Rossiyaning 27 ta regionida VITSning generalizatsiyalangan epidemiyasi: epidemiologlar nima deydi va idoralar malumotlari qayerda farq qiladi

27 ta regionda generalizatsiyalangan VITS epidemiyasi

Rospotrebnadzor Markaziy epidemiologiya ilmiy-tadqiqot instituti xabar berdiki, Rossiyanning 27 ta regionida VITSning generalizatsiyalangan epidemiyasi şakllangan — bu virus faqat xavf guruhlarida emas, balki umumiy aholi orasida tarqaladigan bosqiçdir. Mezon: homilador ayollarning 1 foizdan köpida virus aniqlanişi. Eng ağir vaziyat — Kemerovo, Irkutsk va Sverdlovsk viloyatlarida, deya institutga tayanib xabar beradi Euronews. Institut direktori, Rospotrebnadzor akademigi Vasiliy Akimkin qoşimça qilişiça, Rossiyada tasdiqlangan VITS taşxisi bilan yaşayotganlar soni 1,232 milliondan oşgan — bu aholining 0,8 foizini taşkil etadi.

Yangi holatlar kamaymoqda, ammo şifoxonada yuqiş holatlari rekord darajada

2025-yilda Rossiyada VITSning 45 ming yangi holati aniqlandi — bu 2024-yilga nisbatan 13,4 foizga kam. Biroq Medvestnik portali statistikasiga köra, oşa yili tibbiyot muassasalarida VITS va gepatit yuqiş holatlari böyiça 15 yillik rekord örnatildi: sakkizta oçoq qayd etilib, 104 bemor zarar kördi. 2026-yilda önta regiondagi 11 ta oçoq böyiça tergov davom etmoqda; Moskvada C gepatitining 22 holati aniqlangan oçoq tekşirilmoqda. Soğli ikki yilning eng yirik tasdiqlangan oçoqlari qatoriga Kabarda-Balkariya sanatoriysida 82 kişining yuqişi (76 tasi — C gepatiti, oltitasi — aralaş infeksiyalar), Kamçatka onkologik dispanserida 147 bemor, Buryatiyada 42 kişi, şuningdek, Samara va Kursk viloyatlari dializ markazlarida 26 kişining yuqişi kiradi. Asosiy sabab sifatida sanitariya-epidemiologiya qoidalarining buzilişi körsatiladi — masalan, bir martali kateterlar va glyukometrlarni bir neça bemorda işlatiş; yuqiş manbai odatda taşxisi qoyilmagan infeksiyali bemorlar böladı. Rospotrebnadzor aholi epidemiologik farovonligi departamenti rahbari Yelena Igonina bunday «tizimli va jiddiy buzilişlar» ildiz otib borayotganini, dializ, gematologiya va transplantatsiya bemorlari orasida C gepatitining RNK tekşiruvi meyorlardan sezilarli darajada orqada qolayotganini qayd etadi. Olti yil içida ilk bor 2026-yilda qon komponentlarini quyiş orqali VITS yuqişining ikki holati aniqlandi.

Olim holatlari kamaysa-da, yuqilganlar soni ösib bormoqda

Soğli uç yilda VITS bilan kasallaniş va olim holatlari kamaygan bolsa-da, yuqilganlar soni ösişda davom etmoqda: bitta olim holatiga yarim yangi yuqiş töğri keladi, deya tuşuntiradi Rospotrebnadzor Markaziy ilmiy-tadqiqot instituti SPIDni oldini oliş va unga qarşı kuraş böyiça tadqiqot bölimi rahbari Natalya Ladnaya. Rossiyada VITSdan olim yiliga 30–34 ming kişi darajasida saqlanmoqda; uning sözlariga köra, dunyoda VITSdan 15 mingdan köp olim qayd etiladigan atigi 15 ta davlat bor, Rossiya ham şular jumlasida. VITS Rossiyada mehnatga layoqatli yaşdagi fuqarolar olimining yetakçi sababiga aylangan; 40–49 yaşdagi erkaklar orasida 3 foizdan köpi yuqilgan, yuqilganlarning örtaça yoşi 15 yil içida 32 dan 44 gaça kötarilgan, yangi yuqişning uçdan ikki qismi geteroseksual aloqalar orqali sodir böImoqda. Rospotrebnadzor matematik model asosida oğohlantiradi: hozirgi yondaşuvlar saqlanib qolsa, 2030-yilga kelib VITS bilan yaşovçilar soni 1,47 millionga, yillik olim holatlari esa 51 minggaca yetişi mumkin.

