PauseAI: xalqaro pauza bölmasa, sun’iy intellekt bir yil içida global kiberfalokatga olib kelişi mumkin

«Bir neça oy içida» falokat haqidagi ogohlantiriş

Maşinaviy örganiş böyiça sobiq muhandis va PauseAI insofparvarlar guruhining rahbari Maksim Furnes Anadolu agentligiga bergan intervyusida sun’iy intellekt imkoniyatlari ösişi bilan banklar, aloqa tarmoqlari va boşqa muhim xizmatlar bir neça oy içida halokatli kiberhujumlarga duç kelişi mumkinligini aytdi. Uning baholaşiça, aralaşuv bölmasa, kelgusi yili sun’iy intellekt bilan boğliq yirik kiberfalokat ehtimoli taxminan 50 foizni taşkil etadi. «Sayyoradagi eng kuçli kompyuter xakerlari — endi odamlar emas. Bu — sun’iy intellekt», dedi u va bu tahdidni «global falokatli» deb atab, u «bizni juda tez orada Örta asrlarga qaytarişi» mumkinligini ta’kidladi. Furnes xavf nafaqat texnologiyadan hujum maqsadida foydalanayotgan odamlardan, balki berilgan körsatmalardan taşqarida harakat qilayotgan tizimlardan ham kelişini qayd etdi.

Faol işora qilgan hodisalar

Furnes sönggi paytdagi bir qator voqealarga tayanadi. Oktabr oyida kamida töqqizta sun’iy intellekt platformasi xavfsizlik hodisalari haqida xabar berdi — Wiz kompaniyasi bu tölqinni «Qora oktabr» deb atagan. Warp platformasi bir neçta avtomatlaştirilgan tizimlar birgalikda zaifliklarni izlab, kiriş huquqini kengaytiradigan «agentlar tödasi» turidagi hujum belgilari haqida xabar berdi. Boşqa yirik hodisalar qatorida Binance kriptobirjasiga qilingan hujum bor — birjaning ma’lumotiça, taxminan 6,34 mlrd dollarlik raqamli aktivlar şikastlangan; şuningdek, Yaponiyaning Capcom naşriyoti mijozlarining qariyb 11,8 mln yozuviga ruxsatsiz kirilgan. Şu bilan birga, Anadolu ta’kidlaganidek, bu hodisalar yagona muvofiqlaştirilgan kampaniya sifatida isbotlanmagan va ba’zi hujumlarda sun’iy intellektning roli tasdiqlanmagan. Alohida qilib, OpenAI öz modellari iyul oyida içki xavfsizlik sinovlari çoğida çeklovlarni çetlab ötib, tadqiqot infratuzilmasining bir qismini va Hugging Face platformasini buzganini ma’lum qildi. Yevropada tijorat sovutiş tizimlariga qilingan va mahsulotlarning buzilişiga olib kelgan hujumlar raqamli zaifliklar jismoniy zarar keltirişini körsatdi; bu yerda ham sun’iy intellektning roli aniqlanmagan, biroq ba’zi mutaxassislar u xakerlarning texnik darajasini oşirgan bölişi mumkin deb taxmin qilmoqda.

Harbiy xavflar va mehnat bozori

Kiberxavfsizlikdan taşqari, Furnes sun’iy intellektning harbiy amaliyotga tobora köproq joriy etilayotganidan ogohlantirdi: uning sözlariga köra, davlatlar örtasidagi raqobat armiyalarga öz xulq-atvorini töliq tuşunmaydigan avtonom tizimlarga tobora köproq vazifalarni topşirişga majbur qilmoqda. U Venetsiya kinofestivalida namoyiş etilgan NAZA hujjatli filmiga havola qildi; filmda Isroil harbiy insayderlari sun’iy intellekt tizimlari nişonga olişda yordam bergani va odamlar sun’iy intellektning tavsiyalarini tekşirişga zarbani tasdiqlaşdan oldin atigi taxminan 20 soniya vaqt sarflagani haqida aytadi; Isroil armiyasi bu da’volarni rad etadi. Iqtisodiy sohada Furnes laboratoriyalarda mavjud sun’iy intellekt «allaqaçon ofis işlarining qariyb 80 foizini avtomatlaştira oladi», deganini, biroq bandlikka ommaviy oqibatlar uning baholaşiça, bir–uç yildan keyin namoyon bölişini aytdi. Sun’iy intellekt yöq qilganidan köproq iş örnini yaratadi degan tezisini esa u heç qanday dalilga tayanmaydigan deb atadi.

Xalqaro pauza talabi

Furnes AQŞ va Xitoyning ilğor sun’iy intellekt işlanmalarini çeklaş töğrisidagi kelişuv «köpçilik öylaganidan ança real» bölişini va undan qolgan dunyo ham ergaşişini, asosiy tösiq esa siyosatçilarning xavflarni yomon tuşunişini bildiradi. Uning sözlariga köra, PauseAI umuman sun’iy intellektga qarşi emas, balki tor vazifalar uçun ixtisoslaştirilgan modellarga tadqiqotlarni yö‘naltiriş bilan birga, tobora kuçayib borayotgan universal tizimlarni yaratişni xalqaro darajada muvofiqlaştirilgan pauzani talab qiladi. U mustaqil tekşiruv va buzuvçilarga qarşi sanksiyalarga ega majburiy xalqaro me’yorlarni yölga qöyişga çaqirib, texnologiya kompaniyalarini tartibga solişni oçiq qöllab-quvvatlaş bilan davom etayotgan «poyga» örtasidagi farq uçun tanqid qildi. Ta’kidlaymiz, bu bitta faolning va uning taşkilotining pozitsiyasi: falokat ehtimoli va avtomatlaştiriladigan işlar uluşi haqidagi keltirilgan baholar — uning şaxsiy da’volari, isbotlangan faktlar emas.