Asosiy ma’lumotlar
- Mamlakat olmos sanoatida ilk bor zargarlik sifatidagi, oğirligi 2,74 karat bölgan tabiiy kök IIb turidagi olmos topildi
- Rang kristall tarkibidagi bor bilan izohlanadi; toş içida qöşilmalar yöq
- Yondiriş işlarini 11 nafar rus mutaxassisi bajarmoqda; olmos namoyişi 2026-yil noyabr oxirida kutilmoqda
Nakın maydonidagi eng nodir topilma
Yaqutiyada Rossiya olmos qazib oliş tarixida ilk bor tabiiy kök rangli, zargarlik sifatidagi eng nodir IIb turidagi olmos topildi. Oğirligi 2,74 karat bölgan kristall Nakın kimberlit maydonidan çiqarildi, deb xabar beradi Life.ru. «Alrosa» kompaniyasining ma’lumotiga köra, mamlakat konlarini ön yillar davomida özlaştiriş jarayonida mutaxassislar ilk bor bunday turdagi kök olmos bilan yuzma-yuz kelgan.
Kristall nima bilan noyob
Toşning tabiiy rangi uning tarkibidagi bor moddasi bilan izohlanadi — aynan şu element olmosga kök rang beradi. Topilmaning yana bir öziga xosligi — juda yuqori tozaligi: «Alrosa»ning ta’kidlaşiça, kristall içida umuman qöşilmalar yöq. Tabiiy rang, tozalik va nodir kelib çiqişning uyğunligi bu toşni zargarlik san’ati uçun ayniqsa qadrli qiladi. Kompaniya ma’lumotlariga köra, tabiiy kök olmoslar hatto puşti olmoslardan ham kamroq uçraydi, yuqori tozalikdagi namunalar esa kolleksionerlar orasida ayniqsa qölga kelmovçi böladi.
Yondiriş işlari va kompaniya rejalari
«Mamlakat tarixida ilk bor bunday noyob kök kristalni olişga muvaffaq böldik. Bu «Alrosa» va butun olmos sanoati uçun juda muhim voqea. Balki bunday topilma boşqa heç qaçon takrorlanmas», — dedi kompaniya boş direktori Pavel Mariniçev. Uning sözlariga köra, mutaxassislar oldiga kristalning tabiiy gözalligini saqlab qoliş vazifasi qöyilgan, ayniqsa muhimi, barça işlarni rus ustalari bajarayotgani. Hozirga kelib yondiriş işlari ustida 11 nafar yuqori malakali mutaxassis mehnat qilmoqda; olmosning yakuniy oğirligi, şakli va qiymati hozirça oşkor etilmagan. Kompaniya tayyor toşni 2026-yil noyabr oxirida omoma oldida namoyiş etişni niyat qilgan.
Fan va sanoat uçun ahamiyati
Bu topilma geologlar uçun ham qiziqiş uyğotadi: u Nakın maydoni konlarida IIb turidagi bor saqlagan olmoslar mavjudligini ilk bor tasdiqladi, bu esa olimlarga Yer qa’rida bunday kristallarning şakllaniş şaroitlarini batafsil örganişga yordam berişi mumkin. Taqqoslaş uçun: xuddi şu naşr ilgari Rossiya tarixidagi eng yirik zargarlik sifatidagi olmos qazib olingani haqida xabar bergan edi — Yaqutiyada topilgan, «Uluğ Vatan uruşida Ğalabaning 80 yilligi» nomini olgan, oğirligi 468,30 karat bölgan kahrarang kristall. Yangi topilma öşa rekorddan ölçami bilan emas, balki turining nodirligi bilan ajralib turadi: IIb turidagi kök olmoslar eng nodir va eng qimmat qimmatbaho toşlar qatoriga kiradi.
