Asosiy ma’lumotlar
- 1-dekabrdan Rossiya öğitlarini YIIt hududidan taşqariga çiqariş kvotasi 20 million tonnadan 18,8 million tonnaga kamayadi, çeklovlar 2027-yil 31-maygaça uzaytiriladi.
- YIIt davlatlariga, jumladan Özbekistonga yetkazib berişlar, şuningdek gumanitar yuklar va xalqaro tranzit kvotalarga taalluqli emas.
- Rossiya diplomatiyasining ta'kidaşiça, Afrika mamlakatlari uçun möljallangan 60 ming tonnaga yaqin Rossiya öğiti hozirgaça Yevropa portlarida bloklangan.
Kvota 1,2 million tonnaga qisqartirildi
Rossiya hukumati mineral öğitlarni Yevrosiyo iqtisodiy ittifoği hududidan taşqariga eksport qilişga qöyilgan çeklovlarni yana olti oyga — 2027-yil 31-maygaça uzaytirdi hamda 1-dekabrdan başlab ruhsat etilgan eksport hajmini taxminan 1,2 million tonnaga qisqartiradi: kvota amaldagi 20 million tonna örniga 18,8 million tonnadan oşiq böladi. Buni vazirlar mahkamasining matbuot xizmati ma'lum qildi, qaror haqida Life.ru yozadi.
Limit qanday taqsimlangan
Kvotaning asosiy qismi — 11,3 million tonnadan köproq — azotli öğitlarga ajratilgan bölib, bunda 2,3 million tonnadan ortiq ammiakli selitra ham bor. Yana 7,5 million tonnadan köproq murakkab öğitlar toifasida eksport qilişga ruhsat etilgan. Hukumatda bu çoralar maqsadi sifatida bahorgi dala işlaridan oldin mamlakat içida öğit tanqisligining oldini oliş hamda qişloq xöjaligi işlab çiqaruvçilari va kombikorm işlab çiqaradigan korxonalarni uzluksiz ta'minlaş körsatiladi. Biroq eksportni töliq taqiqlaş yöq: kvotalar Yevrosiyo iqtisodiy ittifoği davlatlariga, Abxaziya va Janubiy Osetiyaga yetkazib berişlarga, şuningdek xalqaro tranzit va muhtoj mamlakatlar, jumladan, gumanitar yuklarga taalluqli emas.
Bu Özbekiston uçun nimani anglatadi
Yevrosiyo iqtisodiy ittifoği a'zosi bölgan Özbekiston uçun bu qarorning amaliy ahamiyati şundaki, mavjud yetkazib beriş sxemasi saqlanib qoladi: kvotalaştiriş faqat ittifoğ hududidan taşqariga çiqariladigan mahsulotga tegişli, respublikaga Rossiya öğitlarini keltiriş hajmlari yangi limitlar bilan çeklanmaydi. Eksport çeklovlari tizimi Rossiyada 2021-yil dekabridan beri amal qiladi — u dastlab öğit va oziq-ovqat narxlarini içki bozorda uşlab turiş uçun joriy etilgan edi, 2022-yilda esa Vladimir Putin hukumatga bunday çoralarni zarur bölganda uzaytirişni topşirgan edi. Ruhsat etilgan eksport hajmlari şu vaqtdan buyon içki bozor ehtiyojlari hisobga olinib, muntazam ravişda qayta körib çiqilmoqda.
Eksport va bloklangan partiyalar
Rossiya öğitlariga xorijda talab yuqoriliğiça: Braziliya ilgari Moskvadan yetkazib beriş hajmini oşirişni sörab murojaat qilgan edi, Hindiston va Xitoy esa eksportning muhim yönalişlari bölib qolmoqda. Şu bilan birga, rasman kvotalardan çiqarilgan gumanitar yetkazib berişlar alohida tösiqlarga duç kelmoqda. Life.ru xabar berişiça BMTdagi Rossiya doimiy vakili örinbosari Anna Yevstigneyevaga tayanib, Yevropa portlarida Afrikaning muhtoj mamlakatlari uçun möljallangan taxminan 60 ming tonna öğit hozirgaça bloklangan. Dastlab sanktsiya çeklovlari tufayli Latviya, Estoniya, Belgiya va Niderlandiya portlarida 262 ming tonnaga yaqin mahsulot qolib ketgan edi; uning sözlariga köra, Moskva 2022-yilning özidayoq bu zaxiralarni bepul topşirişni taklif qilgan va 200 ming tonnadan ortiğ'ini Malavi, Keniya, Nigeriya, Zimbabve, Şri-Lanka va Bangladeşga yetkaziş mumkin bölgan. Qolgan partiyalar, rossiyalik diplomatçining ta'kidaşiça, byurokratik va moliyaviy tösiqlarga duç kelişda davom etmoqda. Bu bayonotlar Rossiya tomoniga tegişli; ularning mustaqil tasdiği materialda keltirilmagan.
