Asosiy ma’lumotlar
- 23 ta data-markaz loyihasi Şotlandiya kengaşlarida kelişuvdan ötmoqda
- Töliq tasdiqlanişi holda — 2030-yilga borib yiliga 14 million tonna çiqariş va qolgan uglerod byudjetining 51 foizi
- Quvvat taxminan 50 MVtdan 9 100 MVtgaça oşişi mumkin, deb ogohlantirmoqda ekologlar
Ekologlarning bahosi: 23 loyiha va uglerod byudjetining yarmi
Şotlandiya tabiatni muhofaza qiliş taşkilotlari sun'iy intellekt uçun möljallangan data-markazlarning rejalaştirilgan kengayişi 2030-yilga borib ularni mamlakatdagi eng katta ifloslaniş manbaiga aylantirişi mumkinligi haqida ogohlantirmoqda. Buni Anadolu xabar qilmoqda Friends of the Earth Scotland hisob-kitoblariga asoslanib; bu hisob-kitoblar hozirda Şotlandiyaning turli kengaşlarida kelişuv jarayonidan ötayotgan 23 ta data-markaz loyihasiga tayanadi.
Raqamlar va munosabat
Guruhning baholaşiça, agar 23 ta loyihaning barçasi tasdiqlansa, ular 2030-yilga borib yiliga 14 million tonna issiqxona gazlari çiqarişi, butun xizmat muddati davomida esa 208 million tonna çiqarişi mumkin; bu Şotlandiyaning qolgan uglerod byudjetining 51 foizini taşkil etadi. Mamlakat hukumati 2045-yilgaça bölgan davr uçun 406 million tonnalik umumiy byudjet belgilagan bölib, öşa muddatga netto-nolga erişiş majburiyati yuklangan. Şotlandiya data-markazlarining mavjud quvvati — taxminan 50 MVt — barça loyihalar amalga oşirilsa, 182 barobar ösib, 9 100 MVtga yetardi.
Faollar bayonlari
«Data-markazlar Şotlandiyaning iqlim rejalari uçun xavf solişi mumkin. Agar vazirlar bu loyihalarning barçasini tasdiqlasa, Şotlandiya hayotining boşqa har bir sohasi iqlim ifloslanişini yanada tezro va kuçliroq qisqartirişga töğri keladi», — dedi Friends of the Earth Scotland taşkilotining katta kampaniyaçisi Kim Pratt The National naşriga bergan izohida. Uning sözlariga köra, «qolgan iqlim byudjeti odamlarga haqiqatan kerak bölgan hayotiy ahamiyatga ega xizmatlar, oziq-ovqat işlab çiqariş örniga sun'iy intellekt çiqindilariga sarflanişiga yöl qöyib bölmaydi». Action to Protect Rural Scotland taşkiloti direktori Kat Jons elektr tarmoğiga ulaniş navbatida turgan barça gigant data-markazlar qurilişi Şotlandiyada elektr energiyasiga bölgan eng yuqori talabni uç barobar oşirişi, havoning yangi ifloslaniş rekordlariga olib kelişi va iqtisodiyotning karbonsizlanişini ön yilliklarga orqaga surişi mumkinligi haqida ogohlantirdi.