Idoralar malumotlaridagi farq va nazoratdan çiqqan bemorlar

Bir neça rus ommaviy axborot vositalarining tahliliga köra, Rospotrebnadzor va Soğliqni saqlaş vazirligi turliça hisoblaydi: birinçisi har bir ijobiy immunblot haqidagi laboratoriya xabarnomalariga tayanadi, ikkinçisi esa dispanser kuzatuvida röyxatga olingan odamlar soniga. Natijada tasdiqlangan taşxis qöyilgan odamlarning umumiy soni (Rospotrebnadzor böyiça 1,23 mln) va aslida kuzatuvda turganlar soni (Soğliqni saqlaş vazirligi böyiça 846,5 ming) örtasidagi farq 385 555 kişini taşkil etadi. 2025-yil oxiriga kelib virusli yuklama faqat OIV bilan yaşovçilarning yarmida bostirilgan edi, deb xabar qildi Ladnaya «OIV infeksiyasiga epidemiologik nazorat» konferensiyasida; uning xulosasiga köra, kamida 600 ming kişi «virusning yuqişida faol rol öynaşda davom etmoqda». Virusli yuklamaning bostirilişi antiretrovirus terapiya oluvçilarning 77,9 foizida erişiladi, holbuki VOQ standartlari 95-95-95 kaskadini nazarda tutadi. Dispanser kuzatuvida infeksiyalanganlarning 72 foizi edi. Tekşiruv ön yil içida 75 foizga ösib, yiliga 54 mln testga yetdi, ammo uning samaradorligi pasaymoqda: tekşiruvdan ötayotganlar orasida eng yuqori xavf guruhidagi şaxslar uluşi 2014-yildagi 5,8 foizdan 2023-yilda 3 foizga qisqargan.

Moliyalaştiriş va ayrim baholar

OIV infeksiyasi bilan boğliq xarajatlar 2025-yilda 279 mlrd rubl deb baholandi, dedi Ladnaya. Uning fikriça, virus nozik guruhlar hamda Ukraina bilan çegaradoş va yuqori migratsiyaga ega bölgan hududlarda faolroq tarqalişi mumkin; Rospotrebnadzor kasallik va ölim darajasining ösişini Uzoq Şarqiy, Janubiy va Şimoliy Kavkaz federal okruglarida ham ehtimal qiladi. Ayrim rus OAVlari OIV profilaktikasini moliyalaştirgan donorlarning aksariyati mamlakatni tark etganini va öz moliyalaştiriş yetarli emasligini ta'kidlaydi: «Parni+» media muharriri Yevgeniy Pisemskiy Current Time'ga bergan izohida 2025-yilda 45 ming yangi holat bölgan bir paytda, 2027-yilga möljallangan byudjet loyihasi dori-darmonlarga faqat 30 ming yangi taşuvçi uçun qöşimça mablağ nazarda tutilganini körsatadi. Bloger Anastasiya Kaşvarova gepatit, OIV va sil armiyada hamda front çiziğiga yaqin hududlarda tarqalayotganini va «ijtimoiy xavfli kasalliklar epidemiyasi xavfi» mavjudligini bayon qildi. The Insider esa ilgari Donetsk va Lugansk viloyatlarining okkupatsiya qilingan hududlaridagi OIV bemorlarida hayotiy muhim dori-darmonlar yetişmasligi haqida xabar bergan edi, ularning bir qismi Soğliqni saqlaş vazirligi tomonidan markazlaştirilgan xaridlariga kiritilmagan edi. Uşbu baholar körsatilgan mualliflar va naşrlarga tegişli; tahririyat ularni mustaqil tekşirmagan.