Asosiy ma’lumotlar

  • Birinçi töliq ölçamli X-BAT 001 prototipi yiğildi — vertikal kötariliş va qönişga ega apparat
  • Kutilayotgan uçiş masofasi — 3700 km dan ortiq
  • Sinovlar dvigatel va VTOL tizimining yer tekşiruvlaridan boşlanadi, söngra kranda parvozlari bölib ötadi

Prototip sinovlarga tayyor

Amerikalik Şield AI kompaniyasi X-BAT nomli avtonom jangovar uçiş apparatining birinçi töliq ölçamli prototipini yiğib böldi, — deydi Kun.uz. X-BAT 001 belgisini olgan apparat yaqinda kompaniyaning Frisko şahridagi (Texas ştati) işlab çiqariş majmuasidan çiqarildi; hozir u Nyuton şahridagi (Kanzas ştati) X-Forge 2 sinov aerodromiga yetkazilmoqda. Yangi versiya özgartirilgan qanot profili va çözilgan reaktiv dudlatiş moslamasi bilan farq qiladi.

Aerodromsiz kötariliş va katta masofa

X-BATning asosiy xususiyati — uçiş-qöniş yölagisiz, vertikal kötarilib va qönişi (VTOL)dir. Naşr ma'lumotlariga köra, apparatning kutilayotgan uçiş masofasi 3700 km dan oşadi. Bunday sxema AQŞ harbiylariga jangovar dronlarni an'anaviy aerodromlarsiz qöllaş imkonini beradi, deb taxmin qilinmoqda: apparat kemalarda, uzoq orollarda va infratuzilmasi şikastlangan yoki umuman yöq boşqa maydonlarda joylaşiş uçun möljallangan.

Sinovlar qanday ötadi

Birinçi mustaqil parvozga qadar muhandislar bosqiçma-bosqiç tekşiruvlarni rejalaştirgan. Avval apparat dvigateli maxsus platformada gorizontal holatda işga tuşiriladi, söngra kuç qurilmasi vertikal tortiş rejimida sinovdan ötkaziladi. Keyingi bosqiçda ilk parvozlarda prototip kranda uşlab turiladi — bunday usul dvigatel töxtaşi yoki boşqa texnik nosozlikda maşinani yöqotiş xavfini kamaytiradi. Bu sinovlardan muvaffaqiyatli ötiş uşlagiçsiz namoyiş parvozlari yölini oçadi.

Dvigatel va buriladigan dudlatiş moslamasi

Kuç qurilmasi asosini GE Aerospace işlab çiqargan F110-GE-129E ikki konturli turboreaktiv dvigatel taşkil etadi. U öqqa simmetrik buriladigan reaktiv dudlatiş moslamasi bilan jihozlangan bölib, u tortiş yönalişini özgartiriş va vertikal kötariliş, qöniş hamda havoda turiş paytida samolyot holatini boşqariş imkonini beradi. Iyul oyida Şield AI va GE Aerospace dvigatelni işga tuşiriş, buriladigan dudlatiş moslamasining işlaşi hamda kuç qurilmasining integratsiyasi böyiça sinovlarni yakunladi — ular Jorjiya ştatidagi... ya'ni Ogayo ştatidagi Pibls şahridagi GE korxonasida ötgan. Olingan natijalar apparatning öziga xos aerodinamik va dvigatel sxemasidagi asosiy elementlardan birini tekşiriş imkonini berdi.