiş muddatini 10–15 kundan 3–5 kungaça qisqartirişni taklif qildi. Biznes-ombudsman vakili qonunçilikka zid kelişi mumkinligiga e’tibor qaratdi: Bojax kodeksining 289-moddasiga köra boj stavkalarini prezident belgilaydi, idoralararo komissiya protokoli esa normativ-huquqiy hujjatlar turlariga kirmaydi.

Vazirlikning munosabati va yakunlar

Investitsiya, sanoat va savdo vazirligi loyihaga mavsumiy bojlar iste’mol narxlariga ta’sirini majburiy baholaş töğrisidagi qoidani kiritişga rozi böldi: «Biz bu taklifni qabul qilamiz… Heç qanday e’tiroz yöq», — dedi vazirlik vakili. Şuningdek, kengaş a’zolarining bir qismi hujjatning boşqa tahriri bilan işlagani ma’lum böldi: yangilangan loyihada 33 band bor va e’tirozlarning bir qismi allaqaçon hisobga olingan. Yiğiliş yakunlariga köra, loyihani e’tirozlar hisobga olingan holda qayta işlaş va uni kengaş muhokamasiga qayta kiritiş taklif etildi. Öşa yiğilişda hokimiyat vakillari sut mahsulotlari, mevalar va makaron mahsulotlari, jumladan töqqiz guruh oziq-ovqat mahsulotiga nol bojlarni uzaytirmaslikni taklif qildi; kengaş a’zolari narxlar oşişi mumkinligi haqida ogohlantirdi, va bu loyiha ham qayta işlaşga qaytarildi.