Asosiy ma’lumotlar
- Saudiya Arabistoni taşqi işlar vaziri şahzoda Faysal bin Farhon va Misr vaziri Badr Abdelatti duşanba kuni Parijdagi G7 uçraşuviga qoşiladi
- Saudiya Arabistoni taşqi işlar vaziri şahzoda Faysal bin Farhon va Misr vaziri Badr Abdelatti duşanba kuni Parijdagi G7 uçraşuviga qöşiladi
- Rubio: eronliklarning talablari «qabul qilib bolmaydi», muzokaralarda yoriliş haqida gap yöq
- Alohida mavzu — yil oxirida BMT tinçlikparvarlari olib çiqilganidan keyin Livan janubidagi xavfsizlik vakuumi
- Alohida mavzu — yil oxirida BMT tinçlikparvarlarini olib çiqilganidan keyin Livan janubidagi xavfsizlik böşliği
Parijdagi kengaytirilgan format
Saudiya Arabistoni va Misr «Yettilik guruhi» taşqi işlar vazirlarining Parijda duşanba kuni oçiladigan ikki kunlik uçraşuvida qatnaşadi, deb xabar beradi The National. Maqsad — Yaqin Şarqdagi vaziyatni hal qiliş yöllarini izlaş. Duşanba kuni keçqurun Fransiya taşqi işlar vaziri Jan-Noel Barro Buyuk Britaniya, Germaniya, Kanada, Yaponiya va Italiya hamkasblari, şuningdek, Saudiya Arabistoni taşqi işlar vaziri şahzoda Faysal bin Farhon va Misr vaziri Badr Abdelatti bilan keçki ovqat qiladi. Braziliya va Janubiy Koreya ham taklif etilgan. Fransiya diplomatlari ta'kidlaganidek, muhokama «maksimal erkin bolişi» uçun kun tartibi ataylab belgilanmagan.
Kontekst: Hormuz boğozi va tomonlarning pozitsiyalari
Uçraşuv foni tarang: Eron Hormuz boğozida kemalarga hujumlarni kuçaytirdi, AQŞ va Eron örtasidagi munosabatlardagi keskinlaşuv haqidagi xavotirlar esa ortib bormoqda. AQŞ davlat kotibi Marko Rubio Fransiyaga ketayotib şunday dedi: «Biz yoriliş arafasida turibmiz deb aytolmayman», va qoşimça qilganki, eronliklarning talablari «nafaqat qabul qilib bolmaydi, balki ayrim hollarda ğazabli, mantiqsiz va real bolmagan». Uning sözlariga köra, uruş ötgan hafta bolib ötgan oraliq saylovlarda saylovçilarning Donald Trampning Respublikaçilar partiyasiga qaytişiga sabab bolgan omillardan biri bolgan. Yevropa vazirlari saylov natijalari AQŞ siyosatiga — faqat Eron böyça emas, balki Ukraina böyça ham — qanday ta'sir körsatişini baholaşga kelişmoqda.
Aynan Er-Riyod va Qohira nima uçun
Ikki arab davlatining qatnaşişi ularning joriy inqirozdagi roli bilan izohlanadi. Husiylarning öz aeroportlari, portlari va neft obyektlariga hujumlariga duç kelayotgan Saudiya Arabistoni Buyuk Britaniya va Fransiya, şuningdek, Makka pakti hamkorlari — Turkiya va Pokistondan harbiy yordam oldi. Misr esa Hormuz boğozining Eron blokadasi tufayli buzilgan oziq-ovqat xavfsizligi böyça G7 uçun muhim hamkor sifatida qaralmoqda. Şeanba kuni G7 vazirlari Yaqin Şarq hamkasblari bilan yana uçraşadi: e'tibor markazida Eronning Hormuz va Bob al-Mandab boğozlarida kema qatnoviga tosqinlik qilişdagi roli, şuningdek, Falastin, Livan va Suriyadagi inqirozlar boladi. Hormuz boğozida kemalarning ötişini ta'minlaş böyça fransiya-britaniya xalqaro taşabbusi xavfsizlik şaroitlari ruxsat bergan zahoti joylaştirişga tayyor: pozitsiyada Niderlandiya, Belgiya va Germaniyadan taşqari öndan ortiq kema joylaşgan.
Livan va Ukraina kun tartibida
Alohida mavzu — Livan janubining kelajagi. U yerda yarim asrdan buyon faoliyat yuritayotgan BMT missiyasi yil oxirida tinçlikparvarlarni olib çiqişi kerak, AQŞ esa fransiya-italiya taşabbusini almaştirişga asosiy qarşi çiqqan edi. Ikki tomonlama aloqalarda Yevropa vazirlari Isroil okkupatsiyasi ostidagi Livan janubida xavfli xavfsizlik vakuumi şakllanayotganini körsatişga harakat qiladilar. Parijning baholaşiça, Eron qöllab-quvvatlaydigan «Hizbulloh» Isroil bombardimonlaridan zaiflaşgan, ammo hozirda qayta qurollanmoqda; AQŞ işhtirokidagi Livan va Isroil örtasidagi vositaçilik muzokaralari diplomatik yeçim keltirmadi. Bundan taşqari, Ukraina taşqi işlar vaziri Andrey Sibiha işhtirokida G7 Ukrainadagi uruşni muhokama qiladi — şeanba kuni Abu-Dabida bolib ötadigan Ukraina va Rossiya muzokaralaridan oldin, unga Fransiya, Germaniya, Buyuk Britaniya va Yevropa Komissiyasi katta mansabdor şaxslarni yuboradi. «Yevropa Ittifoqi hamkorlarimiz yonida boladi», — dedi Yevropa Komissiyasi raisi Ursula fon der Layen, oziq-ovqat va energetika infratuzilmasini qamrab olgan Zelenskiyning sulh çaqiriğini qöllab-quvvatlaşni tasdiqladi.
