Asosiy ma’lumotlar
- Buyuk Britaniya Taʼlim vazirligi maktablarda GCSEni 10-sinfdan erta öqitişni taqiqlamoqda
- Islohot örta maktabning dastlabki uç yili imtihonlarga qaratilgan avvalgi hukumat yondaşuvini özgartiradi
- DfE maʼlumoti: barqaror qatnamaslik uluşi 6-sinfdagi 13 foizdan 9-sinfdagi 15 foizgaça ösadi
GCSEga erta tayyorgarlikka taqiq
Buyuk Britaniya Taʼlim vazirligi (DfE) yakşanba kuni 7–9-sinflar (Key Stage 3) öqitişiga oid yirik islohot haqida eʼlon qildi: örta maktablarga GCSEni 10-sinfdan erta örgatiş taqiqlanadi. Maqsad — Key Stage 3ni imtihonlarga kamroq urğu beriladigan, «boy va qiziqarli» tajribaga ega mustaqil taʼlim bosqiçiga aylantiriş, deb xabar beradi BBC News.
Islohot sabablari
Özgarişlar DfE maʼlumotiga köra, ösmirlar davrida öquvçilarning öqişga qiziqişi tobora yöqolişini, bu esa davomat va özlaştirişga salbiy taʼsir körsatganini körsatgan ikki şarhga javob sifatida amalga oşirilmoqda. Vazirlik barqaror ravişda darsga qatnamaslik uluşi 6-sinfdagi 13 foizdan 9-sinfdagi 15 foizgaça ösişini qayd etadi. International Baccalaureate buyurtma qilgan sörov GCSEga tayyorgarlik Key Stage 3da yetakçi örin tutişini körsatdi: öqituvçilarning 57 foizi uni öquv dasturini belgilovçi asosiy omil deb atagan.
Avvalgi hukumat siyosatiga qaytariliş
Islohot avvalgi konservativ hukumatning yondaşuvini özgartiradi. Taʼlim vaziri bölgan Maykl Gou ingliz tili, matematika va tabiiy fanlarga ustuvorlik bergan, ötiş çegaralarini oşirgan, imtihonlarni murakkablaştirgan, qayta topşirişlarni çeklagan hamda GCSEni çiziqli qilgan — imtihonlar Key Stage 4 davomida emas, 11-sinf oxirida topşiriladigan bölgan. Bu öqituvçilarni öquvçilarni imtihonlarga ertaroq tayyorlaşga, fanning tekşirilmaydigan qismlariga zarar yetkazişga undagan. Allaqaçon 2015-yilda Ofsted hisoboti Key Stage 3 yillarini «yöqotilgan yillar» deb atagan edi, biroq tanqidçilar öşanda islohotlar har bir imtihonni haddan taşqari muhim qilib qöyganidan ogohlantirgan edi.
Vazir pozitsiyasi va tanqid
Taʼlim vaziri Lyusi Pauel örta maktabning dastlabki yillari bolalar «öz ehtirosini topadigan va öqişga muhabbat şakllantiradigan» davr bölişi kerakligini, Key Stage 3ni mustahkamlaş esa «çuqur tuşuniş uçun köproq vaqt» berişini aytdi. «GCSE bosimi va haddan taşqari yuklangan dastur tufayli juda köp bolalar toraytirilgan dastur oladi va asoslarni özlaştirmay turib juda tez imtihonlarga haydaladi. Men bunga çek qöyaman», — dedi u. DfE öqiyotganlar soni kamaygan drama, jismoniy tarbiya, musiqa va tillar böyiça yil oxirida yangi öquv dasturi eʼlon qilinayotganda «yanada qiziqarli taklif» vaʼda qilmoqda. Liberal-demokrat Munira Uilson maktab — «faqat imtihonlarga yodlaş joyi emasligi» tezisini qöllab-quvvatladi, biroq öqituvçilarni «mikromenejment» qilişdan ogohlantirdi va yangi dasturning özi bolalarni maktabga qaytarmasligini qayd etdi: köplab öquvçilar taşviş va qanoatlanmagan ruhiy salomatlik ehtiyojlari tufayli darsga qatnamaydi, öqituvçilar bölmasa, maktablar köproq drama, musiqa va tillarni taklif qila olmaydi.
Rasm manbasi: Press Association The government has warned some sçools start teaçing GCSEs in the first year of secondary sçool

