Asosiy ma’lumotlar

  • Tramp Oval uyda Kirill Dmitriyev bilan uçraşdi; uçraşuv haqida ommaviy maʼlumot yöq
  • Siyosatşunosning fikriça, muhokama markazida tomonlar turliça tuşunadigan «umumyevropa xavfsizligi» turibdi
  • Muhokama qilingan iqtisodiy takliflar qatorida Arktikani özlaştiriş va taxminan 60 milliard dollarlik Bering boğizi tunneli bor

Ukrainaliklarsiz va ommaviy yakunlarsiz uçraşuv

AQŞ prezidenti Donald Tramp Oq uyda Rossiya prezidenti Vladimir Putinning maxsus vakili Kirill Dmitriyevni qabul qildi. Uçraşuv ukrain tomoni iştirokisiz ötdi va uning mazmuni haqida matbuotga heç qanday maʼlumot sizib çiqmadi — bu haqda Kun.uz siyosatşunos Şuhrat Rasulning izohiga havola qilib yozadi.

Ekspertning fikriça, nimalar muhokama qilingan

Rasul öz mulohazalari şaxsiy taxmin ekanligini qayd etadi: Dmitriyev, ehtimol, Trampga Putinning maxsus şartlarini yetkazgan va keyingi harakatlarni muvofiqlaştirmoqda. Uning baholaşiça, Tramp partiyasining saylovlarda mağlubiyati va Kongressning demokratlar nazoratiga ötişiga qaramay, Trampning Rossiyaga samimiy munosabati özgarmagan. Hozirgi muhokamalar markazida, ekspertning fikriça, tomonlar turliça tuşunadigan «umumyevropa xavfsizligi» konsepsiyasi turibdi.

«Umumyevropa xavfsizligi»ning ikki talqini

Rasulning sözlariga köra, Rossiya bu konsepsiyani Potsdam konferensiyasi tamoyillariga qaytiş sifatida talqin qiladi: Moskva tuşunçasiga köra, bu 1997-yildan keyin joylaştirilgan NATO harbiy infratuzilmasini öşa davrdan keyin alyansga qoşilgan mamlakatlar hududlaridan çiqarib yuboriş va Şarqiy Yevropaga neytral maqomni qaytariş demakdir. Yevropa Ittifoqi esa bu tuşunçaga Ukrainani ham kiritadi: Bryussel uçun u Yevropaning ajralmas qismi, birinçi mudofaa çiziği va xavfsizlik qalqoni.

Siyosiy talablarning fonidagi iqtisodiy takliflar

Ekspert qayd etadiki, Dmitriyev Lavrov va boşqa vakillardan farqli ölaroq ğarbga Rossiya talablarini yumşoqroq şaklda — iqtisodiy foydalar orqali yetkazadi. Siyosiy şartlar bilan birga u ğarb kompaniyalariga Rossiyaning arktika tabiiy resurslarini özlaştirişda iştirok etişni taklif qilmoqda. Alyaska va Rossiya örtasidagi Bering boğizi orqali ötadigan, taxminan 60 milliard dollarga baholangan tunnel loyihasi ham muhokama qilingan. Rasul uning amaliy maqsadga muvofiqligiga şubha bilan qaraydi — boğizning ikkala tomonida aholi kam va infratuzilma zaif bölgani uçun — hamda bunday takliflar asosiy siyosiy maqsadni, yaʼni Rossiyaning postsovet hududlarida va Şarqiy Yevropadagi taʼsirini tiklaşni yaşirişga xizmat qilişini bildiradi.